Όταν ακούμε τη λέξη άνοια, οι περισσότεροι σκεφτόμαστε αμέσως την απώλεια μνήμης. Ωστόσο, οι νευρολόγοι επισημαίνουν ότι σε ορισμένες μορφές της νόσου τα πρώτα σημάδια μπορεί να εμφανιστούν πολύ νωρίτερα και να σχετίζονται με τη συμπεριφορά γύρω από το φαγητό. Αν παρατηρήσετε ξαφνικές και επίμονες αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες ενός αγαπημένου σας προσώπου, ίσως αξίζει να δώσετε μεγαλύτερη προσοχή.
Περισσότεροι από 6 εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ ζουν σήμερα με άνοια, ενώ οι ειδικοί εκτιμούν ότι μέχρι το 2050 ο αριθμός αυτός θα έχει διπλασιαστεί. Παρότι η νόσος γίνεται ολοένα και συχνότερη, τα πρώτα συμπτώματα δεν είναι πάντα εύκολο να αναγνωριστούν.
Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας και συνήθως ξεκινά επηρεάζοντας το κέντρο της μνήμης στον εγκέφαλο. Έτσι, τα πρώιμα σημάδια περιλαμβάνουν συχνά την απώλεια πρόσφατης μνήμης, τις επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις ή τον αποπροσανατολισμό σε γνώριμα μέρη.
Υπάρχει όμως και η μετωποκροταφική άνοια (Frontotemporal Dementia – FTD), μια διαφορετική μορφή άνοιας που προσβάλλει πρώτα τους μετωπιαίους και κροταφικούς λοβούς του εγκεφάλου. Αυτές οι περιοχές ελέγχουν την κρίση, την κοινωνική συμπεριφορά και τον έλεγχο των παρορμήσεων. Σε αυτή την περίπτωση, η μνήμη μπορεί να παραμένει φυσιολογική στα αρχικά στάδια, ενώ οι αλλαγές στη συμπεριφορά και ιδιαίτερα στις διατροφικές συνήθειες εμφανίζονται πολύ νωρίς.
Οι 8 αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Σύμφωνα με τους νευρολόγους, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία δεν είναι τόσο τι τρώει κάποιος, αλλά πώς αλλάζει η σχέση του με το φαγητό. Οι αλλαγές που αξίζει να προσέξετε είναι εκείνες που αποτελούν ξεκάθαρη απόκλιση από τις συνήθειες που είχε για χρόνια.
1. Ξαφνική έντονη επιθυμία για γλυκά
Αν κάποιος που ποτέ δεν αγαπούσε τα γλυκά αρχίσει να τα αναζητά καθημερινά ή να τα καταναλώνει υπερβολικά, αυτό μπορεί να αποτελεί πρώιμο σημάδι μετωποκροταφικής άνοιας.
2. Υπερφαγία χωρίς αίσθημα κορεσμού
Η κατανάλωση πολύ μεγαλύτερων ποσοτήτων φαγητού, χωρίς να υπάρχει η αίσθηση ότι το γεύμα έχει ολοκληρωθεί, είναι μία από τις χαρακτηριστικές αλλαγές που περιγράφουν οι ειδικοί.
3. Εμμονή με τα ίδια τρόφιμα
Η συνεχής επιλογή των ίδιων ακριβώς γευμάτων ή τροφών, μέρα μετά τη μέρα, μπορεί να δείχνει αλλαγή στη λειτουργία του εγκεφάλου και όχι απλώς μια προτίμηση.
4. Νέα προτίμηση σε υδατάνθρακες και γλυκές τροφές
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι οι ξαφνικές λιγούρες για ψωμί, ζυμαρικά, γλυκά ή άλλα τρόφιμα πλούσια σε υδατάνθρακες μπορεί να εμφανιστούν στα πρώτα στάδια της FTD.
5. Άκαμπτες νέες διατροφικές «ιεροτελεστίες»
Η ανάγκη να τρώει κάποιος με έναν συγκεκριμένο τρόπο, σε συγκεκριμένη σειρά ή μόνο συγκεκριμένα τρόφιμα, χωρίς να υπήρχε αυτή η συνήθεια στο παρελθόν, αποτελεί επίσης προειδοποιητικό σημάδι.
6. Γρήγορο ή ακατάστατο φαγητό
Η βιαστική κατανάλωση του γεύματος ή η απώλεια των συνηθισμένων τρόπων συμπεριφοράς στο τραπέζι μπορεί να υποδηλώνει αλλαγές στον έλεγχο των παρορμήσεων.
7. Ανεξήγητη απώλεια βάρους ή μειωμένη όσφρηση και γεύση
Ορισμένοι άνθρωποι χάνουν βάρος χωρίς προφανή λόγο ή δυσκολεύονται να αντιληφθούν γεύσεις και μυρωδιές, γεγονός που μπορεί να επηρεάζει τη διατροφική τους συμπεριφορά.
8. Πολλοί ξεχνούν να φάνε ή δεν αντιλαμβάνονται ότι παρέλειψαν γεύματα
Η παράλειψη γευμάτων ή η αδυναμία να θυμηθούν ότι δεν έχουν φάει είναι επίσης μια αλλαγή που χρειάζεται αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα.
Πότε οι αλλαγές αυτές χρειάζονται αξιολόγηση από ειδικό;
Οι νευρολόγοι τονίζουν ότι ένα μεμονωμένο περιστατικό ή μια προσωρινή επιθυμία για γλυκό δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Αυτό που έχει σημασία είναι μια επίμονη και απότομη αλλαγή σε σχέση με τον τρόπο που κάποιος συμπεριφερόταν για χρόνια.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν οι αλλαγές στο φαγητό συνοδεύονται από αλλαγές στην προσωπικότητα, όπως μειωμένη ενσυναίσθηση, κοινωνική απόσυρση ή απώλεια των συνηθισμένων κοινωνικών φίλτρων στη συμπεριφορά και την ομιλία.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πολλές οικογένειες αποδίδουν αυτές τις αλλαγές στην ηλικία ή πιστεύουν ότι το άτομο «έχει αλλάξει χαρακτήρα». Όμως μια πραγματική, γρήγορη αλλαγή στην προσωπικότητα και στις διατροφικές συνήθειες δεν πρέπει να αγνοείται και αξίζει να αξιολογηθεί από νευρολόγο ή εξειδικευμένο ιατρό.
Οι αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες από μόνες τους δεν σημαίνουν απαραίτητα άνοια. Όταν όμως εμφανίζονται ξαφνικά, επιμένουν στον χρόνο και συνοδεύονται από αλλαγές στη συμπεριφορά ή την προσωπικότητα, μπορούν να αποτελέσουν ένα πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι που αξίζει να διερευνηθεί έγκαιρα.
