Η κατάθλιψη μπορεί να γίνεται πιο έντονη σε διαφορετικές ώρες της ημέρας και συχνά επιδεινώνεται το πρωί. Αν ξυπνάτε με κακή διάθεση, κάποιοι γιατροί μπορεί να το περιγράψουν ως «πρωινή κατάθλιψη». Ο όρος αυτός δεν αναγνωρίζεται επίσημα από τα διαγνωστικά εγχειρίδια ψυχικών διαταραχών. Ωστόσο, μπορεί να οφείλεται στους ίδιους παράγοντες που προκαλούν την κλινική κατάθλιψη. Επίσης, η κακή πρωινή διάθεση μπορεί να σχετίζεται με άλλα προβλήματα υγείας, όχι απαραίτητα με κατάθλιψη.

Συμπτώματα

Η πρωινή κατάθλιψη μπορεί να αποτελεί μέρος αυτού που ονομάζεται «ημερήσια διακύμανση της διάθεσης». Δηλαδή, τα συμπτώματα της κλινικής κατάθλιψης μπορεί να αυξομειώνονται μέσα στη μέρα. Συνήθως είναι πιο έντονα το πρωί, αν και κάποιοι άνθρωποι νιώθουν χειρότερα το απόγευμα ή το βράδυ.

Τα πρωινά συμπτώματα μοιάζουν με εκείνα της κλασικής κατάθλιψης. Μπορεί να νιώθετε λύπη, άγχος ή έλλειψη ενδιαφέροντος για δραστηριότητες. Συχνά, μετά το ξύπνημα μπορεί να παρατηρήσετε ότι:

• Δεν έχετε ενέργεια να ξεκινήσετε τη μέρα
• Είστε ευερέθιστοι
• Έχετε κοιμηθεί υπερβολικά ή δυσκολεύεστε να σηκωθείτε από το κρεβάτι
• Νιώθετε απογοήτευση

Η πρωινή κατάθλιψη μπορεί να σχετίζεται με την κλινική κατάθλιψη ή με άλλα προβλήματα υγείας.

Προβλήματα ύπνου

Τα προβλήματα ύπνου συνδέονται συχνά με την κατάθλιψη. Άτομα που δεν έχουν ποιοτικό ύπνο έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν καταθλιπτικά συμπτώματα. Ταυτόχρονα, η ίδια η κατάθλιψη μπορεί να δυσκολεύει τον ύπνο.

Μια συχνή σωματική αιτία κακού ύπνου είναι η αποφρακτική υπνική άπνοια, κατά την οποία η αναπνοή διακόπτεται προσωρινά κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η αντιμετώπισή της μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης.

Ορμόνες του στρες

Το σώμα απελευθερώνει κορτιζόλη όταν αντιδρά σε καταστάσεις «μάχης ή φυγής». Η ορμόνη αυτή αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό, την αρτηριακή πίεση, το σάκχαρο και τον ρυθμό της αναπνοής. Με την πάροδο του χρόνου, η υπερβολική κορτιζόλη μπορεί να συνδεθεί με άγχος, κατάθλιψη και δυσκολίες στη μνήμη και τη συγκέντρωση.

Συνήθως, τα επίπεδα κορτιζόλης αυξάνονται μετά το ξύπνημα. Σε ορισμένα άτομα, το σώμα μπορεί να αντιδρά υπερβολικά, με αποτέλεσμα να νιώθουν πιο πεσμένοι το πρωί.

Φλεγμονή

Έρευνες έχουν δείξει αυξημένα επίπεδα μιας ουσίας που προκαλεί φλεγμονή, της ιντερλευκίνης-6 (IL-6), στον εγκέφαλο ατόμων με κατάθλιψη, σχιζοφρένεια και άλλες ψυχικές διαταραχές. Τα επίπεδα της IL-6 αλλάζουν μέσα στη μέρα και σε πολλούς ανθρώπους κορυφώνονται νωρίς το πρωί. Μια μελέτη έδειξε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τα επίπεδα αυξάνονται κατά τη διάρκεια της νύχτας και φτάνουν στο υψηλότερο σημείο τους κοντά στην ώρα που κορυφώνεται και η κορτιζόλη.

Τι μπορείτε να κάνετε

Αν τα συμπτώματα της πρωινής κατάθλιψης σας φαίνονται οικεία, υπάρχουν τρόποι να ζητήσετε βοήθεια.

Λάβετε τη σωστή διάγνωση

Συζητήστε με γιατρό ή επαγγελματία υγείας για να διαπιστώσετε αν πρόκειται για κάτι περισσότερο από προσωρινές μεταπτώσεις διάθεσης.

Φροντίστε τη γενική σας υγεία

Προσπαθήστε να τρέφεστε σωστά, να είστε σωματικά δραστήριοι και να διαχειρίζεστε χρόνιες παθήσεις όπως ο διαβήτης και τα καρδιακά νοσήματα. Η σωματική υγεία επηρεάζει άμεσα και την ψυχική.

Ελέγξτε τη φαρμακευτική σας αγωγή

Ζητήστε από τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας να εξετάσει αν τα φάρμακα που λαμβάνετε ή οι μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις μπορεί να συμβάλλουν στα πρωινά συμπτώματα.