Μια νέα έρευνα του ETERON αποτυπώνει τις σοβαρές ελλείψεις και τις έντονες ανισότητες που χαρακτηρίζουν τις δημόσιες δομές ψυχικής υγείας στην Ελλάδα. Αν και το δίκτυο υπηρεσιών εμφανίζεται καταγεγραμμένο στον χάρτη, στην πράξη η πρόσβαση παραμένει άνιση, με σημαντικά κενά στη στελέχωση, περιορισμένη πρωτοβάθμια φροντίδα και μεγάλες γεωγραφικές αποκλίσεις.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι λιγότερα από τα μισά από τα 126 δημόσια νοσοκομεία διαθέτουν ψυχιατρικό τμήμα, ενώ μέσα σε 5 χρόνια οι γιατροί στα «Νευροψυχιατρικά» Θεραπευτήρια μειώθηκαν κατά 4% και το νοσηλευτικό προσωπικό κατά 15%. Παράλληλα, το ποσοστό των ακούσιων νοσηλειών κυμαίνεται από 57% έως 75%, ανάλογα με την περιοχή, και παραμένει πολλαπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Σημαντικά κενά στελέχωσης καταγράφονται και σε βασικούς φορείς, όπως το Δρομοκαΐτειο και το Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών. Ακόμη πιο δύσκολη είναι η κατάσταση στην παιδοψυχιατρική φροντίδα, όπου ο ιδιωτικός τομέας εκτιμάται ότι καλύπτει έως και το 90% των αναγκών, ενώ μόνο περίπου 70 παιδοψυχίατροι υπηρετούν στο ΕΣΥ. Η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη για ουσιαστική ενίσχυση της δημόσιας ψυχικής υγείας, καλύτερο κεντρικό σχεδιασμό, ενδυνάμωση των κοινοτικών δομών και συνολική αλλαγή παραδείγματος προς την αποασυλοποίηση.
Τα 5 βασικά ευρήματα της έρευνας
● Από τα 126 δημόσια νοσοκομεία της χώρας, λιγότερα από τα μισά διαθέτουν ψυχιατρικό τμήμα.
● Μέσα σε πέντε χρόνια, οι γιατροί στα «Νευροψυχιατρικά» Θεραπευτήρια μειώθηκαν κατά 4% και το νοσηλευτικό προσωπικό κατά 15%.
● Το ποσοστό των ακούσιων νοσηλειών στην Ελλάδα κυμαίνεται από 57% έως 75%, ανάλογα με την περιοχή.
● 808 από τις 1.154 οργανικές θέσεις στο Δρομοκαΐτειο εμφανίζονται κενές. Αντίστοιχα, το 55% των οργανικών θέσεων στο Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών καταγράφονται κενές.
● Από τους 427 εγγεγραμμένους παιδοψυχιάτρους, μόνο περίπου 70 εκτιμάται ότι υπηρετούν στο ΕΣΥ.
Συμπερασματικά, η έρευνα αντικατοπτρίζει την κρισιμότητα και τις ανισότητες που κυριαρχούν στον τομέα της ψυχικής υγείας, επηρεάζοντας το σύνολο του πληθυσμού και ακόμα περισσότερο τις κοινωνικά ευάλωτες ομάδες. Το ζητούμενο είναι η γενναία υποστήριξη της δημόσιας ψυχικής υγείας, αλλά και η συνολική αλλαγή παραδείγματος, η ενίσχυση των κοινοτικών δομών και η ουσιαστική, πια, αποασυλοποίηση.
