Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) διαγιγνώσκεται συχνά στην παιδική ηλικία. Η μεθυλφαινιδάτη αποτελεί τη συχνότερα συνταγογραφούμενη φαρμακευτική αγωγή για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν εκφραστεί ανησυχίες σχετικά με πιθανές επιδράσεις στην ανάπτυξη και στη σύσταση του σώματος, όπως το τελικό ύψος στην ενήλικη ζωή και ο κίνδυνος παχυσαρκίας.
Ειδικότερα, ερευνητές από το Νοσοκομείο του Εθνικού Πανεπιστημίου της Σεούλ συνέδεσαν τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας στην παιδική ηλικία και τη χρήση μεθυλφαινιδάτηςμε αυξημένα ποσοστά αυξημένου βάρους και παχυσαρκίας στην ενήλικη ζωή, καθώς και με ελαφρώς χαμηλότερο τελικό ύψος, σε ηλικίες 20 έως 25 ετών.
Πώς η ΔΕΠΥ συνδέεται με την παχυσαρκία
Τα παιδιά με ΔΕΠΥ εμφανίζουν αυξημένη πιθανότητα ανθυγιεινών συμπεριφορών στον τρόπο ζωής, όπως ακανόνιστα γεύματα, χαμηλή σωματική δραστηριότητα και κακή ποιότητα ύπνου. Οι παράγοντες αυτοί έχουν συνδεθεί τόσο με την παχυσαρκία όσο και με ελαφρώς χαμηλότερο ανάστημα σε σύγκριση με άτομα χωρίς ΔΕΠΥ.
Αν και η μεθυλφαινιδάτη είναι γνωστό ότι καταστέλλει την όρεξη βραχυπρόθεσμα, η παράλειψη γευμάτων και η υπερκατανάλωση τροφής όταν η όρεξη επανέρχεται ενδέχεται να συμβάλλουν τελικά στην αύξηση του σωματικού βάρους.
Στη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια πανεθνική αναδρομική μελέτη κοόρτης, με στόχο να εξετάσουν τη σχέση της ΔΕΠΥ και της χρήσης μεθυλφαινιδάτης στην παιδική ηλικία με τον δείκτη μάζας σώματος και το ύψος στην ενήλικη ζωή, σε άτομα ηλικίας 20 έως 25 ετών.
Συνολικά, 34.850 άτομα που διαγνώστηκαν για πρώτη φορά με ΔΕΠΥ εντάχθηκαν στη μελέτη, είτε ως παιδιά ηλικίας 6 έως 11 ετών, 12.866 άτομα, είτε ως έφηβοι ηλικίας 12 έως 19 ετών, 21.984 άτομα. Για κάθε συμμετέχοντα με ΔΕΠΥ αντιστοιχίστηκε ένα άτομο χωρίς τη διαταραχή. Η έκθεση στη μεθυλφαινιδάτη προσδιορίστηκε με βάση τις συνταγογραφήσεις εντός τεσσάρων ετών από τη διάγνωση και ταξινομήθηκε ανάλογα με τον συνολικό αριθμό ημερών χρήσης.
Τι έδειξε η μελέτη
Τα άτομα με ΔΕΠΥ έφτασαν στην ενήλικη ζωή με υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας σε σύγκριση με συνομηλίκους χωρίς ΔΕΠΥ, 44,9% έναντι 35,0%. Η σοβαρή παχυσαρκία ήταν επίσης συχνότερη, με ποσοστά 14,9% έναντι 9,3%. Αντίθετα, δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στο ύψος μεταξύ των δύο ομάδων.
Οι ενήλικες που είχαν διαγνωστεί με ΔΕΠΥ και είχαν λάβει μεθυλφαινιδάτη παρουσίασαν ακόμη υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας σε σύγκριση με άτομα χωρίς ΔΕΠΥ, 46,5% έναντι 35,0%. Παράλληλα, εμφάνισαν αυξημένη πιθανότητα χαμηλού αναστήματος, περίπου 8%, με τις διαφορές στο ύψος να είναι μικρότερες από 1 εκ. Η σοβαρή παχυσαρκία ήταν επίσης συχνότερη, 16,1% έναντι 9,3%.
Συνολικά, τα ευρήματα επιβεβαιώνουν προηγούμενες παρατηρήσεις, ωστόσο το μέγεθος των διαφορών δείχνει ότι πρόκειται για επιπτώσεις που μπορούν να αντιμετωπιστούν, ενδεχομένως με μεγαλύτερη έμφαση στη διατροφική καθοδήγηση και στη συμβουλευτική για τον ύπνο από νεαρή ηλικία.
