Θέλετε να δοκιμάσετε τις αντοχές κάποιου που καυχιέται συνεχώς για το πόσα βήματα κάνει κάθε μέρα; Ζητήστε του να σας εξηγήσει κάτι που απαιτεί πολλή ώρα, λίγο πριν αρχίσει να ανεβαίνει τις σκάλες. Ακόμη και όσοι γυμνάζονται τακτικά μπορεί να λαχανιάσουν ανεβαίνοντας σκάλες.

«Το ανέβασμα της σκάλας είναι ένας απρόσμενα καλός και δωρεάν τρόπος να ελέγξετε τη φυσική σας κατάσταση», εξήγησε στο Parade ο παθολόγος Luke Sorrell. Ο ίδιος αναφέρθηκε σε έρευνα που παρουσιάστηκε στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας το 2020, η οποία επιβεβαίωσε αυτή τη διαπίστωση. «Όσοι μπορούσαν να ανέβουν γρήγορα 4 ορόφους σε λιγότερο από περίπου ένα λεπτό είχαν γενικά καλή αντοχή στην άσκηση. Αντίθετα, όσοι χρειάζονταν περισσότερο από ενάμισι λεπτό είχαν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν διαταραχές στην καρδιακή λειτουργία κατά τις εξετάσεις», εξήγησε, αναφερόμενος στα αποτελέσματα της έρευνας.

Υπάρχουν και άλλα επιστημονικά στοιχεία που δείχνουν ότι το ανέβασμα της σκάλας συνδέεται με την υγεία. Μια μεγάλη μελέτη της UK Biobank έδειξε ότι όσοι ανέβαιναν περισσότερους από 5 ορόφους την ημέρα είχαν περίπου 20% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιοπάθειας. «Η αερόβια φυσική κατάσταση είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που καθορίζουν πόσα χρόνια θα ζήσουμε και πόσο καλή θα είναι η ποιότητα της ζωής μας», τόνισε ο παθολόγος.

Ωστόσο, μερικές φορές η δυσκολία στο ανέβασμα της σκάλας δεν οφείλεται μόνο στην αντοχή σας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να αποτελεί ένδειξη κάποιου προβλήματος υγείας που χρειάζεται προσοχή.

Γιατί λαχανιάζουν ακόμη και όσοι έχουν καλή φυσική κατάσταση

Γιατί είναι τόσο κουραστικό το ανέβασμα της σκάλας; «Οι σκάλες είναι στην πραγματικότητα μία από τις πιο απαιτητικές σωματικές δραστηριότητες που κάνουμε μέσα στην ημέρα, χωρίς καν να το συνειδητοποιούμε», ανέφερε ο Sorrell. Και αυτό δεν είναι απλώς μια εκτίμηση, καθώς έχει αποδειχθεί επιστημονικά.

«Όταν οι ερευνητές μέτρησαν πόση προσπάθεια χρειάζεται για να ανέβει κάποιος σκάλες, διαπίστωσαν ότι η ένταση φτάνει περίπου τα 9,6 MET, δηλαδή είναι αντίστοιχη με εκείνη του τρεξίματος σε ρυθμό περίπου 6 λεπτών και 13 δευτερολέπτων ανά χιλιόμετρο. Αυτό ξαφνιάζει, επειδή το ανέβασμα της σκάλας διαρκεί μόλις 30 δευτερόλεπτα. Το περπάτημα σε επίπεδο έδαφος απαιτεί περίπου το ένα τρίτο αυτής της προσπάθειας», πρόσθεσε ο ίδιος.

Όπως εξήγησε, αυτό που κάνει τις σκάλες τόσο απαιτητικές είναι ότι σε κάθε σκαλοπάτι πρέπει να σηκώνετε ολόκληρο το βάρος του σώματός σας ενάντια στη βαρύτητα, χρησιμοποιώντας μερικούς από τους μεγαλύτερους μυς σας, κυρίως τους τετρακέφαλους και τους γλουτιαίους.

«Το αερόβιο σύστημα του οργανισμού χρειάζεται μερικά λεπτά για να λειτουργήσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του. Έτσι, τα πρώτα δευτερόλεπτα το σώμα χρησιμοποιεί τα άμεσα διαθέσιμα ενεργειακά του αποθέματα. Αυτό προκαλεί το αίσθημα καύσου στους μυς και το λαχάνιασμα που νιώθετε όταν φτάνετε στην κορυφή της σκάλας», εξήγησε ο γιατρός.

Ο ίδιος τόνισε ότι είναι απολύτως φυσιολογικό να λαχανιάζετε αφού ανεβείτε έναν ή δύο ορόφους, ακόμη και αν είστε σε καλή φυσική κατάσταση. Από μόνο του, αυτό δεν αποτελεί ανησυχητικό σημάδι.

Πότε το λαχάνιασμα στις σκάλες μπορεί να κρύβει κάποιο πρόβλημα υγείας

Αν και το λαχάνιασμα μετά το ανέβασμα της σκάλας δεν είναι από μόνο του ανησυχητικό, όταν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα μπορεί να αποτελεί ένδειξη κάποιου προβλήματος υγείας που δεν έχει ακόμη διαγνωστεί.

Η ρευματολόγος Aly Cohen επισήμανε ότι η δυσκολία στην αναπνοή, η αναπνοή που συνοδεύεται από σφύριγμα και το σφίξιμο στο στήθος είναι συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή.

Σύμφωνα με την ίδια, αυτά τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με παθήσεις όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) ή η κολπική μαρμαρυγή, μια συχνή μορφή καρδιακής αρρυθμίας.

Ένα ακόμη σύμπτωμα που δεν πρέπει να αγνοήσετε είναι το πρήξιμο στους αστραγάλους, σύμφωνα με τους δύο γιατρούς. «Αν είναι πρησμένοι και οι δύο αστράγαλοι, αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη κακής κυκλοφορίας του αίματος. Αν το πρήξιμο εμφανίζεται μόνο στη μία πλευρά, μπορεί να σχετίζεται με πνευμονική εμβολή, εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση ή κάποιον θρόμβο αίματος», εξήγησε η ρευματολόγος. Για τον λόγο αυτό, αν παρατηρήσετε πρήξιμο στους αστραγάλους, είναι σημαντικό να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια.

Πρόσθεσε ότι πρέπει επίσης να καλέσετε αμέσως τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης αν, μετά το ανέβασμα της σκάλας, αισθανθείτε επίμονο σφίξιμο στο στήθος, ναυτία ή λιποθυμήσετε.

Και οι δύο γιατροί συμφώνησαν ότι το βασικό ερώτημα που πρέπει να κάνετε στον εαυτό σας είναι το εξής: Λαχανιάζατε πάντα όταν ανεβαίνατε σκάλες ή είναι κάτι που αρχίσατε να παρατηρείτε πρόσφατα; Αν πρόκειται για ένα καινούργιο σύμπτωμα, καλό είναι να κλείσετε ραντεβού με τον γιατρό σας, καθώς μπορεί να σχετίζεται με κάποιο πρόβλημα υγείας, όπως τα προαναφερθέντα.

Τι εξετάσεις μπορεί να σας ζητήσει ο γιατρός

Αν επισκεφθείτε τον γιατρό σας για αυτό το σύμπτωμα, ο Sorrell εξήγησε ότι αρχικά θα σας πάρει ένα πλήρες ιατρικό ιστορικό και θα σας εξετάσει.

«Η εξέταση περιλαμβάνει τη μέτρηση του οξυγόνου στο αίμα τόσο σε κατάσταση ηρεμίας όσο και κατά το περπάτημα, ηλεκτροκαρδιογράφημα και εξετάσεις αίματος για να ελεγχθούν τυχόν αναιμία, προβλήματα στη λειτουργία του θυρεοειδούς και τα επίπεδα σακχάρου», υπογράμμισε.

Ανάλογα με τα αποτελέσματα, ο παθολόγος εξήγησε ότι μπορεί να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις, όπως ακτινογραφία θώρακος, εξετάσεις αναπνευστικής λειτουργίας, υπερηχογράφημα καρδιάς ή τεστ κοπώσεως.

«Η πιο ολοκληρωμένη εξέταση είναι η καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κόπωσης, γνωστή ως CPET. Κατά τη διάρκειά της, ασκείστε ενώ παρακολουθούμε ταυτόχρονα τη λειτουργία της καρδιάς και την αναπνοή σας. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να καταλάβουμε αν η δυσκολία οφείλεται στην καρδιά, στους πνεύμονες ή απλώς στη φυσική σας κατάσταση», εξήγησε.

Ο παθολόγος πρόσθεσε ότι η καρδιακή ανεπάρκεια, η στεφανιαία νόσος, τα προβλήματα στις βαλβίδες της καρδιάς, η πνευμονική υπέρταση και οι διαταραχές του καρδιακού ρυθμού μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα όπως η δυσκολία στο ανέβασμα της σκάλας. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με πνευμονικές παθήσεις, όπως το άσθμα και η ΧΑΠ. Επιπλέον, προβλήματα του θυρεοειδούς και το άγχος μπορούν παράλληλα να συμβάλουν στην εμφάνιση αυτών των συμπτωμάτων.

Όπως φαίνεται, υπάρχουν αρκετά προβλήματα υγείας που μπορούν να κάνουν τις αερόβιες δραστηριότητες, όπως το ανέβασμα της σκάλας, πιο δύσκολες. Γι' αυτό, αν αρχίσατε πρόσφατα να λαχανιάζετε όταν ανεβαίνετε σκάλες, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

Τι μπορείτε να κάνετε για να ανεβαίνετε τις σκάλες χωρίς να λαχανιάζετε τόσο εύκολα

Αξίζει να τονιστεί ξανά ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, το λαχάνιασμα μετά το ανέβασμα της σκάλας δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Είναι κάτι που συμβαίνει στους περισσότερους. Όμως, υπάρχουν τρόποι να βελτιώσετε την καρδιοαναπνευστική σας αντοχή, ώστε να ανεβαίνετε τις σκάλες πιο εύκολα.

Η Cohen ανέφερε ότι μια καλή αρχή είναι να αυξάνετε σταδιακά την ένταση της αερόβιας άσκησης. Για παράδειγμα, μπορείτε να αντικαταστήσετε τον βραδινό σας περίπατο στη γειτονιά με χαλαρό τρέξιμο, να αυξήσετε την κλίση στον διάδρομο γυμναστικής ή να επιλέγετε διαδρομές με ανηφόρες αντί να τις αποφεύγετε.

Αν θέλετε να προσαρμόσετε το πρόγραμμα γυμναστικής σας έτσι ώστε να ανεβαίνετε τις σκάλες χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, ο Sorrell έχει μια απλή συμβουλή: «Εξασκηθείτε στο ίδιο το ανέβασμα της σκάλας».

«Βάλτε στόχο περίπου 150 λεπτά αερόβιας άσκησης μέτριας έντασης την εβδομάδα, όπως γρήγορο περπάτημα, ποδηλασία ή κολύμπι. Προσθέστε επιπλέον μία ή δύο σύντομες προπονήσεις με διαστήματα υψηλότερης έντασης, κατά τις οποίες ασκείστε έντονα για μερικά λεπτά, χαλαρώνετε και στη συνέχεια επαναλαμβάνετε. Αυτού του είδους η προπόνηση βοηθά στη βελτίωση της VO2 max, δηλαδή της μέγιστης ποσότητας οξυγόνου που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο οργανισμός σας κατά την άσκηση», εξήγησε.

Παράλληλα με την αερόβια άσκηση, ο παθολόγος συνέστησε να κάνετε καθίσματα, προβολές και ασκήσεις ανεβάσματος σε σκαλοπάτι δύο φορές την εβδομάδα. Αυτές οι ασκήσεις θα σας βοηθήσουν να ανεβαίνετε τις σκάλες με λιγότερη προσπάθεια.

Συμπλήρωσε επίσης ότι μπορείτε να εντάξετε το ανέβασμα της σκάλας στο πρόγραμμα γυμναστικής σας. «Ξεκινήστε με έναν όροφο και προσθέστε έναν ακόμη κάθε εβδομάδα. Οι περισσότεροι παρατηρούν αισθητή διαφορά μέσα σε 4 έως 8 εβδομάδες», κατέληξε.

Με συστηματική προσπάθεια, το ανέβασμα της σκάλας μπορεί να γίνει πολύ πιο εύκολο. Άλλωστε, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα πράγματα στη ζωή, η βελτίωση έρχεται σταδιακά, ένα βήμα τη φορά.