Η διάγνωση του εκζέματος μπορεί να φέρει ανακούφιση, αλλά και ανησυχία. Έχετε πλέον μια εξήγηση για τη φαγούρα, την ξηρότητα ή τη φλεγμονή που εμφανίζεται σε ορισμένα σημεία του δέρματός σας, χωρίς όμως να γνωρίζετε απαραίτητα τι πρέπει να κάνετε στη συνέχεια. Ο όρος έκζεμα περιγράφει μια ομάδα δερματικών παθήσεων που προκαλούν φλεγμονή, κνησμό και ξηρότητα και συνήθως παρουσιάζουν υφέσεις και εξάρσεις.
Αν και δεν υπάρχει ακόμη οριστική θεραπεία, η κατάλληλη ιατρική φροντίδα και ορισμένες καθημερινές συνήθειες βοηθούν πολλούς ασθενείς να ελέγξουν τα συμπτώματά τους. Οι δερματολόγοι εξηγούν από πού μπορείτε να ξεκινήσετε μετά τη διάγνωση.
Προστατεύστε τον δερματικό φραγμό
Ο δερματικός φραγμός, δηλαδή η εξωτερική στιβάδα του δέρματος, συγκρατεί την υγρασία και προστατεύει από τις ερεθιστικές ουσίες. Όταν η λειτουργία του διαταράσσεται, το δέρμα χάνει πιο εύκολα την υγρασία του και γίνεται πιο ευαίσθητο σε ό,τι έρχεται σε επαφή μαζί του. «Στο έκζεμα, ο δερματικός φραγμός δεν λειτουργεί σωστά, με αποτέλεσμα το δέρμα να χάνει υγρασία και να συντηρείται ένας φαύλος κύκλος ξηρότητας και ερεθισμού. Η ενυδάτωση είναι το πιο εύκολο μέτρο που μπορούν να πάρουν άμεσα οι ασθενείς», εξήγησε στο Eating Well η δερματολόγος Lycia Thornburg, μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Δερματολογίας.
Η επιλογή του ενυδατικού προϊόντος έχει σημασία. Οι κρέμες με πλούσια υφή και οι αλοιφές είναι συνήθως πιο αποτελεσματικές από τις λοσιόν για το δέρμα με τάση για έκζεμα. Οι λοσιόν περιέχουν περισσότερο νερό, το οποίο εξατμίζεται και μπορεί να αφήσει το δέρμα σας ξανά ξηρό. Όταν επιλέγετε ένα νέο προϊόν, αναζητήστε συστατικά όπως τα κεραμίδια, η βαζελίνη ή η γλυκερίνη, που βοηθούν το δέρμα να συγκρατεί την υγρασία του.
Εξίσου σημαντικό είναι πότε βάζετε την ενυδατική σας. «Να την εφαρμόζετε τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα, ιδιαίτερα αμέσως μετά το μπάνιο, όσο το δέρμα είναι ακόμη ελαφρώς νωπό», συνέστησε η δερματολόγος Hannah Kopelman. Περιορίστε τη διάρκεια του μπάνιου ή του ντους και προτιμήστε χλιαρό νερό, καθώς το καυτό μπορεί να ξηράνει το δέρμα. Στη συνέχεια, στεγνώστε το ταμπονάροντας απαλά με μια πετσέτα, χωρίς τρίψιμο.
Σταματήστε να χρησιμοποιείτε προϊόντα που μπορεί να ερεθίζουν το δέρμα σας
Πολλά προϊόντα που χρησιμοποιείτε καθημερινά περιέχουν συστατικά που μπορούν να επιδεινώσουν το έκζεμα. Το ερεθισμένο δέρμα αντιδρά πιο εύκολα, γι’ αυτό ένα καθαριστικό ή μια λοσιόν που χρησιμοποιούσατε για χρόνια χωρίς πρόβλημα μπορεί πλέον να προκαλεί τσούξιμο ή κοκκινίλα.
«Το πρώτο που πρέπει να κάνουν οι ασθενείς είναι να πετάξουν το σαπούνι ή τα σκληρά καθαριστικά που χρησιμοποιούν. Αυτά αφαιρούν τα φυσικά λιπαρά του δέρματος και επιδεινώνουν το έκζεμα», ανέφερε η δερματολόγος Debra Jaliman. Η Kopelman συνέστησε επίσης να αποφεύγετε προσωρινά ορισμένα δραστικά συστατικά. «Θα σας πρότεινα να σταματήσετε προς το παρόν τα προϊόντα με απολεπιστικά οξέα, τα ρετινοειδή, τα αρωματισμένα προϊόντα και άλλα παρόμοια», είπε.
Για να τα αντικαταστήσετε, αναζητήστε προϊόντα με την ένδειξη «χωρίς άρωμα» (fragrance-free). Η ένδειξη «άοσμο» (unscented) δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το προϊόν δεν περιέχει αρωματικές ουσίες, καθώς μπορεί να έχουν προστεθεί για να καλύπτουν τη μυρωδιά άλλων συστατικών. Ελέγξτε επίσης το απορρυπαντικό ρούχων, το μαλακτικό και τα αρωματικά φύλλα για το στεγνωτήριο, επειδή τα υπολείμματά τους μπορεί να παραμένουν στα ρούχα και τα κλινοσκεπάσματα. Πριν αρχίσετε να χρησιμοποιείτε ένα νέο προϊόν, δοκιμάστε το για λίγες ημέρες, βάζοντας μικρή ποσότητα σε ένα μικρό σημείο του δέρματος, και παρατηρήστε αν σας προκαλεί κάποια αντίδραση.
Κρατήστε ημερολόγιο για να εντοπίσετε τι προκαλεί τις εξάρσεις
Οι παράγοντες που προκαλούν έξαρση του εκζέματος δεν είναι ίδιοι για όλους. Αν αναγνωρίσετε εκείνους που σας επηρεάζουν, μπορείτε να προλάβετε ορισμένα επεισόδια. Στους συχνότερους περιλαμβάνονται ο ξηρός ή κρύος αέρας, η ζέστη και ο ιδρώτας, το στρες, τα μάλλινα ρούχα ή τα τραχιά συνθετικά υφάσματα, τα αρώματα, τα ακάρεα της σκόνης και τα νεκρά κύτταρα του δέρματος που αποβάλλουν τα κατοικίδια. Ορισμένοι ασθενείς παρατηρούν ότι τα συμπτώματά τους επιδεινώνονται μετά από συγκεκριμένες δραστηριότητες, ορισμένες εποχές του χρόνου ή έπειτα από τη χρήση κάποιων προϊόντων.
Ένα απλό ημερολόγιο συμπτωμάτων μπορεί να σας βοηθήσει να εντοπίσετε αυτές τις συσχετίσεις. Καταγράψτε πότε εμφανίζεται μια έξαρση, τι φάγατε, τι ρούχα φορούσατε, ποια προϊόντα χρησιμοποιήσατε και τι καιρό είχε. Δείξτε τις σημειώσεις στον δερματολόγο σας.
Σχεδιάστε τη θεραπεία μαζί με τον δερματολόγο σας
Η σωστή περιποίηση του δέρματος παίζει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση του εκζέματος, αλλά συχνά δεν αρκεί. «Η μεγαλύτερη παρανόηση για το έκζεμα είναι η αντίληψη ότι μπορεί πάντα να αντιμετωπιστεί χωρίς ιατρική βοήθεια. Τις περισσότερες φορές χρειάζονται συνταγογραφούμενα σκευάσματα για τη φλεγμονή και για τυχόν λοίμωξη που μπορεί να εμφανιστεί ως επιπλοκή», τόνισε η δερματολόγος Tanya Kormeili.
Η θεραπεία θα προσαρμοστεί στη βαρύτητα του εκζέματος, στα σημεία του σώματος όπου εμφανίζεται και στην ηλικία σας. Παράλληλα, χρειάζεται να προσέχετε για ενδείξεις λοίμωξης, καθώς τα άτομα με έκζεμα είναι πιο επιρρεπή στις δερματικές λοιμώξεις. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αν το δέρμα βγάζει υγρό, αν εμφανιστούν κιτρινωπές κρούστες ή σπυράκια με πύον, αν η κοκκινίλα εξαπλώνεται ή αν έχετε πόνο ή πυρετό.
