Το πράσινο φως από την ιταλική Γερουσία έλαβε το νομοσχέδιο για τα τατουάζ με σκοπό την πρόληψη του μελανώματος, όπως ανέφερε σε πρόσφατο ρεπορτάζ η εφημερίδα Sky News Italia.

Ειδικότερα, το κείμενο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους κινδύνους που συνδέονται με τα τατουάζ, επισημαίνοντας ότι οι σπίλοι (ελιές) δεν πρέπει ποτέ να καλύπτονται με τατουάζ και ότι πρέπει να διατηρείται απόσταση τουλάχιστον ενός εκατοστού. Το σχέδιο νόμου επιστρέφει πλέον στη Βουλή για την τελική του έγκριση.

Μία εθνική ημέρα ενημέρωσης για το μελάνωμα, καμπάνιες πρόληψης στα σχολεία και η υποχρέωση ενημερωμένης συναίνεσης πριν από την πραγματοποίηση τατουάζ περιλαμβάνονται στα βασικά σημεία του νομοσχεδίου για την πρόληψη του μελανώματος. Πρόκειται για έναν επιθετικό καρκίνο του δέρματος, με σταθερά αυξανόμενη συχνότητα, καθώς στην Ιταλία διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο περίπου 12.000 έως 15.000 νέα περιστατικά.

Μετά την έγκρισή του από την ιταλική Βουλή και τις τροποποιήσεις που εισήγαγε η Επιτροπή Υγείας, το κείμενο έλαβε την έγκριση της Ολομέλειας της Γερουσίας. Λόγω των αλλαγών αυτών, το νομοσχέδιο επιστρέφει τώρα στη Βουλή για την οριστική ψήφιση.

Η Εθνική Ημέρα Πρόληψης του Μελανώματος

Η Εθνική Ημέρα για την Πρόληψη του Μελανώματος στην Ιταλία, όπως προβλέπει η νέα νομοθεσία, θα καθιερωθεί να εορτάζεται κάθε χρόνο το πρώτο Σάββατο του Μαΐου ή το δεύτερο, εφόσον η ημερομηνία συμπίπτει με την αργία της Πρωτομαγιάς. Στόχος είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού γύρω από τη σημασία της πρόληψης και η προώθηση δράσεων έγκαιρης διάγνωσης, με έμφαση στα άτομα που εκτίθενται περισσότερο σε παράγοντες κινδύνου.

Συναίνεση πριν από τα τατουάζ

Σημαντική καινοτομία αποτελεί το άρθρο 3 του νομοσχεδίου, το οποίο προστέθηκε από την Επιτροπή Υγείας σε σχέση με το αρχικό κείμενο. Σε αυτό προβλέπεται η υποχρεωτική ενημερωμένη συναίνεση πριν από την πραγματοποίηση τατουάζ, «ώστε να διασφαλίζεται ότι ο πελάτης γνωρίζει τους κινδύνους και τις διαδικασίες που σχετίζονται με το τατουάζ, να προστατεύεται ο επαγγελματίας tattoo artist και να ενισχύεται η πρόληψη του μελανώματος».

Οι κίνδυνοι, όπως επισημαίνουν οι δερματολόγοι, δεν πρέπει να υποτιμώνται. Οι σπίλοι δεν πρέπει ποτέ να καλύπτονται με τατουάζ και απαιτείται απόσταση τουλάχιστον ενός εκατοστού, ώστε να είναι δυνατός ο έγκαιρος εντοπισμός οποιασδήποτε μεταβολής τους. Το μεγαλύτερο πρόβλημα προκαλείται από τη χρήση μαύρου μελανιού, το οποίο μπορεί να καλύψει πλήρως έναν σπίλο. Ωστόσο και τα υπόλοιπα χρώματα αλλοιώνουν την εικόνα του, καθιστώντας δυσκολότερη την αναγνώριση πιθανών μεταβολών. Οι καθυστερημένες διαγνώσεις μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα επικίνδυνες.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα τατουάζ θα πρέπει να αποφεύγονται κυρίως από άτομα με οικογενειακό ιστορικό μελανώματος ή με προηγούμενα περιστατικά καρκίνου του δέρματος. Οι επαγγελματίες τατουάζ υποχρεούνται να ενημερώνουν τους πελάτες τους για τις επιπτώσεις στην υγεία που μπορεί να προκύψουν τόσο από την εκτέλεση όσο και από την αφαίρεση ενός τατουάζ.

Η ενημέρωση παρέχεται σε γραπτή μορφή και παραδίδεται στον πελάτη, ο οποίος υπογράφει δήλωση ότι έχει λάβει γνώση και συναινεί. Η δήλωση αυτή φυλάσσεται από τον επαγγελματία και είναι διαθέσιμη στις αρμόδιες αρχές ελέγχου. Εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου, θα καθοριστούν με υπουργικά διατάγματα το περιεχόμενο, οι διαδικασίες και ο χρόνος διατήρησης της σχετικής τεκμηρίωσης, καθώς και ειδικές κατευθυντήριες οδηγίες.

Παράλληλα, προβλέπονται ενημερωτικές καμπάνιες από το Υπουργείο Υγείας και το Υπουργείο Παιδείας, το οποίο μπορεί να ενισχύσει στα σχολεία «τη διάδοση βασικών πρακτικών πρωτογενούς πρόληψης, όπως ο αυτοέλεγχος του δέρματος, με στόχο τη μείωση των παραγόντων κινδύνου».

Πιθανά καμπανάκια προσυμπτωματικού ελέγχου για ομάδες υψηλού κινδύνου

Οι Περιφέρειες και οι υγειονομικές αρχές, σε συνεργασία με γιατρούς κοινότητας, οικογενειακούς γιατρούς και φαρμακεία, ακόμη και μέσω υπηρεσιών τηλεϊατρικής, μπορούν να προωθούν καμπάνιες προσυμπτωματικού ελέγχου για άτομα με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος. Σε αυτές τις ομάδες περιλαμβάνονται άτομα με συγγενείς πρώτου βαθμού που έχουν διαγνωστεί με μελάνωμα, άτομα με δέρμα που είναι ευαίσθητο στον ήλιο και καίγονται εύκολα, άτομα άνω των 50 ετών, κατοικία σε περιοχές με συχνές χιονοπτώσεις, επαγγελματική έκθεση στον ήλιο, καθώς και διαμονή σε παράκτιες περιοχές με υψηλότερη υπεριώδη ακτινοβολία.

Το νομοσχέδιο χαρακτήρισε «καλό ξεκίνημα» ο Paolo Ascierto, πρόεδρος της Fondazione Melanoma και διευθυντής της Μονάδας Ογκολογίας Μελανώματος, Ογκολογικής Ανοσοθεραπείας και Καινοτόμων Θεραπειών του Istituto Pascale της Νάπολης. Ωστόσο επισήμανε ότι «η πρόληψη του μελανώματος δεν μπορεί να περιορίζεται σε μία συμβολική ημέρα, αλλά πρέπει να γίνει μια σταθερή πρακτική και αναπόσπαστο μέρος των πολιτικών δημόσιας υγείας». Όπως ανέφερε, «δεν είναι ρεαλιστικό να επεκταθεί ο προσυμπτωματικός έλεγχος σε ολόκληρο τον πληθυσμό, αλλά είναι απολύτως εφικτό και απαραίτητο να εφαρμοστεί σε όσους ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου».

Το αίτημα για διάλογο

«Πρέπει να ξεκαθαριστεί κάτι. Η εκτέλεση ενός τατουάζ δεν προκαλεί και δεν μπορεί να προκαλέσει μελάνωμα. Οι επαγγελματίες tattoo artists δεν κάνουν τατουάζ ποτέ πάνω σε σπίλους», ανέφερε ο Marco Manzo, επαγγελματίας tattoo artist και εκπαιδευτής σε υποχρεωτικά επαγγελματικά προγράμματα υγιεινής και τεχνικής στην Ιταλία, καθώς και σε πιλοτικά ευρωπαϊκά προγράμματα. Όπως εξήγησε, ένα τατουάζ μπορεί ωστόσο να δημιουργήσει δυσκολίες στον δερματολόγο κατά τη διάγνωση, γι’ αυτό και οι επαγγελματίες αφήνουν πάντα μια ζώνη ασφαλείας μεταξύ τατουάζ και σπίλου. Η απόσταση αυτή διαφέρει ανάλογα με το είδος της εργασίας, ώστε να είναι δυνατός ο σωστός και αξιόπιστος έλεγχος των σπίλων με την πάροδο του χρόνου.

Όπως πρόσθεσε, η ενημερωμένη συναίνεση εφαρμόζεται ήδη στον κλάδο. Για παράδειγμα, στη νομοθεσία της Περιφέρειας Λάτσιο προβλέπεται υποχρεωτικό έγγραφο που ενημερώνει τον πελάτη για τους πιθανούς κινδύνους της πρακτικής του τατουάζ. Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, το ζήτημα δεν αφορά τους κινδύνους της διαδικασίας καθαυτής, αλλά τις πιθανές δυσκολίες στη διάγνωση δερματικών αλλοιώσεων.

Αναφερόμενος στον ενδεχόμενο εμπλουτισμό του πλαισίου ενημερωμένης συναίνεσης από το Υπουργείο Υγείας, τόνισε ότι είναι απαραίτητο στο τραπέζι του διαλόγου να συμμετέχουν και οι επαγγελματίες tattoo artists, πέρα από τους γιατρούς. Όπως κατέληξε, η εμπειρία όσων εργάζονται καθημερινά στον κλάδο είναι καθοριστική για τη διαμόρφωση κανόνων που να είναι αποτελεσματικοί, ρεαλιστικοί και ουσιαστικά εφαρμόσιμοι, με απόλυτο σεβασμό στην υγεία.