Οι ηλικιωμένοι που εμβολιάστηκαν κατά του έρπητα ζωστήρα μετά την εισαγωγή τους σε μονάδα εξειδικευμένης φροντίδας είχαν μικρότερη πιθανότητα να διαγνωστούν με άνοια μέσα στα επόμενα 4 χρόνια, σύμφωνα με νέα μελέτη. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι εμβολιάστηκαν είχαν 24% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση με όσους δεν έκαναν το εμβόλιο.

Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα του αμερικανικού Medicare και σε ιατρικά αρχεία περισσότερων από 500.000 ενηλίκων ηλικίας 66 ετών και άνω, οι οποίοι εισήχθησαν σε μονάδες εξειδικευμένης φροντίδας για βραχυχρόνια ή μακροχρόνια περίθαλψη. Οι ερευνητές συνέκριναν ασθενείς που έλαβαν τουλάχιστον μία δόση του ανασυνδυασμένου εμβολίου κατά του έρπητα ζωστήρα, με ασθενείς που δεν είχαν εμβολιαστεί.

Στο επίκεντρο το νεότερο εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα

«Πολλές προηγούμενες μελέτες με παρόμοια αποτελέσματα επικεντρώθηκαν σε ένα παλαιότερο εμβόλιο», εξήγησε η Kaley Hayes, εκ των συγγραφέων της μελέτης και επίκουρη καθηγήτρια στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Brown. «Η συγκεκριμένη μελέτη εξετάζει αποκλειστικά το νεότερο εμβόλιο σε ηλικιωμένους και ευάλωτους ενήλικες, οι οποίοι δεν είχαν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους κατά του έρπητα ζωστήρα και βρίσκονταν σε ένα σαφώς καθορισμένο στάδιο της φροντίδας τους: την εισαγωγή σε μονάδα εξειδικευμένης φροντίδας».

Τα αποτελέσματα συμφωνούν με εκείνα αρκετών προηγούμενων μελετών για ένα παλαιότερο εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα, οι οποίες επίσης διαπίστωσαν ότι ο εμβολιασμός συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας.

«Το εύρημα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εικόνας που μόλις αρχίζει να διαμορφώνεται: τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά στην πρόληψη του έρπητα ζωστήρα και παράλληλα φαίνεται ότι προσφέρουν νευροπροστατευτικά οφέλη», ανέφερε η Hayes, η οποία είναι επίσης αναπληρώτρια διευθύντρια φαρμακοεπιδημιολογίας στο Κέντρο Γεροντολογίας και Έρευνας για την Υγειονομική Περίθαλψη του Πανεπιστημίου Brown.

Επικεφαλής της μελέτης, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Annals of Internal Medicine, ήταν η Hayes, σε συνεργασία με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Brown, το Πανεπιστήμιο του Delaware, το Ιατρικό Κέντρο Providence Veterans Affairs και άλλα ιδρύματα.

Αναλύθηκαν στοιχεία περισσότερων από 500.000 ηλικιωμένων

Για την ανάλυση των δεδομένων, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια μέθοδο που ονομάζεται προσομοίωση κλινικής δοκιμής στόχου. Η συγκεκριμένη μέθοδος επιχειρεί να αναπαραγάγει ορισμένες από τις συνθήκες μιας τυχαιοποιημένης κλινικής δοκιμής, όταν η πραγματοποίηση μιας τέτοιας δοκιμής δεν είναι πρακτικά εφικτή.

Η μελέτη περιλάμβανε δεδομένα από αιτήματα αποζημίωσης του Medicare και ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους ασθενών που εισήχθησαν σε περισσότερες από 5.500 μονάδες εξειδικευμένης φροντίδας σε όλη τη χώρα από το 2017 έως το 2022. Από τους 509.926 ανθρώπους που συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση, μόλις 8.843 έκαναν το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα.

Για να συμπεριληφθούν στη μελέτη, οι συμμετέχοντες έπρεπε να μπορούν να εμβολιαστούν κατά του έρπητα ζωστήρα και να μην έχουν προηγουμένως διαγνωστεί με άνοια.

Μετά από 4 χρόνια παρακολούθησης, οι ενήλικες που είχαν λάβει τουλάχιστον μία από τις δύο δόσεις του εμβολίου είχαν σημαντικά μικρότερη πιθανότητα να διαγνωστούν με άνοια. Άνοια εμφάνισε το 18,8% όσων εμβολιάστηκαν, έναντι του 24,6% όσων δεν έκαναν το εμβόλιο.

«Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσε ενδεχομένως να προληφθεί μία περίπτωση άνοιας ανά 17 περιστατικά», τόνισε η Hayes.

Η μελέτη δεν αποδεικνύει σχέση αιτίου και αποτελέσματος

Ένας σημαντικός περιορισμός της μελέτης είναι ότι οι ερευνητές δεν μπορούν να γνωρίζουν με βεβαιότητα αν το ίδιο το εμβόλιο ευθύνεται για το χαμηλότερο ποσοστό διαγνώσεων άνοιας.

Όσοι έκαναν το εμβόλιο ήταν κατά κανόνα λίγο νεότεροι και σε καλύτερη κατάσταση υγείας από εκείνους που δεν εμβολιάστηκαν. Οι διαφορές αυτές θα μπορούσαν επίσης να συμβάλλουν στον χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας. Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη αυτούς τους παράγοντες στην ανάλυσή τους και διαπίστωσαν ότι δεν αρκούσαν για να εξηγήσουν πλήρως τη συσχέτιση.

Θα χρειαστούν περισσότερες έρευνες, μεταξύ των οποίων και κλινικές δοκιμές, για να διαπιστωθεί αν ο εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα μειώνει άμεσα τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα δείχνουν ότι ένα προληπτικό μέτρο που είναι ήδη ευρέως διαθέσιμο θα μπορούσε να ωφελήσει τόσο τη σωματική όσο και τη νοητική υγεία.

«Οι νοητικές λειτουργίες μας είναι άμεσα συνδεδεμένες με τη συνολική μας υγεία και με όσα συμβαίνουν στο σώμα μας», επισήμανε η Hayes. «Είναι πραγματικά εντυπωσιακό να βλέπουμε ότι κάτι που έχει σχεδιαστεί για να προλαμβάνει μια σωματική πάθηση μπορεί παράλληλα να συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου μας».

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συγγραφείς ανέφεραν ότι έλαβαν χρηματοδότηση από την GlaxoSmithKline, την παρασκευάστρια εταιρεία του εμβολίου κατά του έρπητα ζωστήρα. Διευκρίνισαν, όμως, ότι η εταιρεία δεν είχε κανέναν έλεγχο στον σχεδιασμό και την ανάλυση της μελέτης ούτε στην απόφαση για τη δημοσίευση των ευρημάτων.