Η κρεατίνη είναι ευρέως γνωστή ως ένα διατροφικό συμπλήρωμα που χρησιμοποιούν αθλητές και bodybuilders για να βελτιώσουν τη δύναμη και την απόδοσή τους. Ωστόσο, νέα μελέτη που πραγματοποιήθηκε από το παγκοσμίου φήμης πανεπιστήμιο UCLA υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο συμπλήρωμα δε βοηθάει μόνο στο «χτίσιμο» των μυών, αλλά θα μπορούσε να συμβάλλει και στη μάχη κατά του καρκίνου.

Ειδικότερα, όπως έδειξαν τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό iScience, η κρεατίνη φαίνεται ότι μπορεί να βοηθήσει το ανοσοποιητικό σύστημα να επιτίθεται πιο αποτελεσματικά στα καρκινικά κύτταρα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η κρεατίνη ενίσχυσε τη δραστηριότητα εξειδικευμένων κυττάρων του ανοσοποιητικού που είναι γνωστά ως δενδριτικά κύτταρα. Ο ρόλος τους, μεταξύ άλλων, είναι να εντοπίζουν τους όγκους και να ενεργοποιούν τα φονικά Τ-λεμφοκύτταρα, τα οποία είναι υπεύθυνα για την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων.

Τα ευρήματα βασίζονται σε πειράματα σε ποντίκια και ανθρώπινα κύτταρα και έρχονται να συμπληρώσουν προηγούμενη έρευνα του ίδιου εργαστηρίου, η οποία είχε δείξει ότι η κρεατίνη ενισχύει και τη λειτουργία των Τ- λεμφοκυττάρων που καταπολεμούν τον καρκίνο.

Η κρεατίνη μπορεί να ενισχύσει την ανοσοθεραπεία κατά του καρκίνου

Πολλές από τις ανοσοθεραπείες που χρησιμοποιούνται σήμερα κατά του καρκίνου έχουν σχεδιαστεί για να ενεργοποιούν τα φονικά Τ- λεμφοκύτταρα. Ωστόσο, μόνο περίπου 20% έως 40% των ασθενών έχουν ουσιαστικό όφελος από αυτές. Η ομάδα του UCLA εκτιμά ότι η ενίσχυση της λειτουργίας των δενδριτικών κυττάρων, τα οποία συντονίζουν και καθοδηγούν αυτά τα Τ- λεμφοκύτταρα, θα μπορούσε να κάνει την ανοσοθεραπεία αποτελεσματική για περισσότερους ασθενείς.

«Η ανοσοθεραπεία έχει δείξει εντυπωσιακές προοπτικές, αλλά λειτουργεί μόνο σε ένα μέρος των ασθενών», εξήγησε η Lili Yang, εκ των συγγραφέων της μελέτης και καθηγήτρια μικροβιολογίας, ανοσολογίας και μοριακής γενετικής στο πανεπιστήμιο UCLA. «Αυτό που δείχνει αυτή η μελέτη είναι ότι η κρεατίνη δεν βοηθά μόνο τα Τ- λεμφοκύτταρα που πολεμούν τον καρκίνο, αλλά δίνει ενέργεια και σε ολόκληρη την υποδομή που τα υποστηρίζει και τα καθοδηγεί. Αυτό καθιστά την κρεατίνη ένα πολλά υποσχόμενο συμπλήρωμα για την ολιστική υποστήριξη της ανοσολογικής απόκρισης στην οποία βασίζονται οι σύγχρονες ανοσοθεραπείες».

Οι επιστήμονες αποκαλύπτουν τον ρόλο της κρεατίνης στα δενδριτικά κύτταρα

Για να κατανοήσουν πώς επηρεάζει η κρεατίνη το ανοσοποιητικό σύστημα, οι ερευνητές εξέτασαν αρχικά τη δραστηριότητα μεταβολικών γονιδίων σε δενδριτικά κύτταρα που είχαν εισχωρήσει σε όγκους σε ποντίκια. Διαπίστωσαν ότι το γονίδιο που είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του μεταφορέα κρεατίνης, δηλαδή μιας πρωτεΐνης που μεταφέρει την κρεατίνη μέσα στα κύτταρα, ήταν πολύ πιο ενεργό στα δενδριτικά κύτταρα που είχαν εισχωρήσει στους όγκους σε σχέση με τα δενδριτικά κύτταρα που βρίσκονταν σε υγιή ιστό.

Στη συνέχεια, η ομάδα δημιούργησε δενδριτικά κύτταρα χωρίς μεταφορέα κρεατίνης. Όταν τα κύτταρα δεν μπορούσαν να προσλάβουν κρεατίνη, επιβίωναν πιο δύσκολα, ήταν λιγότερο ενεργά και είχαν πολύ μικρότερη ικανότητα να προετοιμάσουν τα Τ- λεμφοκύτταρα ώστε να αναγνωρίσουν και να επιτεθούν στους όγκους. Όταν αυτά τα δενδριτικά κύτταρα με έλλειψη κρεατίνης καλλιεργήθηκαν μαζί με Τ- λεμφοκύτταρα στο εργαστήριο, τα Τ- λεμφοκύτταρα πολλαπλασιάστηκαν λιγότερο και παρήγαγαν λιγότερα σηματοδοτικά μόρια που είναι απαραίτητα για μια αποτελεσματική αντικαρκινική απόκριση.

Η κρεατίνη επιβράδυνε την ανάπτυξη των όγκων σε ποντίκια

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης αν η αύξηση των επιπέδων κρεατίνης θα μπορούσε να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.

Οι καθημερινές ενέσεις κρεατίνης σε ποντίκια με μελάνωμα επιβράδυναν σημαντικά την ανάπτυξη των όγκων, ενώ αύξησαν τόσο τον αριθμό όσο και τη δραστηριότητα των δενδριτικών κυττάρων που είχαν εισχωρήσει στους όγκους. Τα δενδριτικά κύτταρα στα οποία είχε χορηγηθεί κρεατίνη απελευθέρωσαν επίσης υψηλότερα επίπεδα χημικών σημάτων, τα οποία προσέλκυσαν περισσότερα ανοσοκύτταρα στο περιβάλλον του όγκου.

Με αναλύσεις μεταβολομικής, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η χορήγηση κρεατίνης αύξησε τα ενδοκυττάρια επίπεδα ATP στα δενδριτικά κύτταρα. Το ATP είναι η βασική πηγή ενέργειας που τροφοδοτεί σχεδόν κάθε κυτταρική διαδικασία. Ενισχύοντας αυτά τα ενεργειακά αποθέματα, η κρεατίνη βοήθησε να διατηρηθούν ενεργές οι φλεγμονώδεις οδοί σηματοδότησης που απαιτούνται για την ενεργοποίηση των δενδριτικών κυττάρων.

Οι ερευνητές παρομοίασαν τον ρόλο της κρεατίνης με επαναφορτιζόμενη μπαταρία, καθώς επιτρέπει στα δενδριτικά κύτταρα να αποθηκεύουν και να απελευθερώνουν ενέργεια όταν τη χρειάζονται, ακόμη και όταν ανταγωνίζονται τα ταχέως αναπτυσσόμενα καρκινικά κύτταρα για περιορισμένα θρεπτικά συστατικά.

Πιθανά οφέλη για τα εμβόλια κατά του καρκίνου

Η ομάδα εξέτασε επίσης την επίδραση της κρεατίνης στα ανθρώπινα ανοσοκύτταρα.

Σε εργαστηριακά πειράματα, η κρεατίνη ενίσχυσε την ενεργοποίηση ανθρώπινων δενδριτικών κυττάρων που προέρχονται από μονοκύτταρα, τα οποία χρησιμοποιούνται συχνά για την ανάπτυξη αντικαρκινικών εμβολίων με βάση τα δενδριτικά κύτταρα. Βελτίωσε επίσης την ικανότητα αυτών των κυττάρων να διεγείρουν ανθρώπινα Τ- λεμφοκύτταρα απέναντι σε έναν στόχο που σχετίζεται με τον καρκίνο.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η προσθήκη κρεατίνης κατά την παραγωγή εμβολίων με δενδριτικά κύτταρα θα μπορούσε δυνητικά να κάνει αυτές τις θεραπείες πιο αποτελεσματικές.

«Η προοπτική που βλέπουμε εδώ είναι ότι η κρεατίνη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί με δύο συμπληρωματικούς τρόπους: ως συμπλήρωμα για την ενίσχυση της ανοσολογικής απόκρισης των ασθενών που ήδη λαμβάνουν ανοσοθεραπεία και ως εργαλείο για τη βελτίωση της ποιότητας των εμβολίων που βασίζονται σε δενδριτικά κύτταρα πριν από τη χορήγησή τους», δήλωσε ο James Elsten Brown, εκ των συγγραφέων της μελέτης και μεταπτυχιακός φοιτητής στο εργαστήριο της Yang.

Συνολικά, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η κρεατίνη θα μπορούσε να ενισχύσει την αντικαρκινική άμυνα του ανοσοποιητικού συστήματος σε πολλά στάδια, ξεκινώντας από τα κύτταρα που εντοπίζουν τον καρκίνο και ενεργοποιούν την απόκριση του οργανισμού.

«Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο μπορούμε να υποστηρίξουμε μεταβολικά τα δενδριτικά κύτταρα αφορά την υποστήριξη ολόκληρης της αντικαρκινικής απόκρισης, όχι μόνο των φονικών Τ- λεμφοκυττάρων στο τελικό στάδιο», δήλωσε ο Elliot Kang, εκ των συγγραφέων της μελέτης και πρώην προπτυχιακός ερευνητής στο εργαστήριο της Yang.

Απαιτούνται ακόμη μελέτες σε ανθρώπους

Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Τα πειράματα έγιναν σε ποντίκια και σε ανθρώπινα κύτταρα που αναπτύχθηκαν στο εργαστήριο, όχι σε ασθενείς με καρκίνο. Επομένως, τα αποτελέσματα δεν πρέπει να ερμηνευθούν ως απόδειξη ότι τα συμπληρώματα κρεατίνης βελτιώνουν τη θεραπεία του καρκίνου στους ανθρώπους.

Αν και η μονοϋδρική κρεατίνη χρησιμοποιείται ευρέως εδώ και δεκαετίες και θεωρείται γενικά ασφαλής όταν λαμβάνεται στις συνιστώμενες δόσεις, οι ερευνητές τονίζουν ότι όσοι κάνουν θεραπεία για καρκίνο πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν προσθέσουν οποιοδήποτε συμπλήρωμα στη ρουτίνα τους.

Το επόμενο βήμα θα είναι προοπτικές κλινικές δοκιμές, ώστε να διαπιστωθεί αν η συμπληρωματική χορήγηση κρεατίνης μπορεί να βελτιώσει τα αποτελέσματα σε ασθενείς που υποβάλλονται σε ανοσοθεραπεία κατά του καρκίνου.

Οι πειραματικές προσεγγίσεις που περιγράφονται στη μελέτη δεν έχουν δοκιμαστεί σε ανθρώπους ούτε έχουν εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ ή άλλους ευρωπαϊκούς φορείς ως ασφαλείς και αποτελεσματικές για χρήση σε ανθρώπους.