Οι βενζοδιαζεπίνες χορηγούνται με ιατρική συνταγή, ενώ σε περιπτώσεις μη ενδεδειγμένης χρήσης μπορούν να προκαλέσουν επικίνδυνες παρενέργειες. Επιπλέον, υπάρχει κίνδυνος εθισμού. Για τους λόγους αυτούς, οι επαγγελματίες υγείας χορηγούν τις βενζοδιαζεπίνες με προσοχή. Εάν η δραστηριότητα του νευρικού συστήματος μειωθεί υπερβολικά, οι συνέπειες μπορεί να είναι επικίνδυνες ή ακόμα και θανατηφόρες.
Πώς δρουν οι βενζοδιαζεπίνες
«Το νευρικό σύστημα χρησιμοποιεί χημικά και ηλεκτρικά σήματα για να στέλνει και να μεταδίδει μηνύματα σε όλο το σώμα. Τα χημικά σήματα, γνωστά ως νευροδιαβιβαστές, μπορούν να προσδεθούν σε κύτταρα που διαθέτουν τους κατάλληλους υποδοχείς. Οι νευροδιαβιβαστές και οι υποδοχείς λειτουργούν κατά τρόπο παρόμοιο με τα κλειδιά του αυτοκινήτου. Οι νευροδιαβιβαστές (το κλειδί του αυτοκινήτου) μπορούν να εισέλθουν μόνο στον κατάλληλο υποδοχέα (τη μίζα του αυτοκινήτου). Εάν η εφαρμογή είναι επιτυχής, ο νευροδιαβιβαστής μπορεί να ενεργοποιήσει μια διαδικασία στο εσωτερικό του κυττάρου (την εκκίνηση του κινητήρα)», τονίζει η Cleveland Clinic.
Οι βενζοδιαζεπίνες δίνουν σήμα στον εγκέφαλο να απελευθερώσει έναν νευροδιαβιβαστή, το γάμμα-αμινοβουτυρικό οξύ (GABA). Αυτός ο νευροδιαβιβαστής επιτελεί μια συγκεκριμένη λειτουργία: μειώνει τη δραστηριότητα του νευρικού συστήματος.
Ποιες παθήσεις αντιμετωπίζουν οι βενζοδιαζεπίνες
Τα φάρμακα αυτά αντιμετωπίζουν παθήσεις ανάλογα με τη δράση που προκαλούν. Αν και υπάρχουν διαφορετικοί τύποι λόγω των διακριτών κύριων επιδράσεών τους, παρουσιάζουν σημαντική αλληλοεπικάλυψη. Για παράδειγμα, οι περισσότερες βενζοδιαζεπίνες έχουν κατασταλτική δράση πέρα από την κύρια δράση τους.
- Χρησιμοποιούνται συχνά για την έναρξη γενικής αναισθησίας πριν από χειρουργικές επεμβάσεις και άλλες ιατρικές πράξεις.
- Αντιμετωπίζουν αγχώδεις διαταραχές, όπως η κοινωνική αγχώδης διαταραχή και η διαταραχή πανικού.
- Αντιμετωπίζουν την αϋπνία και συναφείς διαταραχές του ύπνου.
- Έχουν κατασταλτικές ιδιότητες. Μπορούν να αντιμετωπίσουν παθήσεις και συμπτώματα που σχετίζονται με τον μυϊκό έλεγχο, όπως οι μυϊκοί σπασμοί. Μπορούν επίσης να αντιμετωπίσουν σοβαρότερα ζητήματα, όπως η κατατονία (η οποία συχνά εμφανίζεται σε ψυχικές διαταραχές όπως η σχιζοφρένεια ή η διπολική διαταραχή). Αυτές οι βενζοδιαζεπίνες είναι επίσης πολύ σημαντικές για την αντιμετώπιση των επιληπτικών κρίσεων (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που οφείλονται σε επιληψία) και της επιληπτικής κατάστασης (status epilepticus), μιας επείγουσας ιατρικής κατάστασης που σχετίζεται με τις επιληπτικές κρίσεις.
Οι βενζοδιαζεπίνες ενέχουν κίνδυνο υπερδοσολογίας. Ωστόσο, ένα φάρμακο που ονομάζεται φλουμαζενίλη αποτελεί αντίδοτο το οποίο αναστρέφει ταχύτατα τις επιδράσεις όλων των βενζοδιαζεπινών.
Οι βενζοδιαζεπίνες είναι χρήσιμες και αποτελεσματικές, αλλά ενέχουν ορισμένους κινδύνους
- Υπάρχει πιθανότητα κατάχρησης.
- Μπορεί να προκαλέσουν εξάρτηση. Η διαταραχή χρήσης βενζοδιαζεπινών αποτελεί πιθανή επιπλοκή της μακροχρόνιας χρήσης ή της κατάχρησης αυτών των φαρμάκων.
- Υπάρχει κίνδυνος υπερβολικής δόσης. Η κατάχρηση βενζοδιαζεπινών μπορεί να είναι επικίνδυνη, καθώς ενδέχεται να οδηγήσει σε υπερβολική δόση, η οποία μπορεί να προκαλέσει αναπνευστική ανακοπή.
- Μπορεί να αλληλεπιδράσουν επικίνδυνα με το αλκοόλ και ορισμένα φάρμακα. Οι βενζοδιαζεπίνες μπορούν να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα όπως τα οπιοειδή αναλγητικά (πχ. οξυκωδόνη ή υδροκωδόνη) ή με το αλκοόλ. Τέτοιου είδους αλληλεπιδράσεις μπορούν να εντείνουν τη δράση των φαρμάκων ή/και του αλκοόλ, γεγονός που ενδέχεται να έχει θανατηφόρα αποτελέσματα.
- Μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητά σας να οδηγείτε ή να εκτελείτε ορισμένες δραστηριότητες. Οι βενζοδιαζεπίνες δεν επηρεάζουν την εγρήγορση, αλλά επιβραδύνουν τη μετάδοση των νευρικών σημάτων. Η επιβράδυνση των νευρικών σημάτων μπορεί να καθυστερήσει τα αντανακλαστικά σας, καθιστώντας δύσκολη ή αδύνατη την ασφαλή οδήγηση ή την εκτέλεση συγκεκριμένων εργασιών. Ο γιατρός που σας παρακολουθεί μπορεί να σας συμβουλεύσει σχετικά με το αν είναι ασφαλές να οδηγείτε ενώ λαμβάνετε βενζοδιαζεπίνες.
