Αρκετά συμπληρώματα διατροφής έχουν δείξει πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα για την ανακούφιση από τον πόνο, την ακαμψία και άλλα συμπτώματα της αρθρίτιδας.
Η γλυκοζαμίνη και η χονδροϊτίνη, τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, το SAM-e και η κουρκουμίνη είναι μόνο μερικά από τα φυσικά προϊόντα που έχουν μελετήσει οι ερευνητές για την οστεοαρθρίτιδα και τη ρευματοειδή αρθρίτιδα.
Ακολουθούν πληροφορίες για μερικά από τα πιο δημοφιλή συμπληρώματα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της αρθρίτιδας και πώς λειτουργούν.
Γλυκοζαμίνη και χονδροϊτίνη
Η γλυκοζαμίνη και η χονδροϊτίνη είναι δύο από τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα συμπληρώματα για την αρθρίτιδα.
Η έρευνα για αυτά τα συμπληρώματα δεν είναι αρκετά σαφής, εν μέρει επειδή οι μελέτες έχουν χρησιμοποιήσει ποικίλους σχεδιασμούς και τύπους συμπληρωμάτων. Μια μεγάλη μελέτη των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας που ονομάζεται δοκιμή GAIT σύγκρινε τη γλυκοζαμίνη και τη χονδροϊτίνη, μόνες τους ή μαζί, με ένα ΜΣΑΦ και μια ανενεργή θεραπεία (εικονικό φάρμακο) σε άτομα με οστεοαρθρίτιδα γόνατος.
Η γλυκοζαμίνη βελτίωσε συμπτώματα όπως ο πόνος και η λειτουργία, αλλά όχι πολύ καλύτερα από το εικονικό φάρμακο. Ωστόσο, μια διεθνής δοκιμή του 2016 διαπίστωσε ότι ο συνδυασμός ήταν εξίσου αποτελεσματικός με το ΜΣΑΦ σελεκοξίμπη στη μείωση του πόνου, της δυσκαμψίας και του οιδήματος στην οστεοαρθρίτιδα γόνατος.
Οι μελέτες έχουν επίσης διαφωνήσει ως προς το ποια μορφή των συμπληρωμάτων είναι πιο αποτελεσματική. Ορισμένα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η θειική γλυκοζαμίνη είναι η καλύτερη. Άλλα διαπιστώνουν ότι η υδροχλωρική γλυκοζαμίνη είναι πιο αποτελεσματική. Μια μελέτη που σύγκρινε τις δύο μορφές απευθείας έδειξε ότι προσέφεραν ισοδύναμη ανακούφιση από τον πόνο.
Οι ερευνητές της κλινικής Mayo λένε ότι τα στοιχεία υποστηρίζουν την προσπάθεια θειικής γλυκοζαμίνης - όχι υδροχλωρικής - με ή χωρίς θειική χονδροϊτίνη για την οστεοαρθρίτιδα του γόνατος.
Ιχθυέλαιο
Τα πολυακόρεστα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα που βρίσκονται στα ψάρια έχουν ισχυρές αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. «Τα ωμέγα-3 λιπαρά φαίνεται να λειτουργούν καλύτερα για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα παρά για την οστεοαρθρίτιδα, πιθανότατα επειδή η ρευματοειδής αρθρίτιδα προκαλείται κυρίως από φλεγμονή», λέει ο Chris D'Adamo, PhD, διευθυντής Έρευνας & Εκπαίδευσης στο Κέντρο Ολοκληρωμένης Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ.
Μια συστηματική ανασκόπηση μελετών του 2017 διαπίστωσε ότι τα συμπληρώματα ωμέγα-3 μείωσαν τον πόνο στις αρθρώσεις, την ακαμψία και το πρήξιμο στη ρευματοειδή αρθρίτιδα. Η λήψη αυτών των συμπληρωμάτων μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να μειώσουν τη χρήση αναλγητικών - και να αποφύγουν τις παρενέργειές τους.
«Για ήπιες περιπτώσεις αρθρίτιδας, μπορεί να είναι καλύτερο να επιλέξετε τα συμπληρώματα πριν πάρετε την ιβουπροφαίνη», λέει ο Farshad Fani Marvasti, MD, MPH, διευθυντής Δημόσιας Υγείας, Πρόληψης και Προαγωγής της Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα. Τα ωμέγα-3 έχουν το πρόσθετο πλεονέκτημα της προστασίας από καρδιακές παθήσεις και άνοια, λέει.
Φυτικές πηγές όπως ο λιναρόσπορος και οι σπόροι chia περιέχουν επίσης ωμέγα-3, αλλά με τη μορφή άλφα-λινολενικού οξέος βραχείας αλυσίδας (ALA). «Τα λιπαρά οξέα ωμέγα-3 μακράς αλυσίδας - εικοσαπενταενοϊκό οξύ (EPA) και δοκοσαεξαενοϊκό οξύ (DHA) - είναι αυτά που έχουν τα περισσότερα οφέλη για την υγεία», λέει ο D'Adamo.
Όταν αγοράζετε ιχθυέλαιο, βεβαιωθείτε ότι το συμπλήρωμα αναφέρει την περιεκτικότητα σε EPA και DHA και ότι λαμβάνετε τουλάχιστον ένα γραμμάριο EPA και DHA για κάθε ένα, προσθέτει. Οι vegan μπορούν να λάβουν αυτά τα ωμέγα-3 από ένα συμπλήρωμα με βάση τα φύκια.
SAM-e
Η S-αδενοσυλ-μεθειονίνη (SAM-e) είναι μια φυσική ένωση στο σώμα που έχει αντιφλεγμονώδη, προστατευτική για τους χόνδρους και ανακουφιστική δράση. Σε μελέτες, ήταν περίπου τόσο καλή στην ανακούφιση του πόνου της οστεοαρθρίτιδας όσο τα ΜΣΑΦ όπως η ιβουπροφαίνη και η σελεκοξίμπη, χωρίς τις παρενέργειές τους.
Το SAM-e έχει επίσης ένα επιπλέον όφελος. «Το συμπλήρωμα είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν έχετε και κατάθλιψη, επειδή έχει ήπια έως μέτρια αντικαταθλιπτική δράση», λέει ο Marvasti. Η τυπική δόση SAM-e είναι 1.200 mg ημερησίως. Αν σκοπεύετε να δοκιμάσετε αυτό το συμπλήρωμα, να είστε υπομονετικοί. «Θα χρειαστούν μερικές εβδομάδες για να δείτε τα πλήρη αποτελέσματα», διευκρινίζει ο D’Adamo.
Κουρκουμίνη
Η κουρκουμίνη είναι το βασικό συστατικό του κουρκουμά. Στο σώμα, δρα ως ισχυρός αντιφλεγμονώδης παράγοντας, μπλοκάροντας το ίδιο ένζυμο που προάγει τη φλεγμονή με το φάρμακο αναστολέα της COX-2, τη σελεκοξίμπη.
Σε μια μελέτη 367 ατόμων με οστεοαρθρίτιδα γόνατος, μια ημερήσια δόση 1.500 mg εκχυλίσματος κουρκουμίνης ήταν τόσο αποτελεσματική όσο 1.200 mg ιβουπροφαίνης την ημέρα, χωρίς τις γαστρεντερικές παρενέργειες. Αυτό το συμπλήρωμα φαίνεται επίσης να ανακουφίζει από το πρήξιμο και την ευαισθησία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας.
Ένα μειονέκτημα της κουρκουμίνης είναι ότι είναι δύσκολο να απορροφηθεί από τον οργανισμό. Γι’ αυτό θα πρέπει να λαμβάνεται με κάποια πηγή λίπους. Το μαύρο πιπέρι αυξάνει επίσης την απορρόφηση.
Σε ορισμένα συμπληρώματα υπάρχει εκχύλισμα μαύρου πιπεριού, πιπερίνη. Ωστόσο, η πιπερίνη θα μπορούσε ενδεχομένως να προκαλέσει ηπατική βλάβη και μπορεί να αυξήσει την απορρόφηση φαρμάκων όπως η καρβαμαζεπίνη (Tegretol) και η φαινυτοΐνη (Dilantin), καθιστώντας τα πιο ισχυρά.
Βιταμίνες
Πολλές βιταμίνες έχουν μελετηθεί για τις επιδράσεις τους στην αρθρίτιδα, συμπεριλαμβανομένων των αντιοξειδωτικών βιταμινών A, C και E, και των βιταμινών D και K. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η λήψη αντιοξειδωτικών βιταμινών βελτιώνει τα συμπτώματα της αρθρίτιδας, αν και η κατανάλωση μιας διατροφής πλούσιας σε αυτά τα θρεπτικά συστατικά είναι γενικά υγιεινή.
Οι βιταμίνες D και K είναι και οι δύο σημαντικές για την αντοχή των οστών και η βιταμίνη Κ εμπλέκεται στη δομή του χόνδρου. Η λήψη αυτών των δύο θρεπτικών συστατικών μέσω συμπληρωμάτων διατροφής μπορεί να είναι χρήσιμη εάν έχετε ανεπάρκεια.
Κίνδυνοι από τη λήψη συμπληρωμάτων
Όταν λαμβάνετε συμπληρώματα σύμφωνα με τις οδηγίες και υπό την επίβλεψη του γιατρού σας, είναι γενικά μία ασφαλής τακτική. Ωστόσο, παρόλο που φέρουν την ένδειξη «φυσικά», τα συμπληρώματα μπορεί μερικές φορές να προκαλέσουν παρενέργειες ή να αλληλεπιδράσουν με τα φάρμακα που παίρνετε.
Για παράδειγμα, τα συμπληρώματα ιχθυελαίου υψηλής δόσης μπορούν να αραιώσουν το αίμα και μπορεί να αλληλεπιδράσουν με αντιπηκτικά φάρμακα όπως η βαρφαρίνη (Coumadin). Μερικές φορές μπορεί να το παρακάνετε και να πάρετε υπερβολική δόση, ειδικά όταν πρόκειται για βιταμίνες.
Ορισμένες βιταμίνες - όπως οι βιταμίνες B και C - είναι υδατοδιαλυτές. Αυτό σημαίνει ότι αν πάρετε υπερβολική δόση από αυτές, το σώμα σας θα αποβάλει την επιπλέον δόση. Ωστόσο, οι λιποδιαλυτές βιταμίνες όπως οι A, D, E και K μπορούν να συσσωρευτούν στο σώμα σε σημείο που να γίνουν επιβλαβείς, γι' αυτό συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για τις ασφαλείς ποσότητες.
Τέλος, τα συμπληρώματα δεν περνούν από την ίδια αυστηρή διαδικασία έγκρισης από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) όπως τα φάρμακα. Ο FDA πρέπει να εξετάζει και να εγκρίνει κάθε φάρμακο για να βεβαιωθεί ότι λειτουργεί και ότι είναι ασφαλές. Όσον αφορά τα συμπληρώματα, τα συστατικά που αναγράφονται στην ετικέτα μπορεί να μην είναι τα ίδια με αυτά που βρίσκονται στο μπουκάλι.
