Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Fudan στην Κίνα επιχείρησαν να ξεκαθαρίσουν τα αντικρουόμενα ευρήματα προηγούμενων μελετών και να εξετάσουν αν η κατανάλωση καφέ μπορεί να λειτουργεί προστατευτικά απέναντι σε διαταραχές διάθεσης και στρες.
Για τον σκοπό αυτό ανέλυσαν δεδομένα από 461.586 άτομα, τα οποία είχαν καλή ψυχική υγεία στην αρχή της μελέτης και παρακολουθήθηκαν για διάμεσο χρονικό διάστημα 13,4 ετών. Οι ερευνητές συνέκριναν την κατανάλωση καφέ, όπως τη δήλωσαν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες, με μελλοντικές διαγνώσεις.
Πόσοι καφέδες την ημέρα συνδέονται με λιγότερο στρες
Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Affective Disorders, έδειξαν ότι όσοι έπιναν 2 έως 3 καφέδες την ημέρα είχαν τις μικρότερες πιθανότητες να εμφανίσουν προβλήματα ψυχικής υγείας, σε σύγκριση τόσο με όσους δεν έπιναν καθόλου καφέ όσο και με όσους κατανάλωναν περισσότερους 3.
Στον αντίποδα, η κατανάλωση 5 ή περισσότερων καφέδων την ημέρα συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο διαταραχών διάθεσης, κάτι που δείχνει ότι η υπερβολή μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα.
«Εντοπίστηκαν συσχετίσεις σε σχήμα J [σ.σ.: μέτρια κατανάλωση έχει το μεγαλύτερο όφελος, ενώ τόσο η πολύ χαμηλή όσο και η πολύ υψηλή κατανάλωση συνδέονται με χειρότερα αποτελέσματα] μεταξύ της κατανάλωσης καφέ και των ψυχικών διαταραχών, γεγονός που υποδηλώνει ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ μπορεί να είναι ωφέλιμη για την ψυχική υγεία», ανέφεραν οι ερευνητές.
Η συγκεκριμένη σχέση παρέμεινε σταθερή ανεξάρτητα από το είδος του καφέ, είτε ήταν αλεσμένος, στιγμιαίος ή ντεκαφεϊνέ. Παράλληλα, τα οφέλη φάνηκαν να είναι μεγαλύτερα στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες.
Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη πολλούς πιθανούς παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα, όπως η ηλικία, το επίπεδο εκπαίδευσης, η σωματική δραστηριότητα και υποκείμενα προβλήματα υγείας, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι ο καφές σχετίζεται με τα ευρήματα.
Ωστόσο, η μελέτη δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Οι συμμετέχοντες δήλωσαν τις συνήθειές τους σχετικά με τον καφέ μόνο στην αρχή της μελέτης και δεν υπήρξε παρακολούθηση της κατανάλωσης στη συνέχεια.
Οι ερευνητές προχώρησαν και σε γενετική ανάλυση, εξετάζοντας άτομα που, βάσει γονιδίων, μεταβολίζουν την καφεΐνη πιο γρήγορα ή πιο αργά. Παρόλα αυτά, οι διαφορές αυτές δεν φάνηκε να επηρεάζουν ουσιαστικά τα αποτελέσματα.
Πώς ο καφές επηρεάζει τον εγκέφαλο και το στρες
Είναι γνωστό ότι ο καφές περιέχει πολλές βιοδραστικές ουσίες. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ορισμένες από αυτές ενδέχεται να έχουν καταπραϋντική και αντιφλεγμονώδη δράση σε εγκεφαλικά κυκλώματα που σχετίζονται με τη διάθεση και το στρες. Παρόμοιοι μηχανισμοί μπορεί να συμβάλλουν και στην προστασία του εγκεφάλου από νόσους, όπως έχουν δείξει και προηγούμενες μελέτες.
Αν και δεν μετρήθηκαν άμεσα επιδράσεις στον εγκέφαλο, τα ευρήματα προσφέρουν νέα και πιο ξεκάθαρα στοιχεία για το πώς ο καφές επηρεάζει την ψυχική υγεία.
«Προηγούμενες μελέτες που εξέτασαν τη σχέση μεταξύ κατανάλωσης καφέ και ψυχικής υγείας, ειδικά της κατάθλιψης και του άγχους, έχουν καταλήξει σε αντικρουόμενα αποτελέσματα όσον αφορά την κατεύθυνση της συσχέτισης ή τη βέλτιστη ημερήσια ποσότητα», ανέφεραν οι ερευνητές.
Προηγούμενες έρευνες έχουν ήδη συνδέσει τον καφέ με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, μειωμένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και καλύτερη ρύθμιση του σωματικού βάρους. Πλέον, φαίνεται πως στα πιθανά οφέλη θα μπορούσε να προστεθεί και η ψυχική υγεία.
