Τα αστικά πτηνά φαίνεται να φοβούνται περισσότερο τις γυναίκες απ’ ό,τι τους άνδρες, ένα εύρημα που προκαλεί έκπληξη και εγείρει νέα ερωτήματα για τη συμπεριφορά τους.
Πρόσφατες επιστημονικές μελέτες σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Πολωνία, η Ισπανία και η Τσεχία έδειξαν ότι πολλά κοινά είδη πουλιών αντιδρούν πιο έντονα στην προσέγγιση μιας γυναίκας. Συγκεκριμένα, τα πτηνά εγκαταλείπουν τη θέση τους νωρίτερα όταν πλησιάζει γυναίκα, ενώ επιτρέπουν στους άνδρες να πλησιάσουν κατά μέσο όρο περίπου ένα μέτρο πιο κοντά πριν απομακρυνθούν.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, το φαινόμενο αυτό παρατηρήθηκε ανεξαρτήτως είδους... κοτσύφια, κοκκινολαίμηδες, ψαρόνια, σπίνους, κοράκια, σπουργίτια, καρακάξες, πάπιες, κίσσες και δρυοκολάπτες παρουσίασαν την ίδια τάση. Το γεγονός ότι η συμπεριφορά αυτή είναι τόσο γενικευμένη καθιστά το εύρημα ακόμη πιο εντυπωσιακό.
Παρά την σαφή καταγραφή του φαινομένου, η αιτία του παραμένει άγνωστη. Οι επιστήμονες δεν μπορούν ακόμη να εξηγήσουν γιατί τα πουλιά φαίνεται να αντιδρούν διαφορετικά ανάλογα με το φύλο του ανθρώπου που τα πλησιάζει. Επιπλέον, δεν είναι ξεκάθαρο πώς τα πτηνά καταφέρνουν να διακρίνουν αυτές τις διαφορές, αν δηλαδή ανταποκρίνονται σε βιολογικά χαρακτηριστικά ή σε κοινωνικά/συμπεριφορικά στοιχεία.
Για να περιορίσουν πιθανούς παράγοντες σύγχυσης, οι ερευνητές σχεδίασαν τα πειράματα με ιδιαίτερη προσοχή: άνδρες και γυναίκες παρόμοιου ύψους, με ίδια ρούχα, προσέγγιζαν τα πουλιά με σταθερό ρυθμό και ίδια στάση σώματος, διατηρώντας το βλέμμα τους στραμμένο προς το ζώο. Ακόμη και λεπτομέρειες όπως τα μαλλιά ή ορμονικοί παράγοντες ελήφθησαν υπόψη.
Συνολικά, αναλύθηκαν πάνω από 2.000 προσεγγίσεις σε 37 διαφορετικά είδη, με τα αποτελέσματα να υποδηλώνουν ότι τα πουλιά αντιλαμβάνονται πολύ λεπτές διαφορές που συχνά διαφεύγουν της ανθρώπινης αντίληψης.
Μία πιθανή εξήγηση αφορά την όσφρηση. Αν και στο παρελθόν πιστευόταν ότι τα πτηνά δεν διαθέτουν ανεπτυγμένη αίσθηση της όσφρησης, νεότερα δεδομένα δείχνουν το αντίθετο. Είναι πιθανό, λοιπόν, να ανιχνεύουν χημικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Παρόμοια φαινόμενα έχουν καταγραφεί και σε άλλα ζώα. Για παράδειγμα, ποντίκια εμφανίζουν αυξημένο στρες παρουσία ανδρών, ενώ αντίστοιχες αντιδράσεις έχουν παρατηρηθεί σε άλογα, αγελάδες και πιθήκους.
Ωστόσο, στην περίπτωση των αστικών πτηνών, το μοτίβο φαίνεται να είναι αντίστροφο, γεγονός που καθιστά το εύρημα ακόμη πιο ενδιαφέρον και ανοιχτό σε ερμηνείες.
Η μελέτη αυτή αναδεικνύει ότι τα ζώα στις πόλεις αντιλαμβάνονται τους ανθρώπους με τρόπους που δεν είναι άμεσα εμφανείς σε εμάς, προσφέροντας νέα δεδομένα για την αστική οικολογία αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και ερμηνεύονται οι επιστημονικές έρευνες.
Τελικά, όταν παρατηρείτε ένα πουλί στο πάρκο, αξίζει να θυμάστε πως η παρατήρηση δεν είναι μονόπλευρη, τα πουλιά, με τη σειρά τους, σας «παρατηρούν» επίσης.
