Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου 1,4 δισ. ενήλικες σε όλο τον κόσμο ζούσαν με υψηλή αρτηριακή πίεση το 2024.

Η υψηλή αρτηριακή πίεση, ιατρικά γνωστή ως υπέρταση, εμφανίζεται όταν η καρδιά χρειάζεται να ασκήσει μεγαλύτερη δύναμη από το φυσιολογικό για να στείλει το αίμα στις αρτηρίες. Αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο, καρδιακή ανεπάρκεια, χρόνια νόσο των νεφρών, απώλεια όρασης και άνοια.

Σήμερα, η υψηλή πίεση αντιμετωπίζεται με συνδυασμό φαρμάκων και υγιεινών αλλαγών στον τρόπο ζωής, όπως η διατροφή με χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο, η σωματική δραστηριότητα και η διατήρηση υγιούς βάρους.

Πρόσφατα, μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό PLOS One διαπίστωσε ότι η καθημερινή λήψη ελαίου μέντας μπορεί επίσης να συμβάλει στη μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης.

Γιατί οι ερευνητές επέλεξαν το έλαιο μέντας

Για τη μελέτη, οι ερευνητές στρατολόγησαν 40 ενήλικες που είχαν είτε αυξημένη αρτηριακή πίεση, η οποία ορισμένες φορές αναφέρεται και ως «προϋπέρταση», είτε υπέρταση σταδίου 1.

Σύμφωνα με την American Heart Association, αυξημένη αρτηριακή πίεση υπάρχει όταν η συστολική πίεση είναι από 120 έως 129 χιλιοστά στήλης υδραργύρου (mmHg) και η διαστολική πίεση είναι κάτω από 80 mmHg. Η υπέρταση σταδίου 1 ορίζεται ως συστολική πίεση από 130 έως 139 mmHg και διαστολική πίεση από 80 έως 89 mmHg.

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Η μία ομάδα έλαβε 100 μικρόλιτρα (μL) ελαίου μέντας την ημέρα, ενώ η άλλη έλαβε placebo με γεύση μέντας.

«Μας ενδιέφερε το έλαιο μέντας επειδή η μέντα περιέχει βιολογικά δραστικές ενώσεις, κυρίως μενθόλη και φλαβονοειδή, οι οποίες ενδέχεται να σχετίζονται με τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης», δήλωσε στο Medical News Today ο Jonathan Sinclair, επικεφαλής του μεταπτυχιακού προγράμματος στις επιστήμες αθλητισμού και άσκησης στο University of Lancashire στο Ηνωμένο Βασίλειο και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.

«Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η μέντα μπορεί να έχει αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, μυοχαλαρωτικές και αγγειοδιασταλτικές ιδιότητες, οι οποίες είναι όλες δυνητικά σχετικές με την υπέρταση», πρόσθεσε ο Sinclair.

«Η ομάδα μας είχε επίσης πραγματοποιήσει στο παρελθόν μια ελεγχόμενη με placebo δοκιμή σε υγιή άτομα, στην οποία η λήψη ελαίου μέντας συσχετίστηκε με μειώσεις στη συστολική αρτηριακή πίεση», συνέχισε.

«Αυτό αποτέλεσε ισχυρή βάση για να εξετάσουμε αν παρόμοια αποτελέσματα θα μπορούσαν να παρατηρηθούν σε έναν πληθυσμό όπου η μείωση της αρτηριακής πίεσης έχει μεγαλύτερη κλινική σημασία: σε άτομα με προϋπέρταση, που συχνά αναφέρεται και ως 'αυξημένη αρτηριακή πίεση', και υπέρταση σταδίου 1», εξήγησε ο Sinclair.

Το έλαιο μέντας μείωσε τη συστολική πίεση και τον καρδιακό ρυθμό ηρεμίας

Μετά από 20 ημέρες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που λάμβαναν έλαιο μέντας είχαν μειώσει τη συστολική τους πίεση κατά μέσο όρο κατά 8,5 mmHg.

«Η μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης ήταν σημαντική, επειδή η συστολική πίεση αποτελεί βασικό προγνωστικό δείκτη καρδιαγγειακού κινδύνου και ακόμη και σχετικά μικρές μειώσεις μπορεί να έχουν σημασία σε επίπεδο πληθυσμού», εξήγησε ο Sinclair.

«Στη δοκιμή μας, μετά την προσαρμογή για τις αρχικές τιμές, η συστολική αρτηριακή πίεση στις 20 ημέρες ήταν περίπου 8,5 mmHg χαμηλότερη στην ομάδα που έλαβε έλαιο μέντας σε σύγκριση με την ομάδα placebo, κάτι που αποτελεί σημαντική βραχυπρόθεσμη επίδραση. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η λήψη ελαίου μέντας μπορεί δυνητικά να υποστηρίξει τη μείωση της αρτηριακής πίεσης σε άτομα με προϋπέρταση και υπέρταση σταδίου 1».

Επιπλέον, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που λάμβαναν έλαιο μέντας είχαν επίσης σημαντικά χαμηλότερο καρδιακό ρυθμό ηρεμίας μετά από 20 ημέρες.

«Ο καρδιακός ρυθμός ηρεμίας είναι σημαντικός καρδιαγγειακός δείκτης, επειδή υψηλότερες τιμές έχουν συσχετιστεί σε επιδημιολογικές έρευνες με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής θνησιμότητας και θνησιμότητας από κάθε αιτία», ανέφερε ο Sinclair.

«Στη μελέτη μας, ο καρδιακός ρυθμός ηρεμίας ήταν σημαντικά χαμηλότερος στην ομάδα του ελαίου μέντας σε σύγκριση με την ομάδα placebo μετά την παρέμβαση των 20 ημερών, γεγονός που δείχνει ότι το έλαιο μέντας μπορεί να επηρέασε όχι μόνο τον αγγειακό τόνο, αλλά και την καρδιαγγειακή ρύθμιση γενικότερα», σημείωσε.

Πώς μπορεί το έλαιο μέντας να μειώνει την αρτηριακή πίεση;

Αν το έλαιο μέντας μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, με ποιον τρόπο δρα;

Ο Sinclair είπε ότι η πιο πιθανή εξήγηση σχετίζεται με τη μενθόλη, ένα από τα βασικά βιοδραστικά συστατικά του ελαίου μέντας.

«Η μενθόλη μπορεί να ενεργοποιήσει τα κανάλια TRPM8, τα οποία υπάρχουν σε αγγειακούς και αισθητικούς ιστούς. Η ενεργοποίηση αυτή μπορεί να συμβάλει στην αγγειοδιαστολή μέσω ενδοθηλιακής σηματοδότησης που εξαρτάται από το ασβέστιο, μέσω οδών που σχετίζονται με το μονοξείδιο του αζώτου και μέσω της χαλάρωσης των λείων μυών των αγγείων», εξήγησε. «Με απλά λόγια, το έλαιο μέντας μπορεί να βοηθά τα αιμοφόρα αγγεία να χαλαρώνουν, κάτι που θα μπορούσε να μειώσει την πίεση απέναντι στην οποία πρέπει να αντλεί αίμα η καρδιά».

«Όμως, η δοκιμή μας δεν σχεδιάστηκε για να μετρήσει άμεσα αυτούς τους μηχανισμούς. Επομένως, παρότι η βιολογική βάση είναι ισχυρή, μελλοντικές μελέτες θα πρέπει να περιλαμβάνουν μετρήσεις όπως η ενδοθηλιακή λειτουργία, οι μεταβολίτες του μονοξειδίου του αζώτου, η αγγειακή δυσκαμψία και οι δείκτες του αυτόνομου νευρικού συστήματος, ώστε να διαπιστωθεί πώς μπορεί το έλαιο μέντας να ασκεί αυτές τις επιδράσεις», πρόσθεσε ο Sinclair.

Οι αρχικές παρεμβάσεις για την υψηλή αρτηριακή πίεση δεν πρέπει να είναι φάρμακα

Το MNT μίλησε για τη μελέτη με τον Craig Basman, αναπληρωτή διευθυντή του Structural and Congenital Heart Program στο Hackensack University Medical Center στο Νιου Τζέρσεϊ. Όπως σχολίασε, η πρώτη του αντίδραση ήταν συγκρατημένη αισιοδοξία.

«Τα ευρήματα ότι μια απλή, οικονομική και ευρέως διαθέσιμη ουσία όπως το έλαιο μέντας θα μπορούσε δυνητικά να μειώσει την αρτηριακή πίεση είναι σίγουρα ενδιαφέροντα», δήλωσε ο Basman, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα.

Σύμφωνα με τον ίδιο: «Είναι ενθαρρυντικό να βλέπουμε μια μελέτη που είναι τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή, δηλαδή το χρυσό πρότυπο στην κλινική έρευνα. Εντούτοις, πρόκειται για μικρή μελέτη, με μόνο 40 ασθενείς. Άρα, αν και τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, δεν είναι οριστικά».

«Η καλύτερη αρχική αντιμετώπιση της υψηλής αρτηριακής πίεσης θα πρέπει να είναι οι μη φαρμακολογικές προσεγγίσεις. Τα φάρμακα είναι σε μεγάλο βαθμό ασφαλή και αποτελεσματικά, αλλά έχουν κόστος, ζητήματα συμμόρφωσης και παρενέργειες. Συχνά μπορούμε να αποφύγουμε τα φάρμακα με αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η διατροφή και η άσκηση, που αποτελούν τη βάση της διαχείρισης της αρτηριακής πίεσης. Αυτές οι μη φαρμακευτικές επιλογές μπορούν να ενδυναμώσουν τους ασθενείς ώστε να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο στην υγεία τους και μπορεί να είναι πιο προσβάσιμες και οικονομικές για πολλούς ανθρώπους».

Για τη μελλοντική έρευνα, ο Basman είπε ότι το σημαντικότερο επόμενο βήμα είναι να επαναληφθεί η μελέτη σε μεγαλύτερο και πιο ποικιλόμορφο πληθυσμό.

«Μια μελέτη με περισσότερους συμμετέχοντες θα παρείχε πιο ισχυρά δεδομένα και θα βοηθούσε να επιβεβαιωθούν αυτά τα αρχικά ευρήματα», εξήγησε. «Θα ήταν επίσης χρήσιμο να υπάρξουν πιο μακροχρόνιες μελέτες, ώστε να διαπιστωθεί αν οι επιδράσεις του ελαίου μέντας στην αρτηριακή πίεση διατηρούνται με την πάροδο του χρόνου και να εντοπιστούν τυχόν μακροχρόνιες παρενέργειες».

«Επιπλέον, η έρευνα στον μηχανισμό δράσης, δηλαδή στο πώς ακριβώς λειτουργεί το έλαιο μέντας για να μειώσει την αρτηριακή πίεση, θα ήταν πολύτιμη», πρόσθεσε ο Basman. «Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε καλύτερη κατανόηση των επιδράσεών του και, δυνητικά, στην ανάπτυξη πιο στοχευμένων θεραπειών στο μέλλον».