Επιστήμονες εντόπισαν έναν μέχρι σήμερα άγνωστο μηχανισμό, ο οποίος φαίνεται ότι βοηθά τους καρκίνους να ξεφεύγουν από το ανοσοποιητικό σύστημα.

Η ανακάλυψη αφορά το SLAMF6, ένα μόριο που βρίσκεται στην επιφάνεια των ανοσοκυττάρων και μπορεί να εμποδίζει τα Τ κύτταρα να επιτεθούν δυναμικά στους όγκους. Σε πειράματα σε ποντίκια, οι ερευνητές ανέπτυξαν επίσης έναν τρόπο να μπλοκάρουν τη δράση του.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature, θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για έναν νέο τύπο θεραπείας κατά του καρκίνου, ιδιαίτερα για ασθενείς στους οποίους οι υπάρχουσες ανοσοθεραπείες έχουν πάψει να είναι αποτελεσματικές.

Ένα κρυφό «φρένο» του ανοσοποιητικού συστήματος

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το SLAMF6 δρα διαφορετικά από πολλά άλλα μόρια που καταστέλλουν την ανοσολογική απόκριση. Τα περισσότερα γνωστά μόρια που λειτουργούν σαν 'φρένα' του ανοσοποιητικού συστήματος χρειάζονται αλληλεπίδραση με τα καρκινικά κύτταρα για να αποδυναμώσουν την άμυνα του οργανισμού. Το SLAMF6, αντίθετα, μπορεί να ενεργοποιείται μόνο του απευθείας στην επιφάνεια των Τ κυττάρων.

Όταν συμβαίνει αυτό, στέλνει σήματα που:

• μειώνουν την ικανότητα των Τ κυττάρων να επιτίθενται στα καρκινικά κύτταρα,
• περιορίζουν την παραγωγή ισχυρών Τ κυττάρων με μακρά διάρκεια δράσης,
• επιταχύνουν την ανοσολογική εξάντληση, δηλαδή την κατάσταση κατά την οποία τα Τ κύτταρα χάνουν την αποτελεσματικότητά τους απέναντι στον καρκίνο.

Πολλές από τις σημερινές ανοσοθεραπείες για τον καρκίνο, όπως οι αναστολείς PD1 και PDL1, λειτουργούν αφαιρώντας ανασταλτικά σήματα που δημιουργούνται από τους όγκους. Αν και αυτές οι θεραπείες έχουν βοηθήσει πολλούς ασθενείς, αρκετοί είτε δεν ανταποκρίνονται είτε αναπτύσσουν στην πορεία αντίσταση.

Νέα αντισώματα ενισχύουν τα Τ κύτταρα στη μάχη κατά του καρκίνου

Για να αντιμετωπίσουν τη δράση του SLAMF6, ο André Veillette, καθηγητής Ιατρικής στο Université de Montréal, και οι συνεργάτες του δημιούργησαν μονοκλωνικά αντισώματα, σχεδιασμένα ώστε να εμποδίζουν το μόριο να συνδέεται με τον εαυτό του και να ενεργοποιεί τα κατασταλτικά του σήματα.

Οι εργαστηριακές δοκιμές έδειξαν αρκετά ενθαρρυντικά αποτελέσματα, όπως:

• αυξημένη ενεργοποίηση των ανθρώπινων Τ κυττάρων,
• μεγαλύτερο αριθμό ανοσοκυττάρων με μακρά διάρκεια δράσης,
• λιγότερα εξαντλημένα Τ κύτταρα,
• ισχυρή αντικαρκινική απόκριση σε ποντίκια.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα νέα αυτά αντισώματα είχαν σαφώς καλύτερη απόδοση από οποιαδήποτε υπάρχουσα προσέγγιση που στοχεύει το SLAMF6.

Πιθανή νέα επιλογή για ασθενείς με καρκίνο

Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι τα αντισώματα αυτά θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για μια νέα κατηγορία ανοσοθεραπειών κατά του καρκίνου. Θα μπορούσαν να είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για ασθενείς που δεν ωφελούνται πλέον από θεραπείες με αναστολείς PD1 ή PDL1.

Τα αντισώματα θα μπορούσαν δυνητικά να χρησιμοποιηθούν είτε μόνα τους είτε σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες που έχουν στόχο να διεγείρουν το ανοσοποιητικό σύστημα.

Το επόμενο βήμα είναι οι πρώιμες κλινικές δοκιμές, ώστε να αξιολογηθεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της θεραπείας σε ανθρώπους με συμπαγείς όγκους και καρκίνους του αίματος.

«Η ανακάλυψη της ομάδας του Veillette ανοίγει τον δρόμο για ένα νέο κεφάλαιο στην ανοσοθεραπεία», δήλωσε ο Jean-François Côté, πρόεδρος και επιστημονικός διευθυντής του IRCM.

«Εντοπίζοντας ένα εσωτερικό φρένο που μέχρι σήμερα παρέμενε άγνωστο και αναπτύσσοντας αντισώματα ικανά να το εξουδετερώσουν, οι ερευνητές μας προσφέρουν μια καινοτόμο λύση στους περιορισμούς των σημερινών θεραπειών. Με βάση ένα στρατηγικό όραμα για την ανάπτυξη θεραπειών ακριβείας, αυτή η ανακάλυψη δίνει πραγματική ελπίδα σε πολλούς ασθενείς και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του αντίκτυπου της μεταφραστικής έρευνας που διεξάγεται στο IRCM», κατέληξε ο ίδιος.