Τα τελευταία χρόνια η εμμηνόπαυση βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Διάσημες γυναίκες όπως η Halle Berry, η Drew Barrymore, η Oprah και η Michelle Obama μιλούν ανοιχτά για την εμπειρία τους, ενώ μεγάλες εταιρείες έχουν αρχίσει να υιοθετούν πολιτικές υποστήριξης εργαζομένων γυναικών στην εμμηνόπαυση. Παράλληλα, εφαρμογές υγείας υπόσχονται να βοηθήσουν τις γυναίκες να παρακολουθούν τα συμπτώματά τους.
Ωστόσο, παρά τη μεγαλύτερη ορατότητα της εμμηνόπαυσης, ένα σημαντικό στάδιο πριν από αυτήν παραμένει σχετικά άγνωστο: η περιεμμηνόπαυση (perimenopause).
Μια μεγάλη διεθνής έρευνα της Flo Health και της Mayo Clinic, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Menopause, ανέλυσε απαντήσεις από περισσότερες από 17.000 γυναίκες σε 158 χώρες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γυναίκες συχνά δεν αναγνωρίζουν τα συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης, ενώ ακόμη και οι γιατροί πολλές φορές τα αποδίδουν σε άλλες αιτίες.
Τι είναι η περιεμμηνόπαυση
Η περιεμμηνόπαυση είναι η μεταβατική περίοδος πριν από την εμμηνόπαυση, δηλαδή πριν από την τελευταία έμμηνο ρύση μιας γυναίκας. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, τα επίπεδα των ορμονών μεταβάλλονται έντονα και ο κύκλος γίνεται συχνά ακανόνιστος.
Η περίοδος αυτή συνήθως ξεκινά στα μέσα της δεκαετίας των 40, διαρκεί κατά μέσο όρο περίπου έξι χρόνια, αλλά τα πρώτα συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν ήδη από τα 30 και να συνεχιστούν για μία δεκαετία.
Παρότι αφορά σχεδόν όλες τις γυναίκες μετά τα 40, η περιεμμηνόπαυση παραμένει λιγότερο μελετημένη και συχνά υποδιαγνωσμένη.
Τα πιο συχνά συμπτώματα (που συχνά δεν αναγνωρίζονται)
Η έρευνα έδειξε ότι τα συμπτώματα που βιώνουν οι περισσότερες γυναίκες δεν είναι αυτά που συνήθως αναφέρονται δημόσια.
Στις γυναίκες άνω των 35 που δήλωσαν ότι βρίσκονται σε περιεμμηνόπαυση:
- 95% ανέφεραν σωματική και ψυχική εξάντληση
- 93% έντονη κόπωση
- 91% ευερεθιστότητα
- πολλές ανέφεραν προβλήματα ύπνου και καταθλιπτική διάθεση
Αντίθετα, τα πιο γνωστά συμπτώματα, όπως εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις, εμφανίζονται συχνά αργότερα. Αυτό δημιουργεί μια σημαντική σύγχυση... Πολλές γυναίκες πιστεύουν ότι αν δεν έχουν εξάψεις, δεν βρίσκονται σε περιεμμηνόπαυση.
Όταν τα συμπτώματα παρερμηνεύονται
Πολλές γυναίκες αποδίδουν τα συμπτώματα σε:
- επαγγελματική εξουθένωση
- άγχος
- έλλειψη ύπνου
- υπερβολικές υποχρεώσεις
Συχνά θεωρούν ότι απλώς «δεν τα καταφέρνουν αρκετά καλά». Σύμφωνα με την γυναικολόγο Dr. Sameena Rahman, αυτό σχετίζεται με κοινωνικές αντιλήψεις που θέλουν τις γυναίκες να υπομένουν τα συμπτώματα χωρίς να ζητούν βοήθεια.
Παράλληλα, ακόμη και οι γιατροί μπορεί να αποδώσουν τα συμπτώματα σε άλλες παθήσεις, για παράδειγμα σε προβλήματα θυρεοειδούς ή σε κατάθλιψη, χωρίς να εξετάσουν την πιθανότητα ορμονικών αλλαγών.
Πέντε πρώιμα σημάδια που συχνά αγνοούνται
Η Dr. Rahman επισημαίνει ότι υπάρχουν ορισμένα πρώιμα σημάδια που μπορεί να εμφανιστούν ήδη από τα 30:
1. Επιδείνωση της ψυχικής υγείας
Άγχος, κατάθλιψη ή ακόμη και συμπτώματα ADHD μπορεί να εμφανιστούν ή να ενταθούν. Παράλληλα, μπορεί να παρατηρηθούν μικρές αλλαγές στον κύκλο.
2. Διαταραχές ύπνου
Δυσκολία στον ύπνο ή αίσθηση κόπωσης ακόμη και μετά από κανονική διάρκεια ύπνου.
3. Αλλαγές στη σεξουαλική ζωή
Μειωμένη επιθυμία, πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή ή αυξημένη συχνότητα ούρησης.
4. Πεπτικά προβλήματα
Φούσκωμα, ναυτία, διάρροια, δυσκοιλιότητα ή νέες τροφικές ευαισθησίες. Περίπου 76% των γυναικών στην έρευνα ανέφεραν τέτοια συμπτώματα.
5. «Δεν νιώθω ο εαυτός μου»
Ένα γενικό αλλά επίμονο αίσθημα ότι κάτι στο σώμα ή στη διάθεση έχει αλλάξει.
Γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη αναγνώριση
Η καθυστέρηση στη διάγνωση μπορεί να σημαίνει και καθυστέρηση στη θεραπεία, αλλά και χαμένες ευκαιρίες πρόληψης για προβλήματα όπως η οστεοπόρωση.
Οι ορμονικές αλλαγές της περιεμμηνόπαυσης είναι πολύπλοκες. Τα επίπεδα των οιστρογόνων δεν μειώνονται απλώς... ανεβαίνουν και πέφτουν με ακανόνιστο τρόπο, επηρεάζοντας νευροδιαβιβαστές που σχετίζονται με τη διάθεση, τη μνήμη και τον ύπνο.
Ένα ζήτημα και... πολιτισμικό
Η σύγχυση γύρω από την περιεμμηνόπαυση δεν είναι μόνο ιατρική αλλά και πολιτισμική.
Σε ορισμένες κοινωνίες, η μετάβαση αυτή αντιμετωπίζεται πιο θετικά. Στην Ιαπωνία συνδέεται με μια περίοδο ανανέωσης, ενώ σε ορισμένους αυτόχθονες πολιτισμούς οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση αποκτούν σημαντικό ρόλο στην κοινότητα. Αντίθετα, στη Δύση η εμμηνόπαυση συχνά παρουσιάστηκε ιστορικά ως «παρακμή», κάτι που επηρέασε βαθιά τον τρόπο που την αντιλαμβάνονται τόσο οι ασθενείς όσο και το ιατρικό σύστημα.
Ένα σύστημα υγείας που συχνά δεν είναι προετοιμασμένο
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μόνο περίπου 31% των προγραμμάτων ειδίκευσης γυναικολογίας περιλαμβάνουν εκπαίδευση για την εμμηνόπαυση. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 1.300 ειδικοί για 54 εκατομμύρια γυναίκες που βρίσκονται σε αυτή τη φάση της ζωής τους.
Οι σύντομες ιατρικές επισκέψεις και η κατακερματισμένη φροντίδα υγείας κάνουν ακόμη πιο δύσκολη την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση.
Οι οικονομικές συνέπειες
Τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και της περιεμμηνόπαυσης έχουν και σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο. Μια μελέτη της Mayo Clinic εκτιμά ότι κοστίζουν στην οικονομία των ΗΠΑ περίπου 26,6 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, λόγω απουσιών από την εργασία και μειωμένης παραγωγικότητας.
Έρευνα του Stanford έδειξε επίσης ότι οι γυναίκες με σοβαρά συμπτώματα μπορεί να έχουν έως και 10% χαμηλότερα εισοδήματα τέσσερα χρόνια αργότερα, φαινόμενο που ονομάστηκε «menopause penalty».
Η κατάσταση αρχίζει να αλλάζει..
Παρά τα προβλήματα, η στάση απέναντι στην εμμηνόπαυση και την περιεμμηνόπαυση φαίνεται να αλλάζει. Οι νεότερες γενιές γυναικών ενημερώνονται νωρίτερα, χρησιμοποιούν εφαρμογές για να καταγράφουν συμπτώματα και συζητούν πιο ανοιχτά με τους γιατρούς τους.
Όπως τονίζουν οι ειδικοί, το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι οι γυναίκες δεν χρειάζεται να υπομένουν σιωπηλά τα συμπτώματα.
Η περιεμμηνόπαυση είναι μια φυσιολογική βιολογική μετάβαση που επηρεάζει ολόκληρο το σώμα, και η έγκαιρη αναγνώρισή της μπορεί να βοηθήσει τις γυναίκες να διατηρήσουν την υγεία και την ποιότητα ζωής τους!
