Ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, παρουσίασε νέες διατροφικές οδηγίες, με τις οποίες καλεί τους Αμερικανούς να αυξήσουν την πρόσληψη πρωτεΐνης και να περιορίσουν τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και την προστιθέμενη ζάχαρη.
Οι οδηγίες, που ανανεώνονται κάθε 5 χρόνια από το υπουργείο Γεωργίας και το υπουργείο Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών, προτείνουν επίσης 3 μερίδες γαλακτοκομικών που είναι πλήρη σε λιπαρά (π.χ. γάλα με 3,5% λιπαρά) την ημέρα, ενώ αλλάζουν τους μέχρι σήμερα περιορισμούς στην κατανάλωση αλκοόλ.
Οι οδηγίες αυτές αποτελούν τη βάση για τα ομοσπονδιακά προγράμματα διατροφής, όπως τα σχολικά γεύματα, και οι νέες συστάσεις έχουν προκαλέσει αντικρουόμενες αντιδράσεις στον επιστημονικό κόσμο.
«Το μήνυμά μου είναι σαφές: φάτε αληθινό φαγητό», δήλωσε ο Κένεντι σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο χθες, Τετάρτη 7 Ιανουαρίου.
Αναλυτικά οι νέες διατροφικές οδηγίες
Συνολικά, οι οδηγίες προτείνουν διατροφή που βασίζεται στην πρωτεΐνη, τα πλήρη λιπαρά γαλακτοκομικά, τα δημητριακά ολικής άλεσης με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, καθώς και στα φρούτα και τα λαχανικά, ενώ συστήνουν τον περιορισμό της ζάχαρης και των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, όπως τα προσυσκευασμένα σνακ, για παράδειγμα πατατάκια, μπισκότα και καραμέλες.
Η έμφαση στα πλήρη λιπαρά γαλακτοκομικά αποτελεί σαφή αλλαγή σε σχέση με προηγούμενες οδηγίες, οι οποίες συνέστηναν προϊόντα χαμηλών λιπαρών ή άπαχα, με στόχο τον περιορισμό της πρόσληψης κορεσμένων λιπαρών.
Οι νέες συστάσεις προτείνουν το μαγείρεμα με έλαια, όπως το ελαιόλαδο, ωστόσο αναφέρουν και το ζωικό λίπος από βοδινό κρέας ως εναλλακτική επιλογή, ένα προϊόν που προτιμά ο Κένεντι και το οποίο είναι πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά.
Παράλληλα, αλλάζουν και τα μακροχρόνια ημερήσια όρια κατανάλωσης αλκοόλ, τα οποία μέχρι σήμερα όριζαν το πολύ ένα ποτό την ημέρα για τις γυναίκες και δύο για τους άνδρες. Πλέον, η σύσταση είναι γενική και αναφέρει ότι οι Αμερικανοί θα πρέπει να πίνουν «λιγότερο αλκοόλ για καλύτερη συνολική υγεία», χωρίς συγκεκριμένα αριθμητικά όρια.
Οι οδηγίες διευκρινίζουν ότι ορισμένες ομάδες θα πρέπει να αποφεύγουν εντελώς το αλκοόλ, όπως οι έγκυες γυναίκες, τα άτομα που αναρρώνουν από διαταραχή χρήσης αλκοόλ ή δυσκολεύονται να ελέγξουν την κατανάλωσή τους, καθώς και όσοι λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για την οποία το αλκοόλ μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις.
Οι συνολικές αλλαγές χαιρετίστηκαν από μερίδα ιατρικών ειδικών, μεταξύ των οποίων και η Αμερικανική Ιατρική Ένωση, παρότι η ίδια έχει επικρίνει αρκετές από τις πρωτοβουλίες του Κένεντι από την ανάληψη των καθηκόντων του.
Ο πρόεδρος της Ένωσης επαίνεσε τις συστάσεις για τον περιορισμό των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, των ζαχαρούχων ροφημάτων και της υπερβολικής πρόσληψης νατρίου, τα οποία, όπως ανέφερε, «τροφοδοτούν τις καρδιαγγειακές παθήσεις, τον διαβήτη, την παχυσαρκία και άλλα χρόνια νοσήματα».
«Οι οδηγίες επιβεβαιώνουν ότι το φαγητό μπορεί να λειτουργήσει ως φάρμακο και προσφέρουν σαφή κατεύθυνση που μπορούν να αξιοποιήσουν ασθενείς και γιατροί για τη βελτίωση της υγείας», δήλωσε ο Μπόμπι Μουκαμάλα.
Ωστόσο, άλλοι ειδικοί στη διατροφή άσκησαν κριτική σε επιμέρους σημεία των νέων οδηγιών, ιδίως στην ενθάρρυνση της κατανάλωσης κόκκινου κρέατος και πλήρων λιπαρών γαλακτοκομικών προϊόντων.
Η Μάριον Νέστλε, πρώην καθηγήτρια Διατροφής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, ανέφερε ότι η σύσταση για αυξημένη πρόσληψη πρωτεΐνης «δεν βγάζει νόημα», υποστηρίζοντας ότι οι Αμερικανοί ήδη καταναλώνουν επαρκείς ποσότητες.
«Με εξαίρεση την εξαιρετική σύσταση για τον περιορισμό των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, τα οποία τότε δεν ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένα, αυτές οι οδηγίες μας γυρίζουν πίσω στις δίαιτες της δεκαετίας του 1950, όταν η κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών ήταν υψηλή, η σημασία των λαχανικών περιορισμένη και οι καρδιαγγειακές παθήσεις εκτεταμένες», δήλωσε.
Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι υποδέχθηκε θετικά αρκετές από τις συστάσεις, όπως την έμφαση στην αυξημένη κατανάλωση λαχανικών, φρούτων και δημητριακών ολικής άλεσης.
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι «υπάρχει ανησυχία πως οι συστάσεις σχετικά με το αλάτι και την κατανάλωση κόκκινου κρέατος ενδέχεται άθελά τους να οδηγήσουν σε υπέρβαση των συνιστώμενων ορίων νατρίου και κορεσμένων λιπαρών, που αποτελούν βασικούς παράγοντες καρδιαγγειακής νόσου».
