Πολλοί αποδίδουν την κούραση στην έλλειψη ύπνου ή στο στρες. Αν όμως έχετε συχνά χαμηλή ενέργεια, παρότι κοιμάστε σταθερά καλά, τότε μπορεί να παίζει ρόλο και η διατροφική σας κατάσταση.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients εξέτασε την πιθανή σύνδεση ανάμεσα στα συμπτώματα κόπωσης και την έλλειψη δύο θρεπτικών συστατικών: της βιταμίνης Β12 και του φυλλικού οξέος.

Πώς η έλλειψη βιταμίνης Β12 και φυλλικού οξέος συνδέονται με την κούραση

Οι ερευνητές μελέτησαν 602 υγιείς ενήλικες, για να δουν αν υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στα επίπεδα ομοκυστεΐνης στο αίμα και στο αίσθημα κόπωσης. Η ομοκυστεΐνη είναι ένα αμινοξύ που παράγει φυσικά το σώμα. Συνήθως, τα επίπεδά της παραμένουν χαμηλά, επειδή οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, όπως η Β12 και το φυλλικό οξύ, δηλαδή η Β9, βοηθούν στη διάσπασή της και στη μετατροπή της σε άλλες χρήσιμες ουσίες. Αν δεν έχετε αρκετή Β12 ή φυλλικό οξύ, αυτή η διαδικασία επιβραδύνεται και η ομοκυστεΐνη συσσωρεύεται στο αίμα.

Στη μελέτη, οι ερευνητές μέτρησαν τα επίπεδα ομοκυστεΐνης, βιταμίνης Β12 και φυλλικού οξέος σε κάθε συμμετέχοντα και τους ζήτησαν να αξιολογήσουν πόσο κουρασμένοι ένιωθαν και πόσο κίνητρο είχαν. Όσοι είχαν υψηλότερα επίπεδα ομοκυστεΐνης ήταν πιο πιθανό να αναφέρουν ότι ένιωθαν σωματικά κουρασμένοι ή ότι είχαν λιγότερο κίνητρο, αν και κατά τα άλλα ήταν υγιείς. Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι τα υψηλότερα επίπεδα ομοκυστεΐνης συνδέονταν σταθερά με χαμηλότερα επίπεδα Β12 και φυλλικού οξέος.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι μπορεί να υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στα επίπεδα βιταμίνης Β12 και φυλλικού οξέος και στο πόσο κουρασμένοι νιώθετε μέσα στην ημέρα. Ωστόσο, αυτή είναι μόνο μία πιθανή εξήγηση της κόπωσης και όχι η μοναδική.

Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης Β12 και φυλλικού οξέος μπορούν να προκαλέσουν κούραση, ιδιαίτερα όταν η έλλειψη είναι αρκετά σοβαρή ώστε να επηρεάζει τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τη λειτουργία των νεύρων ή άλλες σημαντικές διαδικασίες του σώματος.

Πώς θα καταλάβετε αν έχετε χαμηλή βιταμίνη Β12 ή φυλλικό οξύ

Αν νιώθετε συχνά κουρασμένοι, αξίζει να ρωτήσετε τον γιατρό σας αν χρειάζεται να ελέγξετε τα επίπεδα βιταμίνης Β12, φυλλικού οξέος ή ομοκυστεΐνης. Οι ελλείψεις σε βιταμίνη Β12 και φυλλικό οξύ μπορεί να αναπτύσσονται αργά και τα συμπτώματα να εμφανίζονται σταδιακά. Η συχνή κόπωση είναι συχνό σύμπτωμα, αλλά συνήθως δεν είναι το μοναδικό.

Τα άτομα με χαμηλά επίπεδα βιταμίνης Β12 μπορεί να δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν ή να έχουν προβλήματα μνήμης. Κάποιοι αναφέρουν μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα χέρια και τα πόδια ή προβλήματα ισορροπίας. Άλλοι μπορεί να παρατηρήσουν ότι το δέρμα τους είναι πιο χλωμό ή να εμφανίσουν δύσπνοια.

Η έλλειψη φυλλικού οξέος μπορεί να προκαλέσει παρόμοια συμπτώματα, όπως χλωμό δέρμα και δυσκολία στη συγκέντρωση. Επιπλέον, τα άτομα με χαμηλά επίπεδα φυλλικού οξέος μπορεί να εμφανίσουν πονοκεφάλους, ευερεθιστότητα και αδυναμία.

Μεγαλύτερο κίνδυνο έλλειψης έχουν οι ηλικιωμένοι, όσοι ακολουθούν φυτοφαγική διατροφή, τα άτομα με πεπτικές διαταραχές που μειώνουν την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών και όσοι λαμβάνουν ορισμένα φάρμακα.

«Μην αυτοδιαγιγνώσκετε την κόπωση ως πρόβλημα που σχετίζεται με τις βιταμίνες του συμπλέγματος Β με βάση μία μόνο μελέτη, αλλά λάβετε υπόψη τη διατροφή ως μέρος της συνολικής εικόνας της κόπωσης», ανέφερε η Katz. «Αν κάποιος είναι χρόνια κουρασμένος, μπορεί να αξίζει να συζητήσει με τον γιατρό του εξετάσεις όπως Β12, φυλλικό οξύ, σίδηρο/φερριτίνη, δείκτες θυρεοειδούς, βιταμίνη D και ομοκυστεΐνη, πριν βάλει συμπληρώματα στη ρουτίνα του».

Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει αιματολογικές εξετάσεις για να ελέγξει τα επίπεδα βιταμίνης Β12 και φυλλικού οξέος. Μερικές φορές, μπορεί επίσης να ελέγξει τα επίπεδα ομοκυστεΐνης, κάτι που μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστούν ελλείψεις που μπορεί να μη φανούν στις συνηθισμένες αιματολογικές εξετάσεις.

Αν οι εξετάσεις δείξουν ότι υπάρχει έλλειψη, η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στη διατροφή, λήψη συμπληρωμάτων ή θεραπεία μιας υποκείμενης πάθησης που επηρεάζει την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών.