Ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο γλυκαντικό, το οποίο περιέχεται σε προϊόντα όπως οι τσίχλες, οι οδοντόκρεμες, οι μαρμελάδες, τα επιδόρπια γιαουρτιού και τα παγωτά, συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, εμφράγματος και θανάτου. Ο λόγος για την ξυλιτόλη, μια σακχαροαλκοόλη που υπάρχει σε πολύ μικρές ποσότητες σε ορισμένα φυσικά τρόφιμα. Προστίθεται επίσης, συχνά σε ποσότητες έως και 1.000 φορές μεγαλύτερες, σε τρόφιμα, ποτά και προϊόντα στοματικής υγιεινής ως γλυκαντικό χαμηλό σε θερμίδες που αντικαθιστά τη ζάχαρη.
Παρά την ολοένα και ευρύτερη χρήση της, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της ξυλιτόλης στην υγεία δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς.
Στη μεγαλύτερη μελέτη που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα για το συγκεκριμένο θέμα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα υψηλά επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα συνδέονταν με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων. Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο Μόναχο, στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, το μεγαλύτερο καρδιολογικό συνέδριο στον κόσμο.
Ειδκότερα, οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία από 17.710 άτομα και συνέκριναν το 25% των συμμετεχόντων με τα υψηλότερα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα με το 25% που είχε τα χαμηλότερα επίπεδα.
Όσοι είχαν τα υψηλότερα επίπεδα ξυλιτόλης αντιμετώπιζαν κατά 57% μεγαλύτερο κίνδυνο να πεθάνουν ή να υποστούν έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο μέσα σε διάστημα 6 ετών, σε σύγκριση με όσους είχαν τα χαμηλότερα επίπεδα. Ακόμη και σε βάθος 30 ετών, είχαν κατά 18% μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν υποστεί ένα από αυτά τα καρδιαγγειακά επεισόδια.
Όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν τα δεδομένα από τα δύο ενδιάμεσα τεταρτημόρια, τα αποτελέσματα και από τις δύο ομάδες έδειξαν ότι υπήρχε δοσοεξαρτώμενη σχέση. Όσο υψηλότερα ήταν τα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα τόσο συχνότερα καταγράφονταν καρδιαγγειακά επεισόδια.
Επιπλέον, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αύξηση των καρδιαγγειακών επεισοδίων που συνδεόταν με την ξυλιτόλη παρέμενε σταθερή ανεξάρτητα από τα αρχικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων, όπως η ηλικία και το φύλο.
Οι ερευνητές τόνισαν επίσης ότι η συγκεκριμένη συσχέτιση ήταν ανεξάρτητη από άλλους παράγοντες, όπως ο δείκτης μάζας σώματος, η υπέρταση, ο διαβήτης και τα επίπεδα λιπιδίων. Αυτοί οι παράγοντες θα μπορούσαν να κάνουν ορισμένους ανθρώπους πιθανότερο να επιλέγουν προϊόντα με λίγες θερμίδες.
Ο Marco Witkowski, εκ των συγγραφέων της μελέτης και ερευνητής στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο Charité του Βερολίνου, ανέφερε ότι τα αποτελέσματα ενίσχυσαν προηγούμενα ερευνητικά ευρήματα που είχαν εγείρει ανησυχίες σχετικά με την ξυλιτόλη.
«Σε προηγούμενες μελέτες δείξαμε ότι η ξυλιτόλη μπορεί να ενισχύσει την ικανότητα των αιμοπεταλίων να σχηματίζουν θρόμβους», τόνισε ο ίδιος. Ο Witkowski και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν επίσης ότι τα υψηλά επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα συνδέονταν με ανεπιθύμητα καρδιαγγειακά επεισόδια σε άτομα υψηλού κινδύνου σε διάστημα 3 ετών.
«Τα τεχνητά γλυκαντικά καταναλώνονται από ανθρώπους που πιστεύουν ότι αποτελούν πιο υγιεινή επιλογή από τη ζάχαρη, ενώ γενικά θεωρούνται ασφαλή από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές», επισήμανε ο επιστήμονας.
«Τα μακροπρόθεσμα ευρήματά μας στον γενικό πληθυσμό αναδεικνύουν πόσο λίγα γνωρίζουμε για την ασφάλεια της ξυλιτόλης όσον αφορά την καρδιαγγειακή υγεία και δείχνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες, ιδίως καθώς η ποσότητα ξυλιτόλης στα προϊόντα συνεχίζει να αυξάνεται».
Ο Dan Atar, ειδικός και μέλος της επιτροπής επικοινωνίας της ESC, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, σχολίασε σχετικά: «Οι τεχνητές γλυκαντικές ουσίες χρησιμοποιούνται ευρέως στη σύγχρονη κοινωνία και μέχρι σήμερα είχαν λάβει θετικές αξιολογήσεις ασφάλειας και εγκρίσεις από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές.
»Ωστόσο, αυτή η μελέτη παρατήρησης δείχνει ότι η ξυλιτόλη ενδέχεται να επηρεάζει αρνητικά, σε βάθος χρόνου, τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων στον γενικό πληθυσμό. Όπως συμβαίνει με όλες τις μελέτες παρατήρησης, είναι δύσκολο να εξαχθούν συμπεράσματα για σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Όμως, η συγκεκριμένη έρευνα δείχνει ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για αυτό το ζήτημα, το οποίο έχει μεγάλη σημασία για την κοινωνία».
Η Dell Stanford, ανώτερη διαιτολόγος στο φιλανθρωπικό ίδρυμα British Heart Foundation, υπογράμμισε ότι οι κίνδυνοι για την υγεία της καρδιάς συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να διασφαλίζεται ότι τα συστατικά που προστίθενται στα τρόφιμα δεν επιβαρύνουν περαιτέρω την καρδιαγγειακή υγεία.
Η Stanford τόνισε: «Τεχνητά γλυκαντικά όπως η ξυλιτόλη υπάρχουν σε πολλά τρόφιμα και ποτά. Οι καταναλωτές μπορεί να θεωρούν ότι αποτελούν πιο υγιεινή επιλογή και έτσι να καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες από όσες αντιλαμβάνονται. Αυτή η μελέτη προστίθεται στα ολοένα και περισσότερα στοιχεία που δείχνουν ότι τα τεχνητά γλυκαντικά ενδέχεται να επηρεάζουν την υγεία μας.
»Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι επρόκειτο για μελέτη παρατήρησης. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να δείξει μόνο πως υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στα υψηλότερα επίπεδα ξυλιτόλης και στα καρδιαγγειακά επεισόδια, χωρίς να αποδεικνύει ότι η ξυλιτόλη τα προκάλεσε άμεσα. Επομένως, απαιτείται περαιτέρω έρευνα. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορούμε να καταναλώνουμε περισσότερη ζάχαρη, καθώς εξακολουθεί να είναι αναγκαίο να μειώσουμε την πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων.
»Η συγκεκριμένη μελέτη μάς υπενθυμίζει ότι όλοι χρειάζεται να περιορίσουμε την κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων και ποτών, τα οποία συχνά περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, αλατιού ή γλυκαντικών, και να δώσουμε έμφαση σε μια ισορροπημένη διατροφή, ώστε να προστατεύσουμε την καρδιά μας».
