Μία νέα τριετής μελέτη από ερευνητές του Center for BrainHealth του University of Texas at Dallas διαπίστωσε ότι η γήρανση δεν σημαίνει αυτόματα απώλεια νοητικής οξύτητας. Αντίθετα, τα ευρήματα δείχνουν ότι η υγεία του εγκεφάλου και οι γνωστικές ικανότητες μπορούν να συνεχίσουν να βελτιώνονται σε όλη τη διάρκεια της ζωής.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports, είχε ως στόχο να γίνει καλύτερα κατανοητό πώς μπορούν οι άνθρωποι να ενισχύσουν και να βελτιστοποιήσουν την υγεία του εγκεφάλου σε όλη τη διάρκεια της ζωής.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν 3.966 ενήλικες, ηλικίας από 19 έως 94 ετών. Η ομάδα αυτή αντιστοιχούσε περίπου στο ένα πέμπτο όλων των συμμετεχόντων στο BrainHealth Project. Κατά τη διάρκεια των 3 ετών, οι συμμετέχοντες έκαναν σύντομες ασκήσεις εκπαίδευσης, που απαιτούσαν μόλις 5 έως 15 λεπτά την ημέρα.

Ο δείκτης BrainHealth Index παρακολουθεί τις αλλαγές με την πάροδο του χρόνου

Για να αξιολογήσει τις αλλαγές στην υγεία και την απόδοση του εγκεφάλου, η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε τον δείκτη BrainHealth Index, ένα εργαλείο αξιολόγησης που σχεδιάστηκε για να εντοπίζει τόσο τη βελτίωση όσο και την επιδείνωση της υγείας του εγκεφάλου. Μετρά 3 βασικούς τομείς: τη διαύγεια, τη συναισθηματική ισορροπία και τη σύνδεση με τους ανθρώπους και τον σκοπό.

«Ο δείκτης BrainHealth Index συνδυάζει περίπου 20 μετρήσεις, για να εστιάσουν σε πιο σύνθετες δεξιότητες σκέψης», δήλωσε η Lori Cook, διευθύντρια κλινικής έρευνας του Center for BrainHealth και κύρια συγγραφέας της μελέτης. «Αυτή η σειρά αξιολογήσεων δίνει πληροφορίες για την ατομική υγεία του εγκεφάλου και για το πώς αλλάζει με την πάροδο του χρόνου. Η πρόοδος μετράται συγκρίνοντας τα αποτελέσματα με τις προηγούμενες βαθμολογίες των ίδιων των συμμετεχόντων».

Η Cook, η οποία είναι επίσης επίκουρη καθηγήτρια στη School of Behavioral and Brain Sciences, ανέφερε ότι τα ευρήματα αμφισβητούν διαδεδομένες παραδοχές σχετικά με τη γήρανση και τη γνωστική λειτουργία.

«Κάθε εγκέφαλος είναι τόσο μοναδικός όσο ένα δακτυλικό αποτύπωμα και έχει δυνατότητα ανάπτυξης», δήλωσε η Cook. «Αυτή η μελέτη αμφισβητεί το κυρίαρχο αφήγημα της αναπόφευκτης γνωστικής έκπτωσης, δείχνοντας αντίθετα ότι η υγεία του εγκεφάλου μπορεί να καλλιεργηθεί ενεργά σε οποιαδήποτε ηλικία».

Βελτίωση του εγκεφάλου παρατηρήθηκε σε όλες τις ηλικίες

Σύμφωνα με τους ερευνητές, θετικές αλλαγές παρατηρήθηκαν ακόμη και σε συμμετέχοντες που βρίσκονταν στην ηλικία των 80 και άνω, γεγονός που δείχνει ότι οι προσπάθειες για τη βελτίωση της υγείας του εγκεφάλου μπορούν να είναι ωφέλιμες πολύ πριν εμφανιστούν συμπτώματα ή νόσος, αλλά και να παραμένουν αποτελεσματικές αργότερα στη ζωή.

«Για υπερβολικά μεγάλο διάστημα λειτουργούσαμε με βάση την ξεπερασμένη αντίληψη ότι πρέπει να περιμένουμε μέχρι να συμβεί κάτι κακό στον εγκέφαλό μας για να κάνουμε κάτι για αυτόν», δήλωσε η Sandra Bond Chapman, ανώτερη συγγραφέας της μελέτης, επικεφαλής διευθύντρια του Center for BrainHealth. «Αυτή η μελέτη μάς υπενθυμίζει ότι ο εγκέφαλός μας δεν καθορίζεται από την ηλικία, αλλά από τις δυνατότητές του».

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα ευρήματα της μελέτης αφορούσε τους συμμετέχοντες που ξεκίνησαν με τις χαμηλότερες βαθμολογίες στον δείκτη BrainHealth Index. Η ομάδα αυτή εμφάνισε τη μεγαλύτερη βελτίωση με την πάροδο του χρόνου.

«Όσοι ξεκινούν από το χαμηλότερο επίπεδο φαίνεται ότι έχουν τη μεγαλύτερη δυνατότητα ανάπτυξης και μπορεί να μπαίνουν στη μελέτη με περισσότερες προϋπάρχουσες ανησυχίες», είπε η Cook. «Έτσι, μπορεί να έχουν μεγαλύτερο κίνητρο να αφιερώσουν τον χρόνο που χρειάζεται για να δουν μεγαλύτερο περιθώριο βελτίωσης. Ωστόσο, είναι αξιοσημείωτο ότι είδαμε μετρήσιμη ανάπτυξη ακόμη και σε όσους μπήκαν στη μελέτη με ήδη υψηλές επιδόσεις».