Ο ύπνος με φακούς επαφής μπορεί να φαίνεται ακίνδυνος, ιδιαίτερα αν συμβεί μόνο για λίγες ώρες ή αν οι φακοί έχουν εγκριθεί για παρατεταμένη χρήση. Στην πραγματικότητα, όμως, η παραμονή τους στα μάτια κατά τη διάρκεια του ύπνου περιορίζει ακόμη περισσότερο την ποσότητα οξυγόνου που φτάνει στον κερατοειδή και αυξάνει τον κίνδυνο ερεθισμού, φλεγμονής και λοίμωξης.

Ακόμη και μία μόνο νύχτα μπορεί να προκαλέσει έντονη ξηρότητα, κοκκίνισμα, θολή όραση ή δυσκολία στην αφαίρεση των φακών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μια λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα και να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στον κερατοειδή ή απώλεια όρασης.

Δείτε γιατί δεν πρέπει να κοιμάστε με φακούς επαφής, ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο, ποια συμπτώματα χρειάζονται άμεση αξιολόγηση από οφθαλμίατρο και τι πρέπει να κάνετε αν αποκοιμηθείτε κατά λάθος χωρίς να τους αφαιρέσετε.

Πώς αυξάνει ο ύπνος με φακούς επαφής τον κίνδυνο λοίμωξης;

Ο κερατοειδής έρχεται καθημερινά σε επαφή με βακτήρια, ωστόσο οι λοιμώξεις είναι σχετικά σπάνιες. Αυτό συμβαίνει επειδή ένας υγιής κερατοειδής αποτελεί μέρος της φυσικής άμυνας του ματιού απέναντι σε μικρόβια και άλλους επιβλαβείς παράγοντες. Για να λειτουργεί σωστά, όμως, χρειάζεται επαρκή υγρασία και οξυγόνο.

Όταν είστε ξύπνιοι, ανοιγοκλείνοντας τα βλέφαρα διατηρείτε τα μάτια σας υγρά, ενώ το οξυγόνο φτάνει στον κερατοειδή μέσω των δακρύων. Οι φακοί επαφής καλύπτουν την επιφάνεια του ματιού και περιορίζουν σημαντικά την ποσότητα οξυγόνου και υγρασίας που φτάνει σε αυτήν.

Όταν κοιμάστε, ο περιορισμός αυτός γίνεται ακόμη μεγαλύτερος. Χωρίς αρκετό οξυγόνο, σε μια κατάσταση που ονομάζεται υποξία, τα κύτταρα του κερατοειδούς δεν μπορούν να καταπολεμήσουν αποτελεσματικά τα βακτήρια.

Ο ύπνος με φακούς επαφής μπορεί να οδηγήσει σε μία από τις παρακάτω σοβαρές παθήσεις των ματιών.

Βακτηριακή κερατίτιδα

Η βακτηριακή κερατίτιδα είναι λοίμωξη του κερατοειδούς, η οποία προκαλείται συνήθως από τα βακτήρια Staphylococcus aureus ή Pseudomonas aeruginosa. Και τα δύο υπάρχουν τόσο στο ανθρώπινο σώμα όσο και στο περιβάλλον.

Ο κίνδυνος βακτηριακής κερατίτιδας είναι μεγαλύτερος, αν το ανοσοποιητικό σας σύστημα είναι εξασθενημένο ή αν έχετε τραυματίσει το μάτι σας.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Οφθαλμών των ΗΠΑ, η λοιμώδης κερατίτιδα μπορεί συνήθως να αντιμετωπιστεί με οφθαλμικές σταγόνες. Οι σοβαρότερες περιπτώσεις, ωστόσο, μπορεί να χρειαστούν θεραπεία με σταγόνες που περιέχουν στεροειδή.

Αν η λοίμωξη δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να αφήσει μόνιμες ουλές στον κερατοειδή.

Κερατίτιδα από ακανθαμοιβάδα

Η αμοιβάδα που προκαλεί αυτή τη λοίμωξη μπορεί να υπάρχει σε πολλές πηγές νερού, όπως στο νερό της βρύσης, στα υδρομασάζ, στις πισίνες, στις λίμνες και στα ποτάμια.

Η Αμερικανική Οπτομετρική Εταιρεία αναφέρει ότι η κερατίτιδα από ακανθαμοιβάδα εμφανίζεται συχνά μαζί με κάποια άλλη μικροβιακή λοίμωξη του ματιού. Επομένως, αν ξεπλένετε τους φακούς σας με νερό βρύσης, κολυμπάτε φορώντας τους και κοιμάστε με αυτούς, μπορεί να διατρέχετε αυξημένο κίνδυνο.

Η θεραπεία απαιτεί τη μακροχρόνια χρήση ειδικών φαρμακευτικών οφθαλμικών σταγόνων. Αν οι σταγόνες δεν αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση.

Μυκητιασική κερατίτιδα

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η μυκητιασική κερατίτιδα εμφανίζεται συχνότερα σε περιοχές με ήπιες θερμοκρασίες και τροπικό κλίμα.

Ο ύπνος με φακούς επαφής αυξάνει τον κίνδυνο μυκητιασικής κερατίτιδας. Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι που την εμφανίζουν έχουν επίσης υποστεί κάποιον τραυματισμό στο μάτι από φυτό, κλαδί ή ξύλο.

Η μυκητιασική κερατίτιδα πρέπει να αντιμετωπίζεται γρήγορα, επειδή χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της όρασης από το μολυσμένο μάτι. Μάλιστα, αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες τύφλωσης στην Ινδία.

Τι ισχύει για τους φακούς επαφής συνεχούς χρήσης που διαφημίζονται ως κατάλληλοι για τον ύπνο

Τα τελευταία χρόνια, κυκλοφορούν στο εμπόριο φακοί επαφής που διαφημίζονται ως κατάλληλοι για τον ύπνο. Είναι, όμως, στ’ αλήθεια ασφαλείς;

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), όχι. Αν και οι συγκεκριμένοι φακοί έχουν κατασκευαστεί έτσι ώστε να επιτρέπουν στον κερατορειδή να έχει καλύτερη πρόσβαση στο οξυγόνο, σχετική ανακοίνωση τονίζει ότι ο ύπνος με φακούς επαφής (είτε πρόκειται για κανονικούς φακούς είτε για φακούς συνεχούς χρήσης, όπως διευκρινίζεται), αυξάνει κατά 6 έως 8 φορές τον κίνδυνο λοίμωξης στα μάτια.

Μια σοβαρή λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει βλάβη στον κερατοειδή, να απαιτήσει χειρουργική επέμβαση και, σε σπάνιες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε απώλεια της όρασης.

Τι πρέπει να κάνετε αν κοιμηθείτε κατά λάθος με τους φακούς σας;

Αν αποκοιμηθήκατε φορώντας τους φακούς επαφής, αφαιρέστε τους το συντομότερο δυνατό. Αν δεν βγαίνουν εύκολα, μην προσπαθήσετε να τους τραβήξετε με δύναμη.

Ρίξτε στα μάτια σας αρκετές σταγόνες αποστειρωμένων τεχνητών δακρύων. Περιμένετε 5 έως 10 λεπτά και στη συνέχεια προσπαθήστε ξανά να αφαιρέσετε τους φακούς. Συνήθως, μετά τη χρήση των σταγόνων αφαιρούνται πιο εύκολα.

Μη φορέσετε ξανά φακούς επαφής για μία ολόκληρη ημέρα και παρακολουθήστε πώς αισθάνονται τα μάτια σας. Αν εμφανίσετε κάποιο σύμπτωμα λοίμωξης, επικοινωνήστε αμέσως με τον οφθαλμίατρό σας.

Συμπτώματα λοίμωξης στα μάτια

Αν παρατηρήσετε κάποιο από τα παρακάτω συμπτώματα, συνιστάται να απευθυνθείτε αμέσως σε γιατρό ή οφθαλμίατρο:

• θολή όραση
• εκκρίσεις από το μάτι
• κοκκίνισμα
• έντονη δακρύρροια

Αν πιστεύετε ότι έχετε λοίμωξη, τοποθετήστε τους φακούς επαφής σε ένα πλαστικό δοχείο και πάρτε τους μαζί σας στον οφθαλμίατρο, ώστε να εξεταστούν.

Συμβουλές φροντίδας των ματιών για όσους φορούν φακούς επαφής

Επειδή οι φακοί επαφής ακουμπούν στους ευαίσθητους ιστούς του ματιού, η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας συνιστά να ακολουθείτε τις παρακάτω οδηγίες:

• Μην κολυμπάτε και μην μπαίνετε σε υδρομασάζ φορώντας φακούς επαφής.
• Πλένετε τα χέρια σας με σαπούνι και νερό προτού αγγίξετε τους φακούς.
• Ξεπλένετε και φυλάσσετε τους φακούς σας μόνο σε ειδικό διάλυμα φακών επαφής. Μη χρησιμοποιείτε φυσιολογικό ορό ή νερό βρύσης, καθώς δεν μπορούν να τους απολυμάνουν.
• Τρίβετε τους φακούς με απολυμαντικό διάλυμα για να τους καθαρίσετε προτού τους τοποθετήσετε στη θήκη τους.
• Αλλάζετε καθημερινά το απολυμαντικό διάλυμα που υπάρχει στη θήκη. Δεν αρκεί να συμπληρώνετε απλώς καινούργιο διάλυμα πάνω στο παλιό.
• Αντικαθιστάτε συχνά τους φακούς και τη θήκη τους. Η θήκη πρέπει να αλλάζει τουλάχιστον κάθε 3 μήνες. Μη χρησιμοποιείτε ποτέ θήκη που έχει ραγίσει ή σπάσει.
• Όταν ταξιδεύετε, αγοράζετε ειδικό διάλυμα φακών επαφής σε μικρή συσκευασία ταξιδιού. Μη μεταφέρετε το διάλυμα σε άλλο πλαστικό δοχείο, καθώς μπορεί να έχει εκτεθεί σε μικρόβια ή άλλους επιβλαβείς παράγοντες.