Σύμφωνα με δεδομένα υγείας από περισσότερους από 9 εκατομμύρια ενήλικες, σχεδόν όλοι όσοι εμφανίζουν καρδιακή νόσο και υφίστανται ένα σοβαρό καρδιαγγειακό επεισόδιο (όπως έμφραγμα ή εγκεφαλικό) είχαν προηγουμένως έναν από 4 βασικούς παράγοντες κινδύνου.
Ειδικότερα, όπως αποκάλυψε σχετική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of the American College of Cardiology, οι παράγοντες αυτοί είναι: η υψηλή αρτηριακή πίεση, η υψηλή χοληστερίνη, τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα και το κάπνισμα (είτε στο παρόν είτε στο παρελθόν).
Συνολικά, οι παράγοντες αυτοί είχαν προηγηθεί του 99% όλων των καρδιαγγειακών επεισοδίων κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας μελέτης.
Ακόμη και στις γυναίκες κάτω των 60 ετών, δηλαδή στην ομάδα με τον χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων, περισσότερα από το 95% των εμφραγμάτων ή των εγκεφαλικών συνδέθηκαν με έναν από αυτούς τους ήδη υπάρχοντες παράγοντες κινδύνου.
Νούμερο 1 «εχθρός» του καρδιαγγειακού η υψηλή αρτηριακή πίεση
Η υψηλή αρτηριακή πίεση ήταν ο παράγοντας κινδύνου που συνδέθηκε συχνότερα με τα καρδιαγγειακά επεισόδια.
Όπως έδειξε η μελέτη, περισσότεροι από το 93% των ατόμων που υπέστησαν έμφραγμα, εγκεφαλικό ή καρδιακή ανεπάρκεια είχαν υπέρταση πριν από το επεισόδιο.
Η ρύθμιση της υψηλής αρτηριακής πίεσης θα μπορούσε, επομένως, να είναι καθοριστική για την πρόληψη σοβαρής καρδιαγγειακής νόσου στο μέλλον.
«Πιστεύουμε ότι η μελέτη δείχνει με πολύ πειστικό τρόπο πως η έκθεση σε έναν ή περισσότερους μη βέλτιστους παράγοντες κινδύνου πριν από αυτά τα καρδιαγγειακά συμβάντα αγγίζει σχεδόν το 100%», δήλωσε τον Σεπτέμβριο, όταν δημοσιεύθηκε η έρευνα, ο καρδιολόγος Philip Greenland από το Northwestern University, εκ των συγγραφέων της μελέτης.
«Ο στόχος τώρα είναι να προσπαθήσουμε περισσότερο να βρούμε τρόπους ελέγχου αυτών των τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου, αντί να αποπροσανατολιζόμαστε αναζητώντας άλλους παράγοντες που δεν αντιμετωπίζονται εύκολα και δεν είναι αιτιολογικοί».
Τα ευρήματα διαψεύδουν παλαιότερες αντιλήψεις
Τα ευρήματα έρχονται να προστεθούν σε άλλη πρόσφατη έρευνα, σύμφωνα με την οποία ενδέχεται να υποτιμούμε τον ρόλο άλλων αιτιών που συμβάλλουν στον κίνδυνο εμφράγματος, ιδιαίτερα στους νεότερους ενήλικες.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, επιστήμονες από τη Mayo Clinic στις ΗΠΑ ανέλυσαν 1.474 περιστατικά εμφράγματος σε άτομα ηλικίας 65 ετών ή νεότερα, τα οποία καταγράφηκαν από το 2003 έως το 2018 στην κομητεία Όλμστεντ της Μινεσότα.
Εξετάζοντας προσεκτικά ιατρικούς φακέλους και απεικονιστικές εξετάσεις, οι ερευνητές εντόπισαν την κύρια αιτία πίσω από κάθε περιστατικό.
Παραδοσιακά, τα περισσότερα εμφράγματα έχουν αποδοθεί σε φραγμένες αρτηρίες που προκαλούν αθηροθρόμβωση, μια κατάσταση κατά την οποία θρόμβοι αίματος εμποδίζουν τη ροή του αίματος προς την καρδιά.
Το εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι περισσότερα από τα μισά εμφράγματα στις γυναίκες φάνηκε να έχουν μη αθηροθρομβωτικές αιτίες.
Η αθηροθρόμβωση ευθυνόταν για το 75% των εμφραγμάτων στους άνδρες, κάτι που δεν προκάλεσε έκπληξη. Στις γυναίκες, όμως, βρισκόταν πίσω από το 47%, δηλαδή λιγότερα από τα μισά περιστατικά. Αυτό έχει σημαντικές συνέπειες για την πρόληψη και τη θεραπεία των εμφραγμάτων.
Στις γυναίκες, το 34% όλων των περιστατικών εμφράγματος αποδόθηκε σε δευτερογενή εμφράγματα του μυοκαρδίου λόγω αναντιστοιχίας ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση οξυγόνου. Πρόκειται για ανισορροπία ανάμεσα στην ποσότητα οξυγόνου που φτάνει στην καρδιά και σε αυτήν που χρειάζεται ο οργανισμός, η οποία προκαλείται από άλλους παράγοντες καταπόνησης, όπως η αναιμία ή μια λοίμωξη.
Άλλοι παράγοντες που φάνηκε να συμβάλλουν σημαντικά στα εμφράγματα ήταν οι αυτόματοι διαχωρισμοί στεφανιαίων αρτηριών, κατά τους οποίους ρήξεις στα τοιχώματα των αρτηριών οδηγούν σε συσσώρευση αίματος, καθώς και οι εμβολές, δηλαδή θρόμβοι αίματος που μετακινούνται από άλλα σημεία του σώματος.
