Ο τρόπος με τον οποίο μιλούν οι άνθρωποι στις καθημερινές συζητήσεις μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την υγεία του εγκεφάλου, σύμφωνα με νέα έρευναπου δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Speech, Language, and Hearing Research. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι διακριτικά χαρακτηριστικά της ομιλίας, όπως οι παύσεις, οι λέξεις συμπλήρωσης όπως «εεε» και «χμμ», αλλά και η δυσκολία εύρεσης λέξεων, συνδέονται στενά με την εκτελεστική λειτουργία, δηλαδή το σύνολο των νοητικών ικανοτήτων που σχετίζονται με τη μνήμη, τον προγραμματισμό, την προσοχή και την ευελιξία στη σκέψη.
Τα ευρήματα προσφέρουν μερικές από τις πιο ισχυρές ενδείξεις μέχρι σήμερα που συνδέουν τα φυσικά μοτίβα ομιλίας με βασικές γνωστικές λειτουργίες. Η μελέτη βασίστηκε επίσης σε προηγούμενη έρευνα που έδειξε ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ενήλικες που μιλούν πιο γρήγορα τείνουν να διατηρούν καλύτερες νοητικές ικανότητες με την πάροδο του χρόνου.
«Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: ο χρονισμός της ομιλίας δεν είναι απλώς θέμα στυλ, αλλά ένας ευαίσθητος δείκτης της υγείας του εγκεφάλου», ανέφερε ο Δρ. Jed Meltzer, ανώτερος επιστήμονας στο Rotman Research Institute του Baycrest και εκ των συγγραφέων της μελέτης.
Η ανάλυση με τεχνητή νοημοσύνη αποκάλυψε κρυφά γνωστικά σημάδια
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι συμμετέχοντες είδαν λεπτομερείς εικόνες και κλήθηκαν να τις περιγράψουν με δικά τους λόγια. Παράλληλα, υποβλήθηκαν σε καθιερωμένα τεστ που έχουν σχεδιαστεί για τη μέτρηση της εκτελεστικής λειτουργίας.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη για να αναλύσουν σε βάθος τις ηχογραφήσεις της ομιλίας. Το σύστημα τεχνητή νοημοσύνη (AI) εντόπισε εκατοντάδες διακριτικά χαρακτηριστικά της ομιλίας, όπως τη διάρκεια και τη συχνότητα των παύσεων, τη χρήση λέξεων συμπλήρωσης και μοτίβα που σχετίζονται με τον ρυθμό της ομιλίας. Αυτοί οι δείκτες προέβλεπαν με συνέπεια πόσο καλά απέδιδαν οι συμμετέχοντες στα γνωστικά τεστ, ακόμη και αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και το μορφωτικό επίπεδο.
Μοτίβα ομιλίας και κίνδυνος άνοιας
Η εκτελεστική λειτουργία εξασθενεί φυσιολογικά με την ηλικία και συχνά επηρεάζεται στα πρώιμα στάδια της άνοιας. Ωστόσο, οι κλασικές γνωστικές δοκιμασίες μπορεί να είναι δύσκολο να επαναλαμβάνονται συχνά, επειδή απαιτούν χρόνο και οι άνθρωποι συχνά βελτιώνονται απλώς επειδή εξοικειώνονται με τα τεστ.
Η φυσική ομιλία μπορεί να προσφέρει μια πιο απλή εναλλακτική λύση. Επειδή η ομιλία αποτελεί μέρος της καθημερινότητας, μπορεί να μετράται επανειλημμένα και διακριτικά σε μεγάλη κλίμακα. Οι ερευνητές σημείωσαν επίσης ότι η ομιλία προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την ταχύτητα επεξεργασίας και τη συνολική γνωστική λειτουργία σε πραγματικές συνθήκες ζωής, χωρίς να απαιτούνται αυστηρά χρονικά όρια, όπως συμβαίνει σε πολλές παραδοσιακές αξιολογήσεις γνωστικών λειτουργιών.
Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι η ανάλυση της ομιλίας θα μπορούσε στο μέλλον να εξελιχθεί σε έναν πρακτικό τρόπο εντοπισμού ανθρώπων των οποίων η γνωστική έκπτωση εξελίσσεται πιο γρήγορα από το αναμενόμενο και οι οποίοι ενδέχεται να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
«Αυτή η έρευνα ανοίγει τον δρόμο για σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης εργαλείων που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην παρακολούθηση των γνωστικών αλλαγών σε κλινικές ή ακόμη και στο σπίτι. Η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη για οποιαδήποτε θεραπεία ή παρέμβαση, καθώς η άνοια περιλαμβάνει προοδευτική εκφύλιση του εγκεφάλου που μπορεί να επιβραδυνθεί», ανέφερε ο Δρ. Meltzer.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι χρειάζονται περισσότερες μακροχρόνιες μελέτες ώστε να παρακολουθηθούν οι αλλαγές στην ομιλία με την πάροδο του χρόνου και να διαχωριστεί η φυσιολογική γήρανση από τα πρώιμα σημάδια νόσου. Προσθέτουν επίσης ότι ο συνδυασμός της ανάλυσης ομιλίας με άλλους δείκτες υγείας θα μπορούσε να κάνει την έγκαιρη ανίχνευση της γνωστικής έκπτωσης πιο ακριβή, πρακτική και ευρέως διαθέσιμη.
