Τα καλοκαίρια στην Ευρώπη αλλάζουν… Οι ισχυροί καύσωνες αποτελούν πλέον σύνηθες φαινόμενο, ενώ οι δασικές πυρκαγιές γίνονται και αυτές όλο και πιο συχνές, λαμβάνοντας ανεξέλεγκτες διαστάσεις και καίγοντας τα πάντα στο πέρασμά τους.
Φέτος, ο καύσωνας «χτύπησε» την πόρτα της Ευρώπης νωρίτερα από οποιαδήποτε άλλη χρονιά. Το θερμόμετρο ήδη από τα τέλη Μαΐου έδειξε θερμοκρασίες – ρεκόρ, ξεπερνώντας τους 40 βαθμούς Κελσίου σε περιοχές της Δυτικής Ευρώπης, με τους κατοίκους να ψάχνουν απελπισμένα να βρουν μία όαση δροσιάς σε θάλασσες, λίμνες και ποτάμια. Οι καύσωνες συνεχίζονται … Μπήκαμε στον Αύγουστο και σε πολλές περιοχές, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού ήταν σπάνιο φαινόμενο, φέτος αποτελούν δραματική πραγματικότητα.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus, οι καύσωνες στα τέλη Μαΐου και τον Ιούνιο έφεραν μέσες ημερήσιες θερμοκρασίες άνω των 10 βαθμών Κελσίου πάνω από το κανονικό σε περιοχές της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ισπανίας.
Η Ελλάδα, κατάφερε να … αποφύγει τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες αφού σύμφωνα με τους μετεωρολόγους το φετινό καλοκαίρι δείχνει να εξελίσσεται ως το πιο ψυχρό των τελευταίων 20 ετών. Ωστόσο, δεν συνέβη το ίδιο με τις πυρκαγιές. Για ακόμη ένα καλοκαίρι τεράστιες πυρκαγιές απειλούν μεγάλο μέρος της χώρας, καίγοντας δασικές εκτάσεις, σπίτια και απειλώντας ανθρώπινες ζωές.
Χώρες σε όλη τη Μεσόγειο – συμπεριλαμβανομένων της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Γαλλίας – έχουν ιστορικό πυρκαγιών. Ωστόσο, η περίοδος των πυρκαγιών ξεκινά τώρα νωρίτερα, διαρκεί περισσότερο και επηρεάζει περιοχές που στο παρελθόν αντιμετώπιζαν πολύ χαμηλότερο κίνδυνο.
Η μέση θερμοκρασία στη Δυτική Ευρώπη ήταν 20,74°C τον Ιούνιο, όπως γράφει το Al Jazeera, δηλαδή 3,06°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Με ορισμένες θερμοκρασίες να ανεβαίνουν πολύ πάνω από τους 40°C, οι παρατεταμένες ξηρασίες, οι καταστροφικές πυρκαγιές και η συρρίκνωση των ποταμών δεν αποτελούν πλέον ασυνήθιστα γεγονότα, αλλά επαναλαμβανόμενα χαρακτηριστικά των ευρωπαϊκών καλοκαιριών.
Κλιματική αλλαγή
Οι επιστήμονες έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η κλιματική αλλαγή θα αυξήσει τη συχνότητα και την ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων, επισημαίνει το Al Jazeera. Οι καύσωνες διαρκούν πλέον περισσότερο, φτάνουν νωρίτερα και επηρεάζουν περισσότερες χώρες ταυτόχρονα. Οι συνέπειες εκτείνονται πέρα από τις δυσάρεστες θερμοκρασίες. Αναδιαμορφώνουν τα οικοσυστήματα, τις οικονομίες και την καθημερινή ζωή σε μεγάλο μέρος της ηπείρου.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέγραψε τουλάχιστον 2,5 εκατομμύρια στρέμματα γης, που κάηκαν στην περιοχή πέρυσι, σχεδόν διπλάσια από τον ιστορικό μέσο όρο. Ορισμένες πυρκαγιές είναι τόσο έντονες που δημιουργούν τα δικά τους καιρικά συστήματα. Γνωστά ως πυροσωρειτομελανίτες, αυτά τα πανύψηλα σύννεφα καπνού μπορούν να παράγουν ισχυρούς ανέμους, κεραυνούς και στάχτη, που πυροδοτούν νέες πυρκαγιές αρκετά χιλιόμετρα μακριά, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολο τον περιορισμό τους», επισημαίνει το Al Jazeera.
Πέρα από την άμεση καταστροφή σπιτιών και δασών, οι πυρκαγιές βλάπτουν τη βιοποικιλότητα, απελευθερώνουν επικίνδυνες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα και αφήνουν τα τοπία ευάλωτα στη διάβρωση και τις πλημμύρες όταν τελικά επιστρέψουν οι έντονες βροχοπτώσεις.
Οι επιπτώσεις του καύσωνα στους υδάτινους πόρους
Τα κύματα καύσωνα ασκούν επίσης τεράστια πίεση στους υδάτινους πόρους της Ευρώπης. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες αυξάνουν την εξάτμιση από ποτάμια, λίμνες και δεξαμενές, ενώ μειώνουν την υγρασία του εδάφους. Ποταμοί όπως ο Ρήνος, ο Πάδος και ο Δούναβης έχουν επανειλημμένα βιώσει ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα νερού κατά τα τελευταία καλοκαίρια.
Οι αγρότες σε όλη τη Νότια και Κεντρική Ευρώπη αντιμετωπίζουν μειωμένες αποδόσεις καλλιεργειών, θερμικό στρες των ζώων και μεγαλύτερη ζήτηση για άρδευση, ενώ παράλληλα το νερό γίνεται σπάνιο. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Μάιο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προέβλεψε ότι η κλιματική αλλαγή απειλεί να αυξήσει τις ετήσιες απώλειες στην ευρωπαϊκή γεωργία έως και 66% έως το 2050, απειλώντας το μέλλον της παραγωγής τροφίμων.
Στο μεταξύ, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος εκτιμά ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν ήδη κοστίσει στην Ευρώπη 738 δισεκατομμύρια ευρώ από το 1980 έως το 2023. Τουλάχιστον 162 δισεκατομμύρια ευρώ από αυτά οφείλονταν στην πιο πρόσφατη τριετία. Ο Οργανισμός προέβλεψε ότι η έλλειψη ισχυρής δράσης για το κλίμα θα μπορούσε να κοστίσει στην ευρωπαϊκή οικονομία περισσότερα από 5,6 τρισεκατομμύρια ευρώ έως το 2050. Αυτό το κόστος επηρεάζει σχεδόν όλους τους τομείς της οικονομίας.
