Ελάχιστη έως καμία συσχέτιση διαπίστωσαν ερευνητές σε νέα τους μελέτη όσον αφορά την κατανάλωση αντικαταθλιπτικών από τη μητέρα πριν ή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης με την εμφάνιση αυτισμού και ΔΕΠΥ στα παιδιά που θα γεννηθούν.
Πιο συγκεκριμένα, η μελέτη διαπίστωσε ότι για τα περισσότερα αντικαταθλιπτικά, η έκθεση κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε περιόδου πριν ή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τελικά είχε ελάχιστη έως καμία συσχέτιση με τις παθήσεις, όταν οι συγγραφείς έλαβαν υπόψιν άλλους παράγοντες που επηρεάζουν τις δύο ιατρικές καταστάσεις.
Η νέα μελέτη κατέληξε στο παραπάνω συμπέρασμα αναλύοντας ένα μεγάλο δείγμα δεδομένων. Τα στοιχεία προέκυψαν από μια ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 37 προηγούμενων μελετών, στις οποίες συμμετείχαν περισσότερες από 600.000 έγκυες γυναίκες, οι οποίες λάμβαναν αντικαταθλιπτικά και σχεδόν 25 εκατομμύρια εγκυμοσύνες χωρίς χρήση αντικαταθλιπτικών. Τα συμπεράσματα δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στο περιοδικό The Lancet Psychiatry.
Αρχικά, οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι η χρήση αντικαταθλιπτικών από τη μητέρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης συνδεόταν με 35% υψηλότερο κίνδυνο ΔΕΠΥ και 69% υψηλότερο κίνδυνο αυτισμού χωρίς νοητικές αναπηρίες. Η χρήση των φαρμάκων από τον πατέρα συσχετίστηκε με 46% υψηλότερο κίνδυνο ΔΕΠΥ και 28% αύξηση του κινδύνου αυτισμού.
Ωστόσο, όταν οι ερευνητές προσάρμοσαν τα ευρήματα για άλλους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τον κίνδυνο για τις δύο παθήσεις, γνωστούς ως συγχυτικούς παράγοντες - όπως οι γενετικές και οικογενειακές επιρροές και οι λόγοι λήψης αντικαταθλιπτικών - οι περισσότερες συνδέσεις αποδυναμώθηκαν σημαντικά ή εξαφανίστηκαν. Ο κίνδυνος για αυτισμό μειώθηκε σε περίπου 15%.
Οι πιθανοί κίνδυνοι από τη χρήση αντικαταθλιπτικών στην εγκυμοσύνη
«Αυτό το μοτίβο υποδηλώνει έντονα ότι τα υψηλότερα ποσοστά ΔΕΠΥ και αυτισμού που παρατηρούνται σε ομάδες που είχαν εκτεθεί προηγουμένως σε αντικαταθλιπτικά οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην υποκείμενη ευαλωτότητα αυτών των μητέρων και των οικογενειών», δήλωσε μέσω email ο Δρ. Wing Chung Chang, συν-επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και κλινικός καθηγητής ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ.
Τα αντικαταθλιπτικά «είναι η κύρια φαρμακευτική αγωγή για την καταθλιπτική διαταραχή», η οποία επηρεάζει περισσότερο από το 10% των εγκύων γυναικών παγκοσμίως, πρόσθεσε ο Chang. Μεγάλο μέρος της συζήτησης γύρω από τους πιθανούς κινδύνους έχει επικεντρωθεί στους επιλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης, οι οποίοι είναι γνωστοί ως SSRIs και είναι η πιο συχνά συνταγογραφούμενη κατηγορία αντικαταθλιπτικών. «Αυτή η ανησυχία έχει ενισχυθεί από τις συζητήσεις της ομάδας εμπειρογνωμόνων του FDA τον Ιούλιο του 2025 σχετικά με την πιθανή ενίσχυση των προειδοποιήσεων για τα SSRIs κατά την εγκυμοσύνη, επισημαίνοντας πιθανούς κινδύνους όπως ο αυτισμός, η αποβολή και οι γενετικές ανωμαλίες», δήλωσε ο Chang.
Οι ιατρικοί οργανισμοί επέκριναν ευρέως τις δηλώσεις που έγιναν κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης που διοργάνωσε η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ για «ανησυχητικά μη ισορροπημένες», ενώ έκαναν λόγο για παραμέληση της «επαρκούς αναγνώρισης των βλαβών των μη θεραπευμένων περιγεννητικών διαταραχών της διάθεσης».
Προηγούμενες μελέτες έχουν οδηγήσει σε ένα ασυνεπές σύνολο στοιχείων και έχουν περιοριστεί από μικρό αριθμό δειγμάτων και ανεπαρκή μέτρηση συγχυτικών παραγόντων, δήλωσε ο Chang. Επιπλέον, μέχρι σήμερα, καμία ανασκόπηση δεν έχει αξιολογήσει διεξοδικά τις πιθανές επιδράσεις συγκεκριμένων αντικαταθλιπτικών, της δόσης του φαρμάκου και της χρήσης αντικαταθλιπτικών τόσο από τη μητέρα όσο και από τον πατέρα λίγο πριν ή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, πρόσθεσε. Αυτά τα κενά - καθώς και τα σημαντικά θετικά των αντικαταθλιπτικών και οι κίνδυνοι της μη θεραπευμένης κατάθλιψης - καθοδήγησαν την έρευνα των συγγραφέων.
