Το ΕΣΥ ταλανίζεται από πολλά προβλήματα (υποστελέχωση, μισθοί, εξουθένωση κ.α.), ωστόσο ακόμα ένα σημαντικό ζήτημα που ίσως δεν αναδεικνύεται όσο θα έπρεπε είναι η άνιση κατανομή γιατρών στη χώρα.
Αυτό φέρνει στην επιφάνεια, μεταξύ άλλων, η μελέτη «Policy Roadmaps for Acting Early on NCDs», από τους καθηγητές Κώστα Αθανασάκη, Παναγιώτα Ναούμ, Γιάννη Αγοραστό και Ηλία Κυριόπουλο.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η Ελλάδα διαθέτει μια μη ισορροπημένη δομή εργατικού δυναμικού. Χαρακτηρίζεται από την υψηλότερη αναλογία ιατρών στην ΕΕ (6,6 ανά 1.000 κατοίκους) και τη χαμηλότερη αναλογία νοσηλευτών (3,8 ανά 1.000 κατοίκους). Αυτό επιδεινώνεται από τη σοβαρή ανισοκατανομή, καθώς πάνω από το 60% των ιατρών είναι συγκεντρωμένο σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, δημιουργώντας μεγάλα κενά πρόσβασης στις αγροτικές και νησιωτικές περιοχές.
Άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία:
- Υπάρχει σημαντική έλλειψη γενικών ιατρών, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν μόλις το 6% των ιατρών (έναντι 21% που είναι ο μέσος όρος στην ΕΕ), καθώς και παθολόγων.
- Το σύστημα έχει υποστεί μεγάλη εκροή επαγγελματιών υγείας, ειδικά κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Ένας μείζων μελλοντικός προβληματισμός είναι το πολύ χαμηλό ποσοστό νέων που ενδιαφέρονται να γίνουν νοσηλευτές, γεγονός που συνιστά μια επιπλέον πρόκληση.
- Η πρόσφατη θέσπιση του ρόλου του «προσωπικού ιατρού» είναι ένα θετικό βήμα προς την ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας. Ωστόσο, η επιτυχία του ενδέχεται να περιοριστεί από την προϋπάρχουσα έλλειψη γενικών ιατρών.
- Ο συντονισμός μεταξύ των υπουργείων Υγείας και Παιδείας παραμένει αδύναμος, με αποτέλεσμα τη μη ευθυγράμμιση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων σπουδών με τις τρέχουσες και μελλοντικές ανάγκες του συστήματος υγείας.
Η έρευνα καταλήγει σε συστάσεις για την καταπολέμιση των παραπάνω ζητημάτων του ΕΣΥ:
- Ενίσχυση της ψηφιακής ικανότητας του εργατικού δυναμικού υγείας μέσω κατάρτισης στη χρήση Ηλεκτρονικών Φακέλων Υγείας (ΗΦΥ), πλατφορμών τηλεϊατρικής και συστημάτων εξ αποστάσεως παρακολούθησης για τη φροντίδα των μη μεταδοτικών νοσημάτων.
- Παροχή οικονομικών κινήτρων, στεγαστικής υποστήριξης και ευκαιριών επαγγελματικής εξέλιξης για την προσέλκυση και διακράτηση εργαζομένων στον τομέα της υγείας σε αγροτικές και νησιωτικές περιοχές.
- Θέσπιση επίσημης συνεργασίας μεταξύ του υπουργείου Υγείας και του υπουργείου Παιδείας για τη διασφάλιση της τακτικής επικαιροποίησης των προγραμμάτων σπουδών των επαγγελματιών υγείας. Οι επικαιροποιήσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν νέα μοντέλα παροχής φροντίδας, όπως εφαρμογές ΑΙ και τηλεϊατρικής, κατ' οίκον φροντίδα, πρόληψη και έγκαιρη ανίχνευση NCDs, καθώς και προσεγγίσεις ολοκληρωμένης διαχείρισης ασθενειών.
- Εισαγωγή πολυεπιστημονικών μοντέλων διαχείρισης βάσει ομάδας για ασθενείς με NCDs σε περιβάλλοντα πρωτοβάθμιας φροντίδας, για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου επιπολασμού και των σύνθετων αναγκών των ασθενών με πολυνοσηρότητα.
- Ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης πολυετούς στρατηγικής ανθρώπινου δυναμικού για την υγεία, η οποία θα ενσωματώνει μελλοντικές δημογραφικές και επιδημιολογικές προβολές, συμπεριλαμβανομένων των προβολών για το φορτίο των NCDs και τις εξελισσόμενες ανάγκες σε δεξιότητες.
