Ερευνητές του Amsterdam UMC διαπίστωσαν ότι και η δεύτερη εγκυμοσύνη επιφέρει αλλαγές στον γυναικείο εγκέφαλο. Προηγούμενη μελέτη της ίδιας ομάδας είχε ήδη αποδείξει ότι η πρώτη εγκυμοσύνη επηρεάζει τόσο τη δομή όσο και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Τα νέα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Nature Communications, δείχνουν ότι κάθε εγκυμοσύνη, είτε πρόκειται για την πρώτη είτε για τη δεύτερη, αφήνει το δικό της ξεχωριστό αποτύπωμα στον εγκέφαλο της μητέρας.
Παλαιότερη έρευνα της Elseline Hoekzema και της ομάδας της ήταν η πρώτη που έδειξε ότι η εγκυμοσύνη μεταβάλλει τη δομή του ανθρώπινου εγκεφάλου. Οι επιστήμονες είχαν επίσης διαπιστώσει ότι επηρεάζεται και η εγκεφαλική λειτουργία. Στη νέα μελέτη παρακολούθησαν 110 γυναίκες: κάποιες έγιναν μητέρες για πρώτη φορά, άλλες απέκτησαν δεύτερο παιδί, ενώ μια τρίτη ομάδα δεν είχε εγκυμοσύνη. Με επαναλαμβανόμενες μαγνητικές τομογραφίες, οι ερευνητές μπόρεσαν να καταγράψουν με ακρίβεια ποιες αλλαγές συνέβαιναν στον εγκέφαλο.
«Για πρώτη φορά δείξαμε ότι ο εγκέφαλος δεν αλλάζει μόνο στην πρώτη εγκυμοσύνη αλλά και στη δεύτερη», ανέφερε η Hoekzema, επικεφαλής του Pregnancy Brain Lab στο Amsterdam UMC. «Κατά την πρώτη και τη δεύτερη εγκυμοσύνη παρατηρούμε τόσο κοινές όσο και διαφορετικές αλλαγές. Κάθε εγκυμοσύνη αφήνει ένα μοναδικό αποτύπωμα στον γυναικείο εγκέφαλο».
Ποια δίκτυα του εγκεφάλου επηρεάζονται
Στην πρώτη εγκυμοσύνη, οι πιο έντονες αλλαγές καταγράφηκαν στη δομή και στη δραστηριότητα του λεγόμενου default mode network, ενός εγκεφαλικού δικτύου που σχετίζεται με την αυτοαναφορά, την ενδοσκόπηση και τις κοινωνικές διεργασίες. Στη δεύτερη εγκυμοσύνη, το ίδιο δίκτυο επηρεάστηκε ξανά, αλλά σε μικρότερο βαθμό. Αντίθετα, καταγράφηκαν περισσότερες αλλαγές σε δίκτυα που σχετίζονται με την προσοχή και την αντίδραση σε εξωτερικά ερεθίσματα.
«Φαίνεται ότι στη δεύτερη εγκυμοσύνη ο εγκέφαλος μεταβάλλεται περισσότερο σε δίκτυα που σχετίζονται με την αντίδραση σε αισθητηριακά ερεθίσματα και τον έλεγχο της προσοχής», εξήγησε η ερευνήτρια Milou Straathof, η οποία ανέλυσε τα δεδομένα. «Αυτές οι αλλαγές μπορεί να είναι χρήσιμες όταν καλείστε να φροντίσετε περισσότερα από ένα παιδιά».
Σύνδεση με τον δεσμό μητέρας και παιδιού και την ψυχική υγεία
Η μελέτη ανέδειξε επίσης σχέση ανάμεσα στις εγκεφαλικές αλλαγές και τον δεσμό μητέρας και παιδιού. Η σύνδεση αυτή ήταν πιο έντονη στην πρώτη εγκυμοσύνη σε σχέση με τη δεύτερη. Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν συσχετίσεις ανάμεσα σε δομικές αλλαγές του εγκεφάλου και την περιγεννητική κατάθλιψη, τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη εγκυμοσύνη. Πρόκειται για τα πρώτα στοιχεία που δείχνουν ότι οι αλλαγές στον εγκεφαλικό φλοιό κατά την εγκυμοσύνη συνδέονται με τη μητρική κατάθλιψη.
Στις γυναίκες που έγιναν μητέρες για πρώτη φορά, η συσχέτιση αυτή ήταν πιο εμφανής μετά τον τοκετό. Αντίθετα, στις γυναίκες που απέκτησαν δεύτερο παιδί, ήταν πιο έντονη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
«Η γνώση αυτή μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση και έγκαιρη αναγνώριση προβλημάτων ψυχικής υγείας στις μητέρες. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πώς προσαρμόζεται ο εγκέφαλος στη μητρότητα», σημείωσαν οι ερευνητές.
