Κατά τη διάρκεια ενός έντονου κύματος καύσωνα, δεν αρκεί μόνο να παραμένετε στη σκιά και να πίνετε αρκετό νερό. Εάν λαμβάνετε συγκεκριμένα φάρμακα ή καταναλώνετε αλκοόλ, ο οργανισμός σας ενδέχεται να δυσκολεύεται περισσότερο να αντιμετωπίσει τις υψηλές θερμοκρασίες, αυξάνοντας τον κίνδυνο θερμικής εξάντλησης ή ακόμη και θερμοπληξίας.

Οι υγειονομικές αρχές επισημαίνουν ότι η αλληλεπίδραση μεταξύ της ζέστης, των φαρμάκων και του αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο το σώμα σας ρυθμίζει τη θερμοκρασία του.

Πώς επηρεάζουν τα φάρμακα την αντοχή σας στη ζέστη

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), τόσο τα συνταγογραφούμενα όσο και τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες επιδράσεις όταν συνδυάζονται με υψηλές θερμοκρασίες.

Ορισμένα φάρμακα, όπως οι β-αναστολείς (beta blockers), μειώνουν τη ροή του αίματος προς το δέρμα και περιορίζουν την εφίδρωση. Επειδή ο ιδρώτας αποτελεί τον βασικό μηχανισμό του οργανισμού για την αποβολή της θερμότητας, η μειωμένη εφίδρωση δυσκολεύει τη φυσική ψύξη του σώματος.

Παρόμοια δράση έχουν και τα φάρμακα με αντιχολινεργικές ιδιότητες, τα οποία περιορίζουν την παραγωγή ιδρώτα και, κατά συνέπεια, μειώνουν την αποβολή θερμότητας από τον οργανισμό.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν φάρμακα που προκαλούν το αντίθετο αποτέλεσμα, δηλαδή υπερβολική εφίδρωση, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση εάν δεν αναπληρώνετε τα υγρά που χάνετε.

Αντικαταθλιπτικά και αυξημένος κίνδυνος αφυδάτωσης

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται εάν λαμβάνετε αντικαταθλιπτικά.

Οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) και οι αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης και νοραδρεναλίνης (SNRIs), που χρησιμοποιούνται ευρέως για τη θεραπεία της κατάθλιψης και άλλων ψυχικών διαταραχών, μπορούν να αυξήσουν σημαντικά την εφίδρωση, ενισχύοντας τον κίνδυνο αφυδάτωσης.

Αντίθετα, τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά (TCAs) μειώνουν την εφίδρωση, δυσχεραίνοντας την αποβολή θερμότητας από το σώμα.

Επιπλέον, σύμφωνα με το CDC, φάρμακα όπως τα αντιψυχωσικά, τα αντιχολινεργικά και τα διεγερτικά ενδέχεται επίσης να επηρεάσουν την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει αποτελεσματικά τη θερμοκρασία του.

Φάρμακα που επηρεάζουν τη δίψα

Ορισμένες κατηγορίες φαρμάκων, όπως τα διουρητικά, οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACE inhibitors) και οι αναστολείς των υποδοχέων αγγειοτενσίνης (ARBs), που χρησιμοποιούνται κυρίως για την αντιμετώπιση της υπέρτασης, μπορεί να μειώσουν το αίσθημα της δίψας.

Αυτό σημαίνει ότι είναι πιθανό να πίνετε λιγότερο νερό από όσο πραγματικά χρειάζεται ο οργανισμός σας, αυξάνοντας τον κίνδυνο αφυδάτωσης κατά τις ημέρες με πολύ υψηλές θερμοκρασίες.

Αυξημένη ευαισθησία στον ήλιο

Ορισμένα φάρμακα μπορούν επίσης να αυξήσουν την ευαισθησία του δέρματος στην ηλιακή ακτινοβολία.

Σε αυτά περιλαμβάνονται αντιμυκητιασικά φάρμακα όπως η φλουκυτοσίνη, η γριζεοφουλβίνη και η βορικοναζόλη, καθώς και αντιβιοτικά όπως η μετρονιδαζόλη, οι τετρακυκλίνες και οι φθοριοκινολόνες.

Η λήψη τους μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα ή εξανθήματα που μοιάζουν με ηλιακό έγκαυμα. Για τον λόγο αυτό συνιστάται να αποφεύγετε την πολύωρη έκθεση στον ήλιο και να χρησιμοποιείτε αντηλιακό με δείκτη προστασίας (SPF) τουλάχιστον 30.

Η ζέστη μπορεί να αλλοιώσει τα φάρμακά σας

Οι υψηλές θερμοκρασίες δεν επηρεάζουν μόνο τον οργανισμό σας, αλλά και τα ίδια τα φάρμακα.

Η Βρετανική Ρυθμιστική Αρχή Φαρμάκων (MHRA) προειδοποιεί ότι πολλά σκευάσματα πρέπει να αποθηκεύονται σε θερμοκρασίες κάτω από τους 25°C. Ωστόσο, το εσωτερικό ενός αυτοκινήτου, μιας τσάντας ή ενός δωματίου με έντονη ηλιοφάνεια μπορεί να φτάσει πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες μέσα σε λίγα λεπτά.

Για τον λόγο αυτό:

• Μην αφήνετε τα φάρμακά σας μέσα σε σταθμευμένο αυτοκίνητο.
• Αποφεύγετε την έκθεσή τους σε άμεσο ηλιακό φως.
• Φυλάσσετέ τα σε δροσερό και ξηρό μέρος.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για φάρμακα όπως η ινσουλίνη, τα οποία πρέπει να διατηρούνται συνεχώς στο ψυγείο.

Εάν παρατηρήσετε ότι κάποιο φάρμακο έχει αλλάξει χρώμα, μυρωδιά, υφή ή γενικά εμφάνιση, είναι πιθανό να έχει υποστεί αλλοίωση λόγω της θερμότητας και δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί χωρίς τη συμβουλή φαρμακοποιού ή γιατρού.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ακόμη ότι και ορισμένες ιατρικές συσκευές, όπως οι μετρητές γλυκόζης αίματος, μπορεί να δίνουν λιγότερο αξιόπιστες μετρήσεις όταν χρησιμοποιούνται ή αποθηκεύονται σε περιβάλλον με πολύ υψηλές θερμοκρασίες.

Τι συμβαίνει όταν καταναλώνετε αλκοόλ

Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο αφυδάτωσης κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα.

Το αλκοόλ δρα ως διουρητικό, αναγκάζοντας τους νεφρούς να αποβάλλουν περισσότερα υγρά μέσω των ούρων. Παράλληλα, αυξάνει την εφίδρωση, επειδή επηρεάζει τους μηχανισμούς με τους οποίους το σώμα ρυθμίζει τη θερμοκρασία του.

Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων σημαίνει ότι μπορεί να χάνετε περισσότερα υγρά από όσα αναπληρώνετε, οδηγώντας σε αφυδάτωση.

Πώς να προστατευθείτε

Οι ειδικοί συνιστούν, ιδανικά, να αποφεύγετε εντελώς την κατανάλωση αλκοόλ τις ημέρες με ακραία ζέστη. Εάν επιλέξετε να πιείτε, προτιμήστε ποτά με χαμηλή ή μηδενική περιεκτικότητα σε αλκοόλ και καταναλώνετε άφθονο νερό ανάμεσα στα ποτά.

Είναι επίσης σημαντικό να αποφεύγετε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ σε σύντομο χρονικό διάστημα (binge drinking), καθώς ο ανθρώπινος οργανισμός μπορεί να μεταβολίσει περίπου μία μονάδα αλκοόλ ανά ώρα, και σε ορισμένους ανθρώπους ακόμη πιο αργά.