Ο καρκίνος και η διάγνωσή του αποτελούν ένα σημείο καμπής για τη ζωή ενός ογκολογικού ασθενή. Όταν όμως αυτός ο ασθενής είναι γυναίκα στην Ελλάδα, η μάχη δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση της ίδιας της ασθένειας. Ο αγώνας συνεχίζεται καθημερινά ενάντια σε ένα σύστημα υγείας που συχνά αδυνατεί να ανταποκριθεί σε μια κοινωνική πραγματικότητα που φορτώνει τις πλάτες των γυναικών με πολλαπλούς, δυσβάσταχτους ρόλους.

Η μελέτη του Ινστιτούτου Οικονομικών της Υγείας με τίτλο «Ο καρκίνος στις γυναίκες στην Ελλάδα: Αξιολογώντας την επίδοση του συστήματος υγείας ως προς τις ανάγκες φροντίδας και τους ρόλους ζωής», φέρνει στο φως τα σοβαρά ελλείμματα και τις ανισότητες που βιώνουν οι γυναίκες με ογκολογικές παθήσεις στη χώρα μας.

Το πρώτο και πιο κρίσιμο εμπόδιο εντοπίζεται στην ίδια την αφετηρία της διαδρομής: τη διάγνωση και την έναρξη της θεραπείας. Οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, οι ατέλειωτες λίστες αναμονής για μια απλή αλλά κρίσιμη εξέταση και οι ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό στα δημόσια νοσοκομεία δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλαίσιο. Για πολλές γυναίκες, ο χρόνος που μεσολαβεί από τον εντοπισμό ενός ύποπτου συμπτώματος μέχρι την πρώτη τους χημειοθεραπεία ή χειρουργική επέμβαση μοιάζει με αιώνια καταδίκη, τη στιγμή που κάθε μέρα μετράει.

Επιπλέον, η γεωγραφική ανισότητα παραμένει μια ανοιχτή πληγή. Οι γυναίκες που ζουν στην περιφέρεια, στα νησιά ή σε απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας, ξεκινούν τη μάχη με σημαντικό μειονέκτημα. Αναγκάζονται να υποβληθούν σε δαπανηρές και ψυχοφθόρες μετακινήσεις προς τα μεγάλα αστικά κέντρα προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση σε οργανωμένες ογκολογικές κλινικές και σύγχρονες θεραπευτικές μεθόδους.

Το οικονομικό βάρος

Παρά τις διαβεβαιώσεις για δωρεάν παροχές, η πραγματικότητα δείχνει ότι το πραγματικό κόστος της ασθένειας είναι τεράστιο. Από τα φάρμακα υποστηρικτικής αγωγής και τις εξειδικευμένες μοριακές εξετάσεις που συχνά δεν καλύπτονται πλήρως, μέχρι τις αμοιβές για αποκλειστικές νοσοκόμες ή ιδιωτικές επισκέψεις προκειμένου να αποφευχθούν οι μοιραίες καθυστερήσεις, η οικονομική αιμορραγία για την ελληνική οικογένεια είναι ανυπολόγιστη.

Πολλές γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με το τραγικό δίλημμα της ιεράρχησης των αναγκών τους, θέτοντας σε κίνδυνο την ίδια τους τη ζωή λόγω οικονομικής αδυναμίας.

Η ψυχολογική πίεση

Την ίδια στιγμή, το ψυχολογικό φορτίο παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατο για το επίσημο κράτος. Η γυναίκα καλείται να διαχειριστεί το σοκ της απώλειας της υγείας της, τις αλλαγές στην εξωτερική της εμφάνιση και τον φόβο του θανάτου, ενώ παράλληλα προσπαθεί να διατηρήσει τους ρόλους της ως μητέρα, σύζυγο και εργαζόμενη.

Η έλλειψη οργανωμένων δομών ψυχοογκολογικής υποστήριξης στα δημόσια νοσοκομεία αφήνει τις ασθενείς και τις οικογένειές τους αβοήθητες στο σκοτάδι, να στηρίζονται αποκλειστικά στο φιλότιμο των εθελοντικών οργανώσεων και των συλλόγων ασθενών.

Ανάγκη για ριζική αλλαγή

Τα συμπεράσματα της μελέτης δεν πρέπει να αποτελέσουν απλώς άλλη μια στατιστική καταγραφή, αλλά ένα ηχηρό καμπανάκι αφύπνισης για την πολιτεία. Είναι επιτακτική η ανάγκη για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο, το οποίο θα θέτει στο επίκεντρο τη γυναίκα.

Απαιτείται:

• άμεση στελέχωση των νοσοκομείων
• απλοποίηση των διαδικασιών έγκρισης καινοτόμων θεραπειών
• δημιουργία δικτύων ανακουφιστικής φροντίδας
• ουσιαστική στήριξη της γυναικείας απασχόλησης κατά τη διάρκεια της ασθένειας

Μέχρι να γίνουν αυτά τα αυτονόητα βήματα, οι Ελληνίδες ασθενείς θα συνεχίζουν να δίνουν έναν άνισο αγώνα.