Οι σχέσεις μεταξύ αδελφών παραμένουν σημαντικές και στα ενήλικα χρόνια. Αν και η συχνότητα επαφής συχνά μειώνεται με το πέρασμα του χρόνου, ορισμένα δεδομένα δείχνουν ότι οι σχέσεις μπορεί να βελτιώνονται στη νεαρή ενήλικη ζωή.
Ο ψυχίατρος του Harvard University Robert Waldinger και οι συνεργάτες του αξιοποίησαν δεδομένα από τη Harvard Study of Adult Development, η οποία παρακολουθεί άνδρες συμμετέχοντες από το 1938. Διαπίστωσαν ότι όσοι ανέφεραν κακή σχέση με τα αδέλφια τους στην ηλικία των 18 ή 19 ετών είχαν αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσουν μείζονα κατάθλιψη και χρήση ουσιών που επηρεάζουν τη διάθεση έως την ηλικία των 50 ετών. Το εύρημα αυτό ίσχυε ακόμη και μετά τον έλεγχο της ποιότητας της σχέσης με τους γονείς.
Τα αδέλφια συνεχίζουν να επηρεάζουν το ένα το άλλο και στην τρίτη ηλικία και η ποιότητα αυτών των σχέσεων εξακολουθεί να έχει επιπτώσεις στην ευημερία. Σε μελέτη σε μεγαλύτερους ενήλικες, οι συμμετέχοντες ανέφεραν γενικά υψηλά επίπεδα ζεστασιάς και χαμηλά επίπεδα σύγκρουσης, με τις αδελφές μεταξύ τους να δηλώνουν συχνότερα ιδιαίτερα θερμές σχέσεις. Οι «ζεστές» σχέσεις φάνηκε να προστατεύουν από τη μοναξιά. Αντίθετα, όσοι ανέφεραν περισσότερες συγκρούσεις και αντιλαμβανόμενη γονική εύνοια στην ενήλικη ζωή είχαν αυξημένα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους, εχθρικότητας και μοναξιάς. «Τα αδέλφια επηρεάζουν ουσιαστικά την ψυχική υγεία, πολύ πέρα από την παιδική και εφηβική ηλικία», ανέφερε στην επίσημη σελίδα του American Psychology Association η Megan Gilligan, αναπληρώτρια καθηγήτρια ανθρώπινης ανάπτυξης και οικογενειακών σπουδών στο Iowa State University.
Πώς μπορείτε να χτίσετε ισχυρές σχέσεις ανάμεσα στα παιδιά σας
Οι γονείς μπορούν να βελτιώσουν αυτές τις κρίσιμες σχέσεις από νωρίς. Σύμφωνα με τους ειδικούς, ένα από τα σημαντικότερα βήματα είναι η αποφυγή συμπεριφορών που μπορεί να εκληφθούν ως εύνοια προς ένα παιδί. «Τα παιδιά παρατηρούν πολύ προσεκτικά πώς αντιμετωπίζονται σε σχέση με τα αδέλφια τους. Η αίσθηση ότι δεν είστε το αγαπημένο παιδί συνδέεται με δυσκολίες προσαρμογής και επηρεάζει την ποιότητα της σχέσης τόσο με τους γονείς όσο και με τα αδέλφια», ανέφερε ο Shawn Whiteman καθηγητής στο Τμήμα Ανθρώπινης Ανάπτυξης και Οικογενειακών Σπουδών του Utah State University.
Η λεγόμενη «διαφοροποιημένη γονική μεταχείριση» μπορεί να επηρεάσει όλα τα παιδιά της οικογένειας και να δημιουργήσει ρήγματα που διατηρούνται και στην ενήλικη ζωή. Ακόμη και αν είστε το «ευνοημένο» παιδί, η ύπαρξη εύνοιας μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό και τη σύγκρουση. Οι αντιλήψεις περί εύνοιας εντείνονται ιδιαίτερα σε περιόδους στρες, όπως όταν τα ενήλικα παιδιά καλούνται να φροντίσουν τους γονείς τους.
Για να περιοριστεί αυτή η βασική πηγή σύγκρουσης, οι γονείς πρέπει να εξετάζουν συστηματικά αν δημιουργούν δίκαιο περιβάλλον. Οφείλουν να αποφεύγουν τις συγκρίσεις και να μην ενθαρρύνουν τον ανταγωνισμό. Όσο δύσκολο κι αν είναι, καλό είναι να αποφεύγουν να παίρνουν θέση σε κάθε διαφωνία. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η διαφορετική μεταχείριση είναι απαραίτητη. «Όμως πρέπει να είναι δίκαιη. Η αίσθηση δικαιοσύνης είναι εξαιρετικά σημαντική για τα παιδιά», ανέφερε ο Whiteman.
Αν, για παράδειγμα, μια κόρη δεν επιτρέπεται να μείνει έξω όσο αργά όσο ο μεγαλύτερος αδελφός της χωρίς να δοθεί εξήγηση, μπορεί να το εκλάβει ως εύνοια. Αντίθετα, αν εξηγηθεί ότι το ωράριο είναι διαφορετικό επειδή είναι μικρότερη, πιθανότατα θα αντιληφθεί τη λογική ως δίκαιη.
Οι γονείς μπορούν επίσης να ενισχύσουν τη σχέση προωθώντας υγιείς δεσμούς με φίλους και άλλα μέλη της οικογένειας. Η Laurie Kramer παρακολούθησε ζευγάρια αδελφών για 13 χρόνια, ξεκινώντας πριν από τη γέννηση του δεύτερου παιδιού. Διαπίστωσε ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας που είχαν θετική σχέση με τον καλύτερό τους φίλο πριν από τη γέννηση του αδελφού ή της αδελφής τους είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν καλή μεταξύ τους σχέση. «Οι στενές φιλίες ήταν ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας, ακόμη πιο σημαντικός από τη σχέση του μεγαλύτερου παιδιού με τη μητέρα του», ανέφερε.
Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν επίσης ότι οι γονείς πρέπει να καθοδηγούν ενεργά τα μικρά παιδιά στο πώς να συνυπάρχουν αρμονικά. Όταν τα αδέλφια αφήνονται να λύσουν μόνα τους τις διαφωνίες χωρίς καθοδήγηση, συχνά οι συγκρούσεις κλιμακώνονται και μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε εκφοβισμό μεταξύ αδελφών. Η έρευνα της Kramer δείχνει ότι οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να αναπτύξουν δεξιότητες διαχείρισης συγκρούσεων, διδάσκοντάς τους να εκφράζουν τη δική τους οπτική και δουλεύοντας μαζί τους για να βρίσκουν λύσεις. Όταν τα παιδιά αποκτήσουν τις απαραίτητες δεξιότητες, οι γονείς μπορούν σταδιακά να αποσυρθούν.
«Είναι σημαντικό να εφαρμόζονται συνειδητές στρατηγικές. Όταν τα παιδιά που δεν έχουν τις απαραίτητες δεξιότητες αφήνονται χωρίς καθοδήγηση, δυσκολεύονται. Κάθε ημέρα οι γονείς έχουν πολλές ευκαιρίες να βοηθήσουν τα παιδιά να αναπτύξουν πιο θετική σχέση μεταξύ τους», κατέληξε η Kramer.
