Ερευνητές εντόπισαν 3 ήδη εγκεκριμένα φάρμακα που θα μπορούσαν να επαναχρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία ή την πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ. Αντί να ξεκινήσουν την ανάπτυξη ενός νέου φαρμάκου από την αρχή, οι επιστήμονες εξέτασαν σκευάσματα που χρησιμοποιούνται ήδη για άλλες παθήσεις, προκειμένου να διαπιστώσουν αν μπορούν να προσφέρουν προστασία στον εγκέφαλο.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε με επικεφαλής το University of Exeter και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Alzheimer's Research and Therapy. Από τα φάρμακα που αξιολογήθηκαν, το εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα Zostavax ξεχώρισε ως ο πιο ελπιδοφόρος υποψήφιος. Το Viagra, δηλαδή η σιλδεναφίλη, και η ριλουζόλη, που χρησιμοποιείται για τη νόσο του κινητικού νευρώνα, εμφάνισαν επίσης σημαντικές ενδείξεις ότι θα μπορούσαν να έχουν όφελος.
Εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα
Μελέτες δείχνουν πιθανή σύνδεση ανάμεσα στον ιό του έρπητα ζωστήρα και την άνοια. Είναι γνωστό ότι οι αλλαγές στο ανοσοποιητικό σύστημα παίζουν ρόλο στη νόσο Αλτσχάιμερ και το συγκεκριμένο εμβόλιο επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα με τρόπο που ενδέχεται να περιορίζει ορισμένες από αυτές τις επιβλαβείς μεταβολές.
Σιλδεναφίλη, γνωστή ως Viagra
Έρευνες υποδεικνύουν ότι μπορεί να προστατεύει τα νευρικά κύτταρα και να μειώνει τη συσσώρευση της πρωτεΐνης tau, η οποία συσσωρεύεται παθολογικά στη νόσο Αλτσχάιμερ. Σε μελέτες σε ποντίκια, η σιλδεναφίλη βελτίωσε τη σκέψη και τη μνήμη, πιθανώς αυξάνοντας τη ροή αίματος προς τον εγκέφαλο.
Ριλουζόλη
Η ριλουζόλη, που χορηγείται σήμερα για τη νόσο του κινητικού νευρώνα, βελτίωσε τη γνωστική επίδοση και μείωσε τα επίπεδα της πρωτεΐνης tau σε μελέτες σε ζώα.
Το εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα ξεχώρισε
Οι ειδικοί ζητούν πλέον τη διεξαγωγή κλινικών δοκιμών για να διαπιστωθεί αν τα φάρμακα αυτά προσφέρουν πραγματικό όφελος σε άτομα που έχουν Αλτσχάιμερ ή διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν τη νόσο.
Από τους τρεις υποψήφιους, το εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα ξεχώρισε περισσότερο. Χορηγείται σε έως δύο δόσεις και διαθέτει μακρόχρονο ιστορικό ασφάλειας. Προηγούμενες έρευνες έδειξαν ότι όσοι έλαβαν το εμβόλιο είχαν περίπου 16% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν άνοια.
Οι ερευνητές ελπίζουν να ξεκινήσουν μια μεγάλη κλινική δοκιμή στο Ηνωμένο Βασίλειο για το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα, αξιοποιώντας το PROTECT για την παρακολούθηση των συμμετεχόντων. Το PROTECT είναι ένα διαδικτυακό μητρώο στο οποίο οι εθελοντές συμπληρώνουν κάθε χρόνο ερωτηματολόγια για την υγεία και τον τρόπο ζωής τους και συμμετέχουν σε έρευνες για την υγεία του εγκεφάλου.
Άλλα φάρμακα που εξετάστηκαν
Πέντε ακόμη φάρμακα μπήκαν στη σύντομη λίστα, αλλά δεν πληρούσαν τα κριτήρια ώστε να χαρακτηριστούν «υποψήφιοι προτεραιότητας». Σε αυτά περιλαμβάνονται η fingolimod, που χρησιμοποιείται για τη σκλήρυνση κατά πλάκας, η vortioxetine, που χορηγείται για τη μείζονα καταθλιπτική διαταραχή, το microlithium, που χρησιμοποιείται για την κατάθλιψη, η dasitinib, που χρησιμοποιείται για τη λευχαιμία, και η cytisine, που χρησιμοποιείται σε αναισθητικά.
Οι ειδικοί ζητούν προσοχή και περαιτέρω έρευνα
Η Anne Corbett, καθηγήτρια Έρευνας για την Άνοια στο University of Exeter, ανέφερε: «Η αντιμετώπιση της άνοιας απαιτεί κάθε διαθέσιμη ερευνητική προσέγγιση, από την αξιοποίηση όσων ήδη γνωρίζουμε έως την ανακάλυψη νέων φαρμάκων για τη θεραπεία και την πρόληψη της νόσου.
»Η επαναχρησιμοποίηση φαρμάκων αποτελεί βασικό μέρος αυτής της προσπάθειας, καθώς μας επιτρέπει να μετατρέψουμε ένα σημερινό φάρμακο για μία πάθηση σε αυριανή θεραπεία για μία άλλη. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα φάρμακα αυτά χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση πριν γνωρίζουμε αν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία ή την πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ. Χρειαζόμαστε ισχυρές κλινικές δοκιμές, ώστε να κατανοήσουμε την πραγματική τους αξία και να διαπιστώσουμε με βεβαιότητα αν είναι αποτελεσματικά».
Η Fiona Carragher, επικεφαλής Πολιτικής και Έρευνας στην Alzheimer's Society, δήλωσε: «Η άνοια καταστρέφει ζωές, όμως πιστεύουμε ότι η έρευνα θα την νικήσει. Πριν από χρόνια είδαμε την ασπιρίνη να επαναχρησιμοποιείται, από παυσίπονο να συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου εμφράγματος ή εγκεφαλικού. Αυτό θέλουμε να δούμε και στον τομέα της άνοιας και γι’ αυτό πιστεύουμε ότι η επαναχρησιμοποίηση φαρμάκων αποτελεί ένα από τα πιο συναρπαστικά πεδία στην έρευνα για την άνοια».
