Μία πρόσφατη μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο Nature εστίασε στις αλλαγές στον ανθρώπινο οργανισμό μετά από την αποχή για μερικές εβδομάδες από την κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών.
Πρόκειται για τη μελέτη FastBio, η οποία διεξήχθη σε δείγμα Ελλήνων συμμετεχόντων στη Θεσσαλονίκη και με τη βοήθεια ερευνητών του Ιατρικού Διαβαλκανικού Θεσσαλονίκης. Η μελέτη διερεύνησε τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ γονιδίων και διατροφής σε μια ομάδα, αποτελούμενη από 200 υγιή άτομα, τα οποία για ορισμένο χρονικό διάστημα απείχαν από την κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών για θρησκευτικούς λόγους.
Οι ερευνητές χρησιμοποιώντας διαχρονικά πρωτεωμικούς δείκτες και γονοτυπικά δεδομένα, εντόπισαν τη γενετική παραλλαγή cis-pQTL, που ανταποκρίνεται στη διατροφή και επεσήμαναν τις ρυθμιστικές επιδράσεις στις LBR και MSRA, πρωτεΐνες που εμπλέκονται στον μεταβολισμό της χοληστερόλης και της μεθειονίνης αντίστοιχα.
Το cis-pQTL rs74148404 που σχετίζεται με το LBR συνεντοπίζεται με την παχυσαρκία αποκλειστικά υπό διατροφικό περιορισμό, υποδηλώνοντας τη διατροφικά εξαρτώμενη τροποποίηση του γενετικού κινδύνου. Οι ερευνητές έδειξαν επίσης ότι ένα cis-pQTL που εξαρτάται από τη διατροφή για τον μεταβολικό ρυθμιστή FGF21 συσσωματώνεται με χαρακτηριστικά ηωσινοφίλων και αιμοπεταλίων, υποδεικνύοντας ανοσομεταβολική σηματοδότηση ευαίσθητη στη διατροφή.
Παράλληλα, δημιουργήθηκε μία άλλη ομάδα χωρίς περιορισμούς στη διατροφή. Από τις αναλύσεις αποκαλύφθηκε μία δυναμική γενετική ρύθμιση για πρωτεΐνες που συνδέονται με την απόπτωση στις οδούς του ανοσοποιητικού συστήματος (MAVS, CASP3, PDLIM7, IL12RB1), επιδράσεις που πιθανώς καλύπτονται από τον περιορισμό των ζωικών προϊόντων.
Πιο συγκεκριμένα, η νέα μελέτη αποκάλυψε ότι οι συμμετέχοντες που νήστεψαν αποφεύγοντας το κρέας, και είχαν επίσης μια συγκεκριμένη γονιδιακή παραλλαγή που ρυθμίζει τα επίπεδα της πρωτεΐνης FGF21, εμφάνισαν σημάδια, τα οποία οι ερευνητές πιστεύουν ότι μπορεί να σχετίζονται με τον λιπώδη ιστό. «Παρόλο που, αυτά τα ευρήματα θα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή, είναι πιθανό τα επίπεδα FGF21 που προκαλούνται από τη διατροφή να επηρεάζουν τη διαδικασία λιπώδους ιστού στους ανθρώπους», γράφουν οι συγγραφείς.
Μία συγκεκριμένη γονιδιακή παραλλαγή, που εμπλέκεται στη ρύθμιση μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται LBR (απαραίτητη για τη βιοσύνθεση της χοληστερόλης) επηρεάστηκε επίσης από την έλλειψη του κρέατος, μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες. Η ίδια γονιδιακή παραλλαγή φάνηκε επίσης να συνοδεύεται από μια άλλη επίδραση που συνδέεται με την παχυσαρκία. «Αυτή η εξαρτώμενη από τον γονότυπο ανοδική ρύθμιση του LBR μπορεί να είναι μια αντισταθμιστική απάντηση στη μειωμένη διαιτητική πρόσληψη χοληστερόλης κατά τη διάρκεια του περιορισμού των ζωικών προϊόντων», σημειώνουν οι συγγραφείς. Αυτό υποδηλώνει πόσο περίπλοκη είναι η αλληλεπίδραση της διατροφής και της γενετικής όσον αφορά την παχυσαρκία.
«Οι άνθρωποι μπορεί να είναι ελαφρώς πιο προστατευμένοι από την παχυσαρκία μέσω της δράσης του LBR, όταν εφαρμόζουν διατροφικούς περιορισμούς», εξηγούν οι συγγραφείς.
«Αυτό το εύρημα μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στην κατανόηση γιατί τα άτομα που ακολουθούν παρόμοια διατροφικά πρότυπα μπορεί να εμφανίζουν διαφορετικό κίνδυνο για παχυσαρκία και παρέχει ευρύτερη εικόνα για τους μηχανισμούς που διαμορφώνουν τις διαφορές στον κίνδυνο ασθένειας που εξαρτώνται από τη διατροφή», προσθέτουν.
Τελικά, η μελέτη αποκαλύπτει πολλά σημεία εκκίνησης για περαιτέρω έρευνα σχετικά με την πολύπλοκη αλληλεπίδραση της διατροφής, της γενετικής και των μεταβολικών συνθηκών. Ακόμα και λίγες μόνο εβδομάδες μείωσης του κρέατος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, φαίνεται ότι μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.
