Καθώς μεγαλώνουμε αυξάνεται και ο κίνδυνος να εμφανίσουμε άνοια. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες στον τρόπο ζωής, που αν τους υιοθετήσουμε μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τον κίνδυνο άνοιας.
Το διάβασμα ή το γράψιμο, αλλά και η εκμάθηση μίας ή δύο ξένων γλωσσών μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο άνοιας κατά σχεδόν 40%, σύμφωνα με μία νέα μελέτη. Η άνοια είναι μια από τις μεγαλύτερες απειλές για την υγεία παγκοσμίως. Ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με άνοια προβλέπεται να τριπλασιαστεί σε περισσότερα από 150 εκατομμύρια παγκοσμίως έως το 2050.
Σύμφωνα με τους ειδικούς η άνοια αποτελεί μια μεγάλη και ταχέως αυξανόμενη απειλή για τα μελλοντικά συστήματα υγείας και κοινωνικής φροντίδας σε κάθε χώρα. Αμερικανοί ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ενασχόληση με δραστηριότητες που διεγείρουν τη διανοητική δραστηριότητα καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής, όπως η ανάγνωση, η γραφή ή η εκμάθηση μιας νέας ξένης γλώσσας, συσχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ, της πιο κοινής μορφής άνοιας, και επιβράδυνση της γνωστικής παρακμής.
Η συγγραφέας της μελέτης, Andrea Zammit, από το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Ρας στο Σικάγο, δήλωσε ότι «τα ευρήματά μας είναι ενθαρρυντικά, δείχνοντας ότι η συνεχής συμμετοχή σε ένα εύρος δραστηριοτήτων που διεγείρουν τη διανοητική δραστηριότητα καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής μπορεί να κάνει τη διαφορά στη γνωστική δραστηριότητα».
Οι ερευνητές, στο πλαίσιο της μελέτης τους παρακολούθησαν 1.939 άτομα με μέση ηλικία τα 80 έτη που δεν είχαν άνοια στην αρχή της μελέτης. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για μέσο όρο οκτώ ετών. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τις γνωστικές δραστηριότητες και τους μαθησιακούς πόρους κατά τη διάρκεια τριών σταδίων.
Η πρώιμη φάση, πριν από τα 18, περιελάμβανε τη συχνότητα ανάγνωσης βιβλίων, την πρόσβαση σε εφημερίδες και άτλαντες στο σπίτι και την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας για περισσότερα από πέντε χρόνια.
Το στάδιο της μέσης ηλικίας περιελάμβανε συλλογή πληροφοριών όπως το επίπεδο εισοδήματος στα 40, συνδρομές σε περιοδικά, λεξικά και κάρτες βιβλιοθήκης, και τη συχνότητα δραστηριοτήτων όπως η επίσκεψη σε μουσεία ή βιβλιοθήκες.
Τέλος, το τελευταίο στάδιο, ξεκινώντας από μια μέση ηλικία 80 ετών, περιελάμβανε τη συχνότητα ανάγνωσης, γραφής και ενασχόλησης με ευχάριστες δραστηριότητες καθώς και το συνολικό εισόδημα από κοινωνική ασφάλιση, σύνταξη και άλλες πηγές.
Συνολικά, 551 συμμετέχοντες ανέπτυξαν νόσο Αλτσχάιμερ και 719 ανέπτυξαν ήπια γνωστική εξασθένηση (MCI) κατά τη διάρκεια της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στο Neurology, το ιατρικό περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας. Οι ερευνητές σύγκριναν όσους είχαν το υψηλότερο επίπεδο απόκτησης νέων γνώσεων, το κορυφαίο 10%, με όσους είχαν το χαμηλότερο επίπεδο, το κατώτερο 10%. Από όσους είχαν το υψηλότερο επίπεδο, το 21% ανέπτυξε Αλτσχάιμερ. Μεταξύ αυτών με το χαμηλότερο, το ποσοστό ήταν 34%.
Μετά την προσαρμογή για παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και η εκπαίδευση, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι υψηλότερες βαθμολογίες από το διάβασμα βιβλίων και άλλες παρόμοιες δραστηριότητες σε όλη τη ζωή συσχετίζονταν με 38% χαμηλότερο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ και 36% χαμηλότερο κίνδυνο MCI.
Τα άτομα που διάβαζαν συστηματικά βιβλία στη ζωή τους ανέπτυξαν νόσο Αλτσχάιμερ σε μέση ηλικία 94 ετών, σε σύγκριση με τα 88 έτη για όσους διάβαζαν λιγότερο. Επίσης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που διάβαζαν περισσότερο ανέπτυξαν MCI σε μέση ηλικία 85 ετών, σε σύγκριση με τα 78 έτη για όσους διάβαζαν λιγότερο.
