Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τον οργανισμό, όμως περισσότερο από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως εμφανίζουν χαμηλά επίπεδα. Τώρα, μια νέα επιστημονική μελέτη φέρνει μια ιδιαίτερα ελπιδοφόρα εξέλιξη: οι ερευνητές κατάφεραν να καλλιεργήσουν σπιρουλίνα που περιέχει βιολογικά ενεργή βιταμίνη Β12, σε ποσότητες αντίστοιχες με εκείνες του βοδινού κρέατος, δημιουργώντας μια πιο βιώσιμη και φιλική προς το περιβάλλον εναλλακτική πηγή του πολύτιμου θρεπτικού συστατικού.
Μια σημαντική ανακάλυψη για τη βιταμίνη Β12
Επιστήμονες ανέπτυξαν μια νέα μέθοδο καλλιέργειας της σπιρουλίνας, χάρη στην οποία το γνωστό μικροάλγος παράγει τη μορφή της βιταμίνης Β12 που μπορεί να αξιοποιήσει ο ανθρώπινος οργανισμός. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Discover Food και πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Reichman, σε συνεργασία με ερευνητικά ιδρύματα από την Ισλανδία, τη Δανία, την Αυστρία και το Ισραήλ.
Η ομάδα χρησιμοποίησε προηγμένες βιοτεχνολογικές τεχνικές και ειδικά ελεγχόμενες συνθήκες φωτισμού, ώστε να δημιουργήσει σπιρουλίνα πλούσια σε ενεργή βιταμίνη Β12, με ουδέτερο αποτύπωμα άνθρακα.
Γιατί η κοινή σπιρουλίνα δεν καλύπτει τις ανάγκες σας σε Β12;
Η σπιρουλίνα θεωρείται εδώ και χρόνια μία από τις πιο θρεπτικές υπερτροφές, καθώς είναι πλούσια σε πρωτεΐνες, αντιοξειδωτικά και άλλα πολύτιμα μικροθρεπτικά συστατικά. Ωστόσο, υπήρχε ένα βασικό πρόβλημα.
Η συμβατική σπιρουλίνα περιέχει κυρίως την λεγόμενη ψευδοβιταμίνη Β12. Αν και μοιάζει χημικά με τη βιταμίνη Β12, ο ανθρώπινος οργανισμός δεν μπορεί να τη χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά. Αυτός είναι και ο λόγος που μέχρι σήμερα δεν θεωρούνταν αξιόπιστη πηγή Β12, ιδιαίτερα για όσους ακολουθούν φυτική διατροφή.
Πώς το φως αλλάζει τη διατροφική αξία της σπιρουλίνας
Το «κλειδί» της νέας ανακάλυψης βρίσκεται στη διαχείριση του φωτός κατά την καλλιέργεια της σπιρουλίνας.
Οι ερευνητές τροποποίησαν το φάσμα και την ένταση του φωτισμού, μια τεχνική που ονομάζουν φωτονική διαχείριση, ώστε να ενεργοποιήσουν τους βιολογικούς μηχανισμούς που οδηγούν στην παραγωγή της ενεργής μορφής της βιταμίνης Β12.
Παράλληλα, η νέα σπιρουλίνα διατήρησε και άλλα πολύτιμα βιοδραστικά συστατικά, όπως ενώσεις με αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη και ανοσοενισχυτική δράση.
Περιέχει περισσότερη ενεργή Β12 ακόμη και από το βοδινό
Τα αποτελέσματα της μελέτης ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά.
Η νέα μορφή σπιρουλίνας περιείχε 1,64 μικρογραμμάρια ενεργής βιταμίνης Β12 ανά 100 γραμμάρια, ενώ το βοδινό κρέας περιέχει συνήθως 0,7 έως 1,5 μικρογραμμάρια ανά 100 γραμμάρια.
Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη για τους ενήλικες είναι 2,4 μικρογραμμάρια βιταμίνης Β12, επομένως η ανακάλυψη δείχνει ότι η σπιρουλίνα θα μπορούσε να αποτελέσει μια ουσιαστική συμπληρωματική πηγή της βιταμίνης.
Όπως δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης, δρ. Ασάφ Τζάχορ, τα ευρήματα αποδεικνύουν ότι η φωτοσυνθετικά ελεγχόμενη σπιρουλίνα μπορεί να παράγει επιθυμητές ποσότητες ενεργής βιταμίνης Β12 και να αποτελέσει μια βιώσιμη εναλλακτική στα τρόφιμα ζωικής προέλευσης.
Μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της έλλειψης Β12 παγκοσμίως;
Οι επιστήμονες εξέτασαν και το ενδεχόμενο παραγωγής της σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.
Σύμφωνα με τα μοντέλα τους, αν αξιοποιηθεί μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιείται σήμερα στη βαριά βιομηχανία της Ισλανδίας, θα μπορούσαν να παράγονται σχεδόν 278.000 τόνοι σπιρουλίνας ετησίως. Αυτή η ποσότητα θα απέδιδε περίπου 4,5 κιλά ενεργής βιταμίνης Β12 κάθε χρόνο.
Με βάση τους υπολογισμούς της ερευνητικής ομάδας, η παραγωγή αυτή θα μπορούσε να καλύψει τις ημερήσιες ανάγκες σε βιταμίνη Β12 περισσότερων από 13,8 εκατομμυρίων παιδιών ηλικίας 1 έως 3 ετών. Σε ακόμη μεγαλύτερα σενάρια παραγωγής, η επάρκεια θα μπορούσε να φτάσει δεκάδες εκατομμύρια παιδιά.
Οι ερευνητές επισημαίνουν πάντως ότι πρόκειται για θεωρητικές προβολές που βασίζονται σε υποθετική επέκταση της παραγωγής και όχι σε σημερινές δυνατότητες.
Μια πιο βιώσιμη λύση για το μέλλον της διατροφής
Η βιταμίνη Β12 βρίσκεται κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπως το κρέας, τα γαλακτοκομικά και τα αυγά. Η παραγωγή αυτών των τροφίμων, όμως, συνοδεύεται από σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Η νέα τεχνολογία δείχνει ότι είναι δυνατό να τροποποιηθεί η διατροφική αξία μικροοργανισμών, όπως η σπιρουλίνα, μέσω ελεγχόμενων συνθηκών καλλιέργειας, χωρίς να απαιτείται ζωική παραγωγή.
Αν η μέθοδος επιβεβαιωθεί και εφαρμοστεί σε βιομηχανική κλίμακα, θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της ανεπάρκειας βιταμίνης Β12, προσφέροντας ταυτόχρονα μια πιο βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική λύση για το παγκόσμιο σύστημα τροφίμων.
