Η τακτική άσκηση μπορεί να ωφελεί την καρδιά σας με έναν τρόπο που οι επιστήμονες μόλις αρχίζουν να κατανοούν. Εκτός από τη βελτίωση της καρδιαγγειακής φυσικής κατάστασης, νέα έρευνα δείχνει ότι η μέτρια αερόβια άσκηση μεταβάλλει τα νεύρα που ρυθμίζουν τη λειτουργία της καρδιάς. Τα ευρήματα θα μπορούσαν μελλοντικά να βοηθήσουν τους γιατρούς να αναπτύξουν πιο στοχευμένες θεραπείες για συχνές καρδιακές παθήσεις.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, στο Ηνωμένο Βασίλειο, διαπίστωσαν για πρώτη φορά ότι η συστηματική αερόβια άσκηση επιδρά διαφορετικά στα νεύρα που ελέγχουν την καρδιά, ανάλογα με το αν βρίσκονται στην αριστερή ή τη δεξιά πλευρά του σώματος. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Autonomic Neuroscience, αποκάλυψε μια εντυπωσιακή διαφορά ανάμεσα στις δύο πλευρές. Η διαπίστωση αυτή θα μπορούσε μελλοντικά να βελτιώσει τις θεραπείες για τις αρρυθμίες, τον πόνο στο στήθος, τη στηθάγχη και το προκαλούμενο από το στρες «σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς».
Ο Augusto Coppi, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και αναπληρωτής καθηγητής Κτηνιατρικής Ανατομίας στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, ανέφερε: «Η ανακάλυψη αποκαλύπτει ένα μοτίβο διαφορών ανάμεσα στην αριστερή και τη δεξιά πλευρά, το οποίο παρέμενε μέχρι σήμερα κρυμμένο στο σύστημα ‹αυτόματου πιλότου› του οργανισμού που συμβάλλει στον έλεγχο της καρδιάς.
»Αυτές οι ομάδες νεύρων λειτουργούν σαν ρυθμιστές της καρδιάς και δείξαμε ότι η τακτική, μέτρια άσκηση τις αναδιαμορφώνει με διαφορετικό τρόπο σε κάθε πλευρά. Αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί ορισμένες θεραπείες είναι πιο αποτελεσματικές στη μία πλευρά από ό,τι στην άλλη και, στο μέλλον, να βοηθήσει τους γιατρούς να εφαρμόζουν τις θεραπείες με μεγαλύτερη ακρίβεια και αποτελεσματικότητα».
Η άσκηση μεταβάλλει τα νεύρα που ελέγχουν την καρδιά
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το University College London, στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο και το Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο, στη Βραζιλία. Χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνικές τρισδιάστατης απεικόνισης, γνωστές ως στερεολογία, οι ερευνητές εξέτασαν πώς η άσκηση μεταβάλλει τις ομάδες νεύρων που συμβάλλουν στη ρύθμιση της καρδιακής λειτουργίας.
Μετά από 10 εβδομάδες προπόνησης, στους αρουραίους που ασκούνταν ο αριθμός των νευρώνων στο νευρικό σύμπλεγμα που ελέγχει την καρδιαγγειακή λειτουργία ήταν περίπου 4 φορές μεγαλύτερος στη δεξιά πλευρά του σώματος από ό,τι στην αριστερή, σε σύγκριση με τους αρουραίους που δεν ασκούνταν. Παράλληλα, οι νευρώνες στην αριστερή πλευρά σχεδόν διπλασιάστηκαν σε μέγεθος, ενώ εκείνοι στη δεξιά πλευρά έγιναν ελαφρώς μικρότεροι. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η άσκηση μεταβάλλει με διαφορετικό τρόπο το νευρικό δίκτυο της καρδιάς σε κάθε πλευρά του σώματος.
Πώς θα μπορούσαν να βελτιωθούν οι θεραπείες για την καρδιά
Ο Coppi εξήγησε: «Οι διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, γνωστές ως αρρυθμίες, το προκαλούμενο από το στρες 'σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς' και ορισμένοι τύποι πόνου στο στήθος αντιμετωπίζονται συχνά με τον περιορισμό της δραστηριότητας των υπερδραστήριων αστεροειδών γαγγλίων. Πρόκειται για δύο μικρά νευρικά κέντρα που βρίσκονται χαμηλά στον αυχένα και ψηλά στον θώρακα και στέλνουν στην καρδιά σήματα για να αυξήσει τον ρυθμό λειτουργίας της.
»Καταγράφοντας πώς η άσκηση μεταβάλλει αυτά τα γάγγλια σε κάθε πλευρά, η μελέτη παρέχει στοιχεία που θα μπορούσαν μελλοντικά να βοηθήσουν τους γιατρούς να εφαρμόζουν παρεμβάσεις, όπως ο αποκλεισμός νεύρων ή η απονεύρωση, στην πλευρά όπου είναι πιθανότερο να έχουν αποτέλεσμα. Τα ευρήματα βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και προέρχονται από μελέτη σε αρουραίους, επομένως θα πρέπει να ακολουθήσουν κλινικές μελέτες».
Αν και η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και πραγματοποιήθηκε σε αρουραίους, τα αποτελέσματα δημιουργούν την προοπτική οι μελλοντικές θεραπείες να προσαρμόζονται έτσι ώστε να στοχεύουν αποτελεσματικότερα τη μία πλευρά αυτών των νευρικών συμπλεγμάτων από την άλλη. Η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να βελτιώσει τις θεραπείες για τις αρρυθμίες, το προκαλούμενο από το στρες «σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς» και τη στηθάγχη που δεν ανταποκρίνεται εύκολα στη θεραπεία.
Οι ερευνητές σχεδιάζουν τώρα να εξετάσουν πώς αυτές οι αλλαγές στη δομή των νεύρων επηρεάζουν τη λειτουργία της καρδιάς τόσο κατά την άσκηση όσο και σε κατάσταση ηρεμίας. Σκοπεύουν επίσης να διαπιστώσουν εάν το ίδιο μοτίβο διαφορών ανάμεσα στην αριστερή και τη δεξιά πλευρά εμφανίζεται σε άλλα ζωικά μοντέλα και στους ανθρώπους, χρησιμοποιώντας μη επεμβατικούς δείκτες.
Ο Coppi πρόσθεσε: «Η κατανόηση αυτών των διαφορών ανάμεσα στην αριστερή και τη δεξιά πλευρά θα μπορούσε να μας βοηθήσει να εξατομικεύσουμε τις θεραπείες για τις διαταραχές του καρδιακού ρυθμού και τη στηθάγχη. Το επόμενο βήμα μας είναι να εξετάσουμε πώς αυτές οι αλλαγές στη δομή επηρεάζουν τη λειτουργία και εάν παρόμοια μοτίβα εμφανίζονται σε μεγαλύτερα ζώα και στους ανθρώπους».
