Όταν βρέχει δεν υπάρχει λόγος να κλείνεστε μέσα στο σπίτι. Το περπάτημα στη βροχή κάνει καλό και μπορούμε να σας το αποδείξουμε!

«Βόμβα» σεροτονίνης

Ο κυριότερος λόγος είναι πιθανότατα ότι η βροχή απελευθερώνει αρνητικά ιόντα αέρα – μόρια οξυγόνου με ένα επιπλέον ηλεκτρόνιο, τα οποία σχηματίζονται όταν οι σταγόνες της βροχής συγκρούονται ή προσκρούουν σε μια επιφάνεια και διασπώνται. Σε υψηλά επίπεδα, τα ιόντα αυτά είναι γνωστό ότι ενισχύουν τη σεροτονίνη και τα κύματα άλφα στον εγκέφαλο, οδηγώντας σε μια κατάσταση μεγαλύτερης ευτυχίας και χαλάρωσης.

Όταν οι σταγόνες της βροχής πέφτουν στο έδαφος, διασκορπίζονται και απελευθερώνουν αρνητικά ιόντα στον αέρα – μια διαδικασία που ονομάζεται φαινόμενο Lenard. Επομένως, αν επιθυμείτε να λάβετε μια σημαντική δόση αρνητικών ιόντων που ενισχύουν τη σεροτονίνη, δοκιμάστε να κάνετε μια βόλτα κατά τη διάρκεια της βροχής.

Ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτές οι ευεργετικές επιδράσεις μπορεί να οφείλονται στο γεγονός ότι τα αρνητικά ιόντα αέρα αυξάνουν τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα, προκαλώντας βελτίωση της διάθεσης παρόμοια με εκείνη που βιώνει κανείς μετά από έντονη σωματική άσκηση.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή στοιχεία που να εξηγούν τον ακριβή μηχανισμό μέσω του οποίου προκαλούνται αυτά τα αποτελέσματα. Η Pam Dalton, γνωσιακή επιστήμονας στο Κέντρο Χημικών Αισθήσεων Monell (Monell Chemical Senses Center) στην Πενσυλβάνια των ΗΠΑ, επισημαίνει ότι δεν είναι ακόμη σαφές γιατί τα αρνητικά ιόντα επιφέρουν επιδράσεις όπως μεταβολές στη διάθεση, καθώς και αλλαγές στην κόπωση, την καρδιαγγειακή κατάσταση και την αρτηριακή πίεση.

«Αν και το θέμα παρουσιάζει ενδιαφέρον, δεν υπάρχει ουσιαστική ομοφωνία σχετικά με τα οφέλη, ενώ ακόμη λιγότερα είναι γνωστά για τους πιθανούς μηχανισμούς μέσω των οποίων τα αρνητικά ιόντα θα μπορούσαν να προκαλέσουν αυτές τις επιδράσεις», δηλώνει η ίδια.

Πιο καθαρός αέρας

Τα αρνητικά ιόντα της βροχής φαίνεται επίσης να καθαρίζουν τον αέρα από αιωρούμενα σωματίδια, όπως ρύπους και αλλεργιογόνα, διευκολύνοντας την αναπνοή. Αυτό ενδέχεται να έχει αντίκτυπο τόσο στη διάθεση όσο και στην υγεία: δεδομένου ότι η κακή ποιότητα του αέρα συνδέεται με αυξημένο άγχος και κίνδυνο εμφάνισης σοβαρότερων διαταραχών ψυχικής υγείας, είναι λογικό να υποθέσουμε ότι ο καθαρότερος αέρας θα λειτουργούσε ευεργετικά προς την αντίθετη κατεύθυνση.

«Υπάρχουν αρκετά ισχυρές ενδείξεις ότι τα αρνητικά ιόντα μπορούν να απομακρύνουν τη σκόνη, τα βακτήρια, τα αλλεργιογόνα και άλλα σωματίδια από τον αέρα, γεγονός που για πολλούς ανθρώπους μπορεί να έχει θετική επίδραση στην αναπνευστική υγεία», λέει η Dalton.

Η μυρωδιά που ενισχύει τη μνήμη

Η χαρακτηριστική μυρωδιά της βροχής (petrichor) μπορεί επίσης να έχει ψυχολογική επίδραση. Αυτή η οσμή, που αναδύεται από το έδαφος μετά από μια καταιγίδα, συχνά περιγράφεται ως έντονη και γήινη, αλλά ταυτόχρονα καθαρή.

«Το petrichor δημιουργείται όταν η βροχή απελευθερώνει αερολύματα από το έδαφος», λέει ο Phil Stevenson, καθηγητής φυτικής χημείας στο Πανεπιστήμιο του Greenwich, ο οποίος ηγείται ερευνών σχετικά με τα χαρακτηριστικά φυτών και μυκήτων στους Βοτανικούς Κήπους Kew του Ηνωμένου Βασιλείου.

«Κατά τη διάρκεια της ξηρασίας, οργανικά μόρια από φυτά, ζώα και το έδαφος συσσωρεύονται στις επιφάνειες. Όταν πέφτουν οι σταγόνες της βροχής, αυτά τα μόρια – συμπεριλαμβανομένων των πτητικών φυτικών ελαίων – διασπώνται σε σωματίδια που διαχέονται στον αέρα», προσθέτει.

Η «καθαρή» μυρωδιά αποδίδεται στο όζον, το οποίο τα καθοδικά ρεύματα αέρα κατά τη διάρκεια καταιγίδων μπορούν να μεταφέρουν προς το έδαφος. Ένα άλλο μέρος της οσμής προέρχεται από τη γεωσμίνη, μια χημική ένωση που παράγεται από τα βακτήρια ακτινομύκητες καθώς σχηματίζουν σπόρια στο έδαφος.

«Η βροχή απελευθερώνει τα σπόρια και τη γεωσμίνη, δημιουργώντας την οικεία μυρωδιά της «πρώτης βροχής μετά την ξηρασία», η οποία γίνεται πιο αισθητή τις θερμές εποχές», λέει ο Stevenson. Οι επιστήμονες υποθέτουν ότι εξελιχθήκαμε έτσι ώστε να αντιλαμβανόμαστε ότι το «petrichor» (η μυρωδιά της βροχής στο χώμα) σηματοδοτεί την ανανεωμένη αφθονία γλυκού νερού, γεγονός που πιθανότατα βοηθούσε τους προγόνους μας να νιώθουν ασφάλεια και ηρεμία.

Έχει αποδειχθεί ότι αυτές οι μυρωδιές προκαλούν διακριτές μεταβολές στη δραστηριότητα των κυμάτων άλφα και βήτα στον εγκέφαλο, οι οποίες συνδέονται με μια κατάσταση μεγαλύτερης ηρεμίας και χαλάρωσης.

Ο χαλαρωτικός ήχος

Ωστόσο, δεν είναι μόνο η μυρωδιά της βροχής που μπορεί να μας κάνει να νιώσουμε καλά, αλλά και ο ήχος της. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο συναντάμε συχνά ηχογραφήσεις βροχής σε συσκευές αναπαραγωγής ήχων χαλάρωσης. Η σταθερή βροχή μπορεί να μειώσει τα επίπεδα κορτιζόλης, προκαλώντας αίσθημα ηρεμίας, ενώ παράλληλα καλύπτει τους ενοχλητικούς θορύβους.

«Οι ήχοι του νερού έχουν συνδεθεί με την ενεργοποίηση του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, το οποίο αποτελεί το τμήμα του νευρικού συστήματος που σχετίζεται με τη χαλάρωση και την αποκατάσταση», αναφέρει η Amy Sarow, κλινική ακοολόγος που εργάζεται σε εξωτερικά ιατρεία στο Southfield του Michigan, στις ΗΠΑ. «Όταν ενεργοποιείται αυτό το σύστημα, ενδέχεται να παρατηρήσουμε φυσιολογικές επιδράσεις, όπως χαμηλότερο καρδιακό ρυθμό και μειωμένες αντιδράσεις στο στρες», εξηγεί.