Τα κατοικίδια συχνά κατέχουν σημαντική θέση στη ζωή των παιδιών. Είτε πρόκειται για σκύλους και γάτες είτε για πιο ασυνήθιστα ζώα, μπορούν να επηρεάσουν τα ενδιαφέροντα, τη συμπεριφορά και ακόμη και τις μελλοντικές επιλογές τους. Στο βιβλίο της The Powerful Bond Between People and Pets, το οποίο κυκλοφόρησε το 2008, η ψυχολόγος Elizabeth Anderson έγραψε: «Όταν τα ζώα και τα παιδιά βρίσκονται μαζί, συμβαίνει κάτι που δεν είναι τίποτα λιγότερο από αλχημεία και η μαγεία που προκύπτει έχει ισχυρές θεραπευτικές ιδιότητες».
Συνδέονται, όμως, πράγματι τα κατοικίδια με την ψυχική ευεξία των παιδιών; Μια ανασκόπηση 22 μελετών σχετικά με την επίδραση των ζώων συντροφιάς στην ανάπτυξη των παιδιών έδωσε καταφατική απάντηση. Παρότι ορισμένα από τα ευρήματα δεν ήταν ξεκάθαρα, οι συγγραφείς κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με κατοικίδια τείνουν να έχουν υψηλότερη αυτοεκτίμηση, καλύτερη γνωστική ανάπτυξη και πιο ανεπτυγμένες κοινωνικές δεξιότητες.
Εντούτοις, μια άλλη μελέτη, από την άλλη, έδειξε ότι η σχέση ανάμεσα στα κατοικίδια και στην καλύτερη σωματική και ψυχική υγεία των παιδιών μπορεί να μην είναι τόσο απλή όσο φαίνεται. Τα αποτελέσματά της υποδεικνύουν ότι τα πλεονεκτήματα που παρατηρούνται στα παιδιά με κατοικίδια ενδέχεται να εξηγούνται περισσότερο από την οικονομική κατάσταση και το κοινωνικό περιβάλλον της οικογένειάς τους παρά από την ίδια την παρουσία ενός ζώου στο σπίτι.
Πώς τα κατοικίδια επηρεάζουν θετικά την παιδική ανάπτυξη
Τι είναι αυτό στη συμβίωση με κατοικίδια που κάνει τα παιδιά να τα πηγαίνουν καλύτερα; Οι συγγραφείς της ανασκόπησης πρότειναν αρκετές πιθανές εξηγήσεις. Μεταξύ αυτών είναι η συμβολή των κατοικιδίων στη μείωση του στρες, η κοινωνική υποστήριξη και η συντροφιά που προσφέρουν, καθώς και η βελτίωση των επικοινωνιακών δεξιοτήτων των παιδιών. Όμως, μια νέα μελέτη δίνει διαφορετική απάντηση και τα αποτελέσματά της αναμένεται να προκαλέσουν αντιδράσεις.
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Anthrozoös, πραγματοποιήθηκε από μια ομάδα διακεκριμένων στατιστικολόγων της RAND Corporation. Όλα τα μέλη της ερευνητικής ομάδας είχαν κατοικίδια ή είχαν μεγαλώσει με αυτά και περίμεναν ότι οι αναλύσεις τους θα επιβεβαίωναν τη θετική επίδραση των ζώων συντροφιάς στην ανάπτυξη των παιδιών. Εκτός από πληροφορίες για την υγεία και τη συμπεριφορά, η έρευνα συγκεντρώνει στοιχεία για την κοινωνικοοικονομική κατάσταση και δημογραφικούς παράγοντες, όπως η φυλετική και η εθνική καταγωγή και το φύλο.
Για να εξετάσουν την επίδραση των κατοικιδίων στα παιδιά, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τις απαντήσεις νοικοκυριών στα οποία ζούσε τουλάχιστον ένα παιδί ηλικίας 5 έως 11 ετών. Οι γονείς απάντησαν σε μια σειρά ερωτήσεων σχετικά με τη σωματική και την ψυχική υγεία των παιδιών τους. Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν στοιχεία από 5.191 παιδιά. Από αυτά, 2.236 ζούσαν σε σπίτια με σκύλο ή γάτα και 2.955 σε σπίτια χωρίς κανένα ζώο.
Τα παιδιά με κατοικίδια τα πηγαίνουν γενικά καλύτερα
Όπως περίμεναν οι ερευνητές, τα παιδιά που ζούσαν με κατοικίδια τα πήγαιναν γενικά καλύτερα από εκείνα που δεν είχαν κατοικίδιο. Σύμφωνα με τους γονείς τους, τα παιδιά που μεγάλωναν σε οικογένειες με κατοικίδια:
- είχαν καλύτερη γενική υγεία
- ήταν πιο υπάκουα
- ήταν πιο δραστήρια σωματικά
- είχαν λιγότερες μεταπτώσεις στη διάθεσή τους
- παρουσίαζαν λιγότερα προβλήματα συμπεριφοράς
- αντιμετώπιζαν λιγότερες μαθησιακές δυσκολίες
Η εικόνα της γενικά καλύτερης σωματικής και ψυχικής υγείας των παιδιών με κατοικίδια ήταν ίδια είτε τα παιδιά ζούσαν με γάτες είτε με σκύλους. Επομένως, θα μπορούσατε εύκολα να καταλήξετε στο συμπέρασμα ότι τα κατοικίδια κάνουν καλό στα παιδιά. Εντούτοις, αυτό το συμπέρασμα θα ήταν λανθασμένο.
Τα κατοικίδια και η κοινωνική τάξη
Το πρόβλημα είναι ότι τα σπίτια με κατοικίδια διέφεραν από εκείνα χωρίς κατοικίδια με πολλούς τρόπους, πέρα από την παρουσία ενός ζώου. Ειδικότερα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα παιδιά με κατοικίδια προέρχονταν από πιο εύπορες οικογένειες και ευνοούνταν από μια σειρά κοινωνικοοικονομικών παραγόντων. Θα μπορούσαν αυτά τα πλεονεκτήματα να εξηγούν τη φαινομενική σχέση ανάμεσα στην ύπαρξη κατοικιδίου και στην καλύτερη υγεία και ευεξία των παιδιών;
Για να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια εξελιγμένη στατιστική τεχνική που τους επέτρεψε να εξετάσουν ποιες επιδράσεις των κατοικιδίων παρέμεναν, αφού συνυπολόγισαν 20 δημογραφικές και κοινωνικοοικονομικές διαφορές ανάμεσα στα σπίτια με κατοικίδια και σε εκείνα χωρίς κατοικίδια.
Το εύρημά τους μπορεί να συνοψιστεί σε μία απλή πρόταση:
Σχεδόν όλες οι διαφορές ανάμεσα στα παιδιά με κατοικίδια και σε εκείνα χωρίς κατοικίδια εξαφανίστηκαν όταν συνυπολογίστηκαν παράγοντες όπως η φυλετική καταγωγή, η ιδιόκτητη κατοικία, η υγεία των γονέων και η οικονομική κατάσταση της οικογένειας.
Με λίγα λόγια, η ανάλυση έδειξε ότι τα παιδιά με κατοικίδια τα πήγαιναν καλύτερα, αλλά όχι επειδή είχαν ζώα συντροφιάς. Τα πήγαιναν καλύτερα επειδή ήταν πιθανότερο να προέρχονται από πιο εύπορες οικογένειες και να μην ανήκουν σε μειονοτικές ομάδες.
