Η κλιματική κρίση παύει σταδιακά να θεωρείται αποκλειστικά περιβαλλοντικό ή ενεργειακό ζήτημα και αναδεικνύεται σε έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Σύμφωνα με σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, περίπου το 20% των θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα παγκοσμίως συνδέεται με περιβαλλοντικούς παράγοντες, οι οποίοι επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή.
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η πρώτη αιτία θανάτου διεθνώς. Ωστόσο, πέρα από τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα ή η καθιστική ζωή, το περιβάλλον αναγνωρίζεται πλέον ως καθοριστικός επιβαρυντικός παράγοντας για την υγεία της καρδιάς.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση ως κύρια απειλή
Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί τον σημαντικότερο περιβαλλοντικό κίνδυνο για το καρδιαγγειακό σύστημα. Τα αιωρούμενα σωματίδια και τα τοξικά αέρια εισέρχονται στον οργανισμό, προκαλώντας φλεγμονώδεις αντιδράσεις, επιβάρυνση των αγγείων και αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι εκατομμύρια πρόωροι θάνατοι κάθε χρόνο σχετίζονται άμεσα με την κακή ποιότητα του αέρα.
Η κλιματική κρίση εντείνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα, με τους καύσωνες να αποτελούν σοβαρή απειλή για την καρδιαγγειακή υγεία. Οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν θερμικό στρες, αφυδάτωση και διαταραχές στον καρδιακό ρυθμό, αυξάνοντας τον κίνδυνο σοβαρών καρδιακών επεισοδίων, κυρίως σε ηλικιωμένους και ευπαθείς ομάδες.
Οι «αόρατοι» περιβαλλοντικοί κίνδυνοι
Πέρα από τη ρύπανση και τη ζέστη, η καρδιά επηρεάζεται και από λιγότερο εμφανείς παράγοντες, όπως ο χρόνιος θόρυβος, τα μικροπλαστικά, οι χημικές ουσίες και το τεχνητό φως. Οι παράγοντες αυτοί διαταράσσουν το νευρικό και ορμονικό σύστημα, αυξάνοντας την αρτηριακή πίεση και το καρδιαγγειακό φορτίο.
Νέα προσέγγιση στην πρόληψη
Τα δεδομένα αυτά οδήγησαν κορυφαίους διεθνείς καρδιολογικούς οργανισμούς στην επίσημη αναγνώριση του περιβάλλοντος ως παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η περιβαλλοντική έκθεση πρέπει πλέον να λαμβάνεται υπόψη στην πρόληψη και τη θεραπεία, ισότιμα με τους παραδοσιακούς παράγοντες.
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα
Στην Ελλάδα, όπου η αστική ρύπανση και τα ακραία θερμικά φαινόμενα γίνονται ολοένα συχνότερα, οι καρδιολόγοι επισημαίνουν ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης αποτελεί ζήτημα δημόσιας υγείας. Η βελτίωση της ποιότητας του αέρα, ο περιορισμός του θορύβου και ο βιώσιμος αστικός σχεδιασμός μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση των καρδιαγγειακών θανάτων.
Όπως επισημαίνει η επιστημονική κοινότητα, η προστασία της καρδιάς δεν μπορεί πλέον να αποσυνδεθεί από την προστασία του περιβάλλοντος. Σε έναν πλανήτη που θερμαίνεται και ρυπαίνεται, η κλιματική κρίση αναδεικνύεται σε έναν από τους πιο ύπουλους και καθοριστικούς εχθρούς της καρδιαγγειακής υγείας.
