Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής άσκησης την εβδομάδα για τους υγιείς ενήλικες.
Τι συμβαίνει όμως όταν γυμνάζεστε περισσότερο;
Μελέτη που βασίστηκε σε δεδομένα υγείας από το Ηνωμένο Βασίλειο δείχνει ότι όσο περισσότερη σωματική δραστηριότητα κάνετε, τόσο μεγαλύτερο είναι το όφελος για το καρδιαγγειακό σας σύστημα.
Η μακροχρόνια ανάλυση πραγματοποιήθηκε από ερευνητές στην Κίνα και περιέλαβε 17.088 άτομα από τη UK Biobank, των οποίων η υγεία παρακολουθήθηκε για περίπου 8 χρόνια.
Οι συμμετέχοντες που έπιαναν τον στόχο των σημερινών οδηγιών για την άσκηση είχαν 8% έως 9% χαμηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρό καρδιαγγειακό συμβάν, όπως καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
Όσοι, όμως, γυμνάζονταν 3 έως 4 φορές περισσότερο από αυτό, είχαν μείωση του κινδύνου πάνω από 30%.
Αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 9 έως 10 ώρες άσκησης την εβδομάδα, ένας αριθμός που ακούγεται ιδιαίτερα δύσκολος για τη σημερινή καθημερινότητα. Τα οφέλη για την υγεία, όμως, φαίνεται να είναι αντίστοιχα μεγαλύτερα, ειδικά για όσους ξεκινούν από χαμηλότερο επίπεδο φυσικής κατάστασης.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο British Medical Journal, υποστηρίζει ότι «οι σημερινές οδηγίες για την άσκηση είναι πολύ χαμηλές» και ότι «τα άτομα με χαμηλότερη φυσική κατάσταση χρειάζεται να κάνουν περισσότερη άσκηση για να έχουν τα ίδια οφέλη».
Ωστόσο, ο Aiden Doherty, βιοϊατρικός πληροφορικός στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, υποστήριξε ότι αυτό είναι «παραπλανητικό».
Όπως εξήγησε ο Doherty, αυτό που έδειξε ουσιαστικά η μελέτη είναι ότι κάθε βήμα μετράει, ιδιαίτερα για τα άτομα με χαμηλά επίπεδα φυσικής κατάστασης.
«Δεν μπορούμε να δώσουμε μεγάλη βαρύτητα στον αριθμό των 560 έως 610 λεπτών άσκησης την εβδομάδα», έγραψε ο Doherty σε ανεξάρτητο σχόλιό του για το Science Media Centre.
«Είναι σαφές ότι θα υπάρχει καρδιαγγειακό όφελος για τους ανθρώπους που μπορούν να κάνουν περισσότερη από 1 ώρα και 20 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας την ημέρα, αλλά αυτό δεν είναι ένα λογικό μήνυμα δημόσιας υγείας».
Ό,τι κι αν αναφέρει η μελέτη, οι συγγραφείς της μελέτης, με επικεφαλής τον Zhide Liang από το Macao Polytechnic University στην Κίνα, συμφώνησαν με τον Doherty ότι οι σημερινές οδηγίες πρέπει να παραμείνουν.
Ακόμη και σήμερα, μεγάλα ποσοστά του πληθυσμού δεν φτάνουν τα επίπεδα άσκησης που προβλέπουν οι σημερινές οδηγίες, κατέληξαν οι συγγραφείς. Αυτό σημαίνει ότι «το βασικό μήνυμα δημόσιας υγείας παραμένει απλό: η επίτευξη 150 λεπτών μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα προσφέρει ουσιαστική καρδιαγγειακή προστασία, ανεξάρτητα από το επίπεδο φυσικής κατάστασης».
Οι αναγνώστες μπορούν να κρατήσουν ότι δεν χρειάζεται απαραίτητα να περνούν όλη την ημέρα στο γυμναστήριο για να ωφεληθεί η καρδιά τους από την άσκηση.
Στο δείγμα της UK Biobank καταγράφηκαν 1.233 σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα σε διάστημα σχεδόν 8 ετών, μεταξύ των οποίων κολπική μαρμαρυγή, καρδιακές προσβολές, καρδιακή ανεπάρκεια και εγκεφαλικό επεισόδιο.
Ο καρδιολόγος Steffen Petersen από το Queen Mary University of London έγραψε σε ανεξάρτητο σχόλιό του ότι πρόκειται για μια «μεγάλη, καλά σχεδιασμένη μελέτη παρατήρησης».
Παρότι η έρευνα μπορεί να δείξει μόνο συσχετίσεις ανάμεσα στην άσκηση και τα καρδιαγγειακά αποτελέσματα, οι συγγραφείς της μελέτης χρησιμοποίησαν μια μέθοδο αιτιώδους συμπερασμού που ονομάζεται μεντελιανή τυχαιοποίηση, ώστε να πλησιάσουν περισσότερο στο ζήτημα της αιτιότητας.
«Ένα σημαντικό πλεονέκτημα αυτής της εργασίας είναι ότι χρησιμοποίησε μετρήσεις σωματικής δραστηριότητας και φυσικής κατάστασης από συσκευές, αντί για στοιχεία που δήλωσαν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες. Αυτό αυξάνει την εμπιστοσύνη στις παρατηρούμενες σχέσεις δόσης και απόκρισης», πρόσθεσε ο Petersen.
Η μελέτη δείχνει ότι τα καρδιαγγειακά οφέλη αυξάνονται έντονα ανάλογα με τη «δόση» της εβδομαδιαίας άσκησης. Για παράδειγμα, για μείωση του κινδύνου κατά 20%, οι συμμετέχοντες έπρεπε να κάνουν περίπου 340 έως 370 λεπτά άσκησης την εβδομάδα, δηλαδή πάνω από το διπλάσιο των σημερινών οδηγιών.
Τα άτομα με τη χαμηλότερη φυσική κατάσταση, όμως, έπρεπε να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο για να πετύχουν τα ίδια οφέλη. Για την ίδια μείωση κινδύνου κατά 20%, η ανάλυση δείχνει ότι χρειάζονταν περίπου 30 έως 50 επιπλέον λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα, σε σύγκριση με κάποιον με υψηλότερο επίπεδο φυσικής κατάστασης.
«Το σημαντικό είναι ότι τα ευρήματα αυτά ενισχύουν ταυτόχρονα την αξία της σημερινής οδηγίας των 150 λεπτών την εβδομάδα για τη δημόσια υγεία. Αυτό το όριο λειτουργεί ως ένα ισχυρό καθολικό ελάχιστο…», κατέληξαν οι συγγραφείς της μελέτης.
Για ακόμη μεγαλύτερη προστασία της καρδιάς, όμως, η σωματική δραστηριότητα πιθανότατα πρέπει να αυξηθεί ακόμη περισσότερο. Παρ’ όλα αυτά, χρειάζεται ρεαλισμός.
Μόνο 12% των συμμετεχόντων στο δείγμα της Biobank έφτασε τουλάχιστον τα 560 λεπτά άσκησης την εβδομάδα, «γεγονός που δείχνει ότι, παρότι τέτοια επίπεδα είναι εφικτά, αποτελούν υψηλό συμπεριφορικό όριο για τα περισσότερα άτομα».
Τα μηνύματα δημόσιας υγείας πρέπει να λαμβάνουν υπόψη αυτή την πραγματικότητα, γι’ αυτό και συνήθως δίνουν μια ελάχιστη σύσταση.
Την ίδια στιγμή, όμως, είναι σημαντικό να προσδιοριστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια πόση άσκηση χρειάζεται ένα άτομο για να πετύχει τα μέγιστα οφέλη για την υγεία.
Χρειάζονται πλέον τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές για να φανεί αν αυτά τα υψηλότερα επίπεδα άσκησης οδηγούν πράγματι σε καλύτερη καρδιακή υγεία.
