Aκόμη και λίγη άσκηση μπορεί να ανακουφίσει τον πόνο εξίσου αποτελεσματικά με συνηθισμένα παυσίπονα, σύμφωνα με νέα μελέτη. Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Pain Reports», αναδεικνύουν τη θέση που θα μπορούσε να έχει η άσκηση στην αντιμετώπιση του πόνου.

Ειδικότερα, αναλύοντας 157 συστηματικές ανασκοπήσεις, που περιλάμβαναν 2.736 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες και περισσότερους από 220.000 συμμετέχοντες, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Αδελαΐδας διαπίστωσαν ότι η άσκηση μπορεί να μειώσει σημαντικά τον οξύ και τον χρόνιο πόνο σε πολλές διαφορετικές παθήσεις.

«Την ώρα που αναζητούμε ασφαλείς και αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης του πόνου πέρα από τα φάρμακα, τα ευρήματα αυτά αποτελούν ισχυρό επιχείρημα για να ενταχθεί η άσκηση πιο συστηματικά στη φροντίδα των ασθενών», δήλωσε η Carol Maher, ανώτερη ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας.

Άσκηση και πόνος

Οι ερευνητές εξέτασαν κατά πόσο το είδος, η ένταση και η διάρκεια της άσκησης επηρέαζαν την ανακούφιση από τον πόνο. Ανακούφιση από τον πόνο καταγράφηκε με διάφορες μορφές άσκησης, όπως η αερόβια άσκηση, η ενδυνάμωση, η γιόγκα, το πιλάτες και το τάι τσι. Η μελέτη δεν ανέδειξε μία άσκηση ως την καλύτερη για όλους, καθώς η κατάλληλη επιλογή εξαρτάται και από την αιτία του πόνου.

Συνολικά, η άσκηση μείωσε τον πόνο κατά περίπου 1,1 μονάδα σε μια κλίμακα από το 0 έως το 10. Η μείωση αυτή ήταν περίπου 60% μεγαλύτερη από τη μέση ανακούφιση που είχε καταγραφεί με συνηθισμένα φάρμακα σε άλλες μελέτες για τον χρόνιο πόνο.

Η ήπια άσκηση φάνηκε να ανακουφίζει περισσότερο από την άσκηση μέτριας ή υψηλής έντασης. Μεγαλύτερο όφελος καταγράφηκε επίσης στα συντομότερα προγράμματα, διάρκειας περίπου 12 εβδομάδων, σε σύγκριση με τα πιο μακροχρόνια.

«Ένα σημαντικό εύρημα είναι ότι η περισσότερη άσκηση δεν ήταν απαραίτητα καλύτερη. Στην πραγματικότητα, τα συντομότερα προγράμματα με χαμηλότερη ένταση συνδέθηκαν με μεγαλύτερη μείωση του πόνου. Αυτό δείχνει ότι δεν χρειάζεται να ασκείται κανείς πιο έντονα ή για περισσότερο χρόνο για να δει ουσιαστικό όφελος», επισήμανε ο επικεφαλής ερευνητής Ben Singh.

Ο χρόνος της άσκησης

Όπως έγραψαν οι ερευνητές, τα προγράμματα που διαρκούσαν λιγότερο από 120 λεπτά την εβδομάδα ήταν πιο αποτελεσματικά από εκείνα που απαιτούσαν περισσότερο χρόνο, κάτι που μπορεί να είναι δύσκολο για ανθρώπους που ζουν με χρόνιο πόνο.

«Όταν ασκούμαστε, το σώμα μας απελευθερώνει ουσίες, όπως ενδορφίνες και σεροτονίνη, που μπορούν να μειώσουν την ένταση με την οποία αισθανόμαστε τον πόνο και να αυξήσουν την αντοχή μας σε αυτόν», τόνισε ο Singh. Συμπλήρωσε ότι η άσκηση μπορεί επίσης να περιορίσει τη φλεγμονή, να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος ανταποκρίνεται στον πόνο και να βελτιώσει τη διάθεση.

Παρά τα ευρήματα αυτά, η μελέτη επισήμανε ότι η άσκηση εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ελάχιστα για την αντιμετώπιση του πόνου. Δεν συστήνεται συστηματικά και σπάνια δίνονται στους ασθενείς τόσο συγκεκριμένες οδηγίες όσο εκείνες που συνοδεύουν μια φαρμακευτική αγωγή.

«Αντί να τους δίνεται ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα άσκησης, βασισμένο σε επιστημονικά δεδομένα, που να ορίζει τι είδους άσκηση θα κάνουν, με ποια ένταση και για πόσο χρόνο, οι άνθρωποι που πονούν μπορεί απλώς να ακούν ‘να παραμείνετε δραστήριοι’», υποστήριξε ο Singh.

Οι συγγραφείς σημείωσαν ότι οι επαγγελματίες υγείας χρειάζονται σαφείς οδηγίες: όχι μόνο για το αν βοηθά η άσκηση, αλλά και για το ποια είδη άσκησης είναι κατάλληλα για κάθε ασθενή και πώς μπορούν να τα συστήνουν στην πράξη.

Προειδοποίησαν, πάντως, ότι η άσκηση δεν είναι λύση για όλους ούτε μπορεί να αναμένεται ότι θα εξαφανίσει τον πόνο. Το όφελος εξαρτάται από παράγοντες όπως η αιτία του πόνου, η φυσική κατάσταση του ατόμου και το κατά πόσο ακολουθεί το πρόγραμμα.