Οι σταφίδες είναι αποξηραμένα σταφύλια. Κατά τη διαδικασία αποξήρανσης, τα θρεπτικά συστατικά αλλά και τα σάκχαρα των σταφυλιών συμπυκνώνονται, καθιστώντας τις σταφίδες ιδιαίτερα θρεπτικές αλλά και... θερμιδικά «πλούσιες».

Η προέλευσή τους εντοπίζεται στη Μέση Ανατολή, ενώ αργότερα διαδόθηκαν στην Ευρώπη, όπου ήταν ιδιαίτερα δημοφιλείς στους αρχαίους Έλληνες και Ρωμαίους. Ιστορικά, χρησιμοποιούνταν ακόμη και ως νόμισμα, ως έπαθλα σε αθλητικούς αγώνες και ως θεραπεία για παθήσεις όπως η τροφική δηλητηρίαση.

Σήμερα, διατίθενται ευρέως και μπορούν να παραχθούν από διάφορες ποικιλίες σταφυλιών, οι οποίες επηρεάζουν τη γεύση και την υφή τους. Οι φυσικές σταφίδες αποξηραίνονται στον ήλιο (περίπου 3 εβδομάδες), ενώ μπορούν επίσης να παραχθούν με χρήση οικιακών ή βιομηχανικών αφυγραντήρων.

Λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε φυσικά σάκχαρα και θερμίδες, συνιστάται η κατανάλωσή τους με μέτρο.

Τι είναι οι σουλτανίνες;

Οι σουλτανίνες (γνωστές και ως «χρυσές σταφίδες») είναι επίσης αποξηραμένα σταφύλια, αλλά παράγονται με διαφορετική διαδικασία. Συνήθως προέρχονται από σταφύλια Thompson Seedless και υφίστανται επεξεργασία με διοξείδιο του θείου ώστε να διατηρήσουν το ανοιχτό τους χρώμα. Σε αντίθεση με τις φυσικές σταφίδες, αποξηραίνονται σε ειδικούς αφυγραντήρες μέσα σε λίγες ώρες. Έχουν πιο ανοιχτό χρώμα, μικρότερο μέγεθος και πιο γλυκιά και ζουμερή γεύση.

Χρησιμοποιούνται συχνά στη ζαχαροπλαστική.

Τι είναι οι κορινθιακές σταφίδες (currants);

Τα currants δεν πρέπει να συγχέονται με το φρούτο «μαύρη σταφίδα» (black currant). Πρόκειται για αποξηραμένα σταφύλια της ποικιλίας Black Corinth, γνωστά και ως κορινθιακή σταφίδα. Είναι μικρά, άσπερμα και καλλιεργούνται κυρίως στη Μεσόγειο, με την Ελλάδα να αποτελεί τον μεγαλύτερο παραγωγό παγκοσμίως.

Έχουν πιο όξινη και λιγότερο γλυκιά γεύση και χρησιμοποιούνται κυρίως σε αρτοσκευάσματα.

Διατροφική αξία

Οι σταφίδες, οι σουλτανίνες και τα currants έχουν παρόμοια θρεπτική αξία. Είναι πλούσιες σε αντιοξειδωτικά και περιέχουν:

• Σίδηρο
• Κάλιο
• Χαλκό
• Μαγγάνιο

Επιπλέον, περιέχουν βόριο, το οποίο συμβάλλει στην υγεία των οστών και των αρθρώσεων.

Οι σταφίδες έχουν περισσότερες θερμίδες και σάκχαρα από τα φρέσκα σταφύλια, αλλά και περισσότερες φυτικές ίνες, κάλιο και σίδηρο. Παρά το υψηλό σάκχαρο, έχουν χαμηλό έως μέτριο γλυκαιμικό δείκτη.

Ποια τα οφέλη τους για την υγεία

Καρδιαγγειακή υγεία

Οι σταφίδες μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και της LDL χοληστερόλης. Το κάλιο βοηθά στη ρύθμιση της πίεσης και μειώνει τον κίνδυνο καρδιοπαθειών.

Μείωση κινδύνου χρόνιων νοσημάτων

Τα αντιοξειδωτικά και τα φυτοθρεπτικά συστατικά συμβάλλουν στη μείωση φλεγμονών και προστατεύουν από ασθένειες όπως ο διαβήτης, η οστεοπόρωση και ο καρκίνος.

Πεπτική υγεία

Οι φυτικές ίνες και το τρυγικό οξύ βοηθούν στη λειτουργία του εντέρου και στην ισορροπία της μικροχλωρίδας.

Στοματική υγεία

Ορισμένες ουσίες έχουν αντιβακτηριακή δράση και συμβάλλουν στην πρόληψη της τερηδόνας.

Πρόληψη αναιμίας

Η περιεκτικότητα σε σίδηρο μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη σιδηροπενικής αναιμίας.

Παρότι είναι ασφαλείς για τους περισσότερους, η υπερκατανάλωση μπορεί να προκαλέσει:

• Αύξηση βάρους λόγω υψηλών θερμίδων
• Γαστρεντερικές διαταραχές (φούσκωμα, αέρια)
• Έκθεση σε φυτοφάρμακα, εάν δεν είναι βιολογικές