Κάνετε όλα όσα πρέπει. Τρέφεστε σωστά, γυμνάζεστε τακτικά και διατηρείτε ένα υγιές βάρος. Όταν, όμως, οι εξετάσεις σας δείχνουν υψηλή χοληστερίνη, είναι λογικό να νιώσετε σύγχυση ή αναστάτωση, ιδιαίτερα αν όλες οι υπόλοιπες τιμές σας είναι φυσιολογικές.

Μπορεί, λοιπόν, κάποιος να είναι υγιής και ταυτόχρονα να έχει υψηλή χοληστερίνη; Δύο γιατροί εξηγούν πώς επηρεάζει η χοληστερίνη τη συνολική υγεία και γιατί μπορεί να είναι αυξημένη ακόμη κι όταν όλα τα υπόλοιπα δείχνουν ότι είστε υγιείς.

Μπορώ να έχω υψηλή χοληστερίνη και παρ’ όλα αυτά να είμαι υγιής;

Σύμφωνα με τη Nandini Nair, καρδιολόγο στο Penn State Health και καθηγήτρια στο Τμήμα Ιατρικής, είναι δυνατόν να έχετε αυξημένη χοληστερίνη και κατά τα άλλα να είστε υγιείς. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να έχετε φυσιολογική αρτηριακή πίεση και σάκχαρο, υγιές βάρος και καλή φυσική κατάσταση.

«Η χοληστερίνη είναι μόνο ένας από τους παράγοντες που συνθέτουν την καρδιαγγειακή υγεία», εξήγησε η ίδια στο Health. «Ωστόσο, η αυξημένη LDL χοληστερίνη, δηλαδή η κακή χοληστερίνη, παραμένει σημαντικός παράγοντας κινδύνου, καθώς με την πάροδο του χρόνου συμβάλλει στη συσσώρευση πλάκας στις αρτηρίες, ακόμη και σε άτομα που αισθάνονται καλά και δεν έχουν συμπτώματα».

Τι μπορεί να προκαλεί υψηλή χοληστερίνη όταν όλα τα υπόλοιπα είναι φυσιολογικά;

Σε ορισμένους ανθρώπους, η υψηλή χοληστερίνη οφείλεται στα γονίδια και όχι στον τρόπο ζωής, όπως συμβαίνει στην οικογενή υπερχοληστερολαιμία.

«Αυτά τα άτομα μπορεί να έχουν πολύ καλές συνήθειες στην καθημερινότητά τους και παρ’ όλα αυτά να εμφανίζουν αυξημένη LDL χοληστερίνη και, κατά συνέπεια, αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου», ανέφερε η Kavita Sharma, καρδιολόγος στο OhioHealth με εξειδίκευση στη μη επεμβατική καρδιολογία και στην κλινική λιπιδιολογία.. «Οι κατευθυντήριες οδηγίες ACC/AHA για τη δυσλιπιδαιμία συστήνουν στους ασθενείς με οικογενή υπερχοληστερολαιμία να έχουν LDL χοληστερίνη κάτω από 100 mg/dL και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη χαμηλότερη».

Πρόσθεσε ότι το σύνδρομο οικογενούς χυλομικροναιμίας, γνωστό ως FCS, είναι μια ακόμη διαταραχή που μπορεί να συνοδεύεται από αυξημένα τριγλυκερίδια. Σε αυτή την περίπτωση, το πρόβλημα οφείλεται σε απώλεια της λειτουργίας της λιποπρωτεϊνικής λιπάσης, ενός ενζύμου που παίζει σημαντικό ρόλο στην απομάκρυνση των λιποπρωτεϊνών που είναι πλούσιες σε τριγλυκερίδια.

Τι σημαίνει να είστε «υγιείς» όταν έχετε υψηλή χοληστερίνη;

Ο όρος «υγιής» σημαίνει γενικά ότι δεν υπάρχουν σημαντικοί παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου ή κάποια γνωστή καρδιαγγειακή νόσος, όπως είπε τη Nair. «Αυτό σημαίνει φυσιολογική αρτηριακή πίεση, φυσιολογικά επίπεδα σακχάρου, υγιές σωματικό βάρος, να μην καπνίζετε, να είστε σωματικά δραστήριοι, να μην υπάρχει γνωστή καρδιακή ή αγγειακή νόσος, να λειτουργούν φυσιολογικά τα νεφρά και να υπάρχει συνολικά καλή μεταβολική υγεία».

Επομένως, κάποιος μπορεί να θεωρείται συνολικά υγιής και να έχει έναν μεμονωμένο μη φυσιολογικό παράγοντα κινδύνου, όπως η αυξημένη χοληστερίνη. «Οι γιατροί εξετάζουν όλο και περισσότερο τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο και όχι μόνο μία μεμονωμένη τιμή».

Οι διατροφές που βασίζονται κυρίως σε φυτικές τροφές, η μεσογειακή διατροφή και η διατροφή DASH συνδέονται παράλληλα με χαμηλότερα επίπεδα χοληστερίνης και καλύτερη υγεία, τόνισε η Sharma. «Συστήνονται επιπλέον 150 λεπτά αερόβιας άσκησης μέτριας έως υψηλής έντασης την εβδομάδα, καθώς και ασκήσεις αντίστασης για το πάνω και το κάτω μέρος του σώματος δύο φορές την εβδομάδα».

Έχουν όλες οι περιπτώσεις υψηλής χοληστερίνης τον ίδιο κίνδυνο;

Σύμφωνα με τη Nair, δεν έχουν όλες οι μορφές αυξημένης χοληστερίνης τον ίδιο βαθμό κινδύνου. «Ο κίνδυνος εξαρτάται από παράγοντες όπως η ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό, αλλά και από το ποιο λιπίδιο είναι αυξημένο, όπως η LDL, τα τριγλυκερίδια ή η λιποπρωτεΐνη(a)».

Οι γιατροί εξετάζουν επίσης πόσο υψηλή είναι η χοληστερίνη, πόσο καιρό παραμένει αυξημένη και ποιοι άλλοι παράγοντες κινδύνου συνυπάρχουν. «Για παράδειγμα, η αυξημένη LDL χοληστερίνη συνδέεται πιο στενά με την αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο, επειδή ευνοεί τον σχηματισμό πλάκας στις αρτηρίες», επισήμανε.

Από την άλλη πλευρά, η υψηλή HDL χοληστερίνη, δηλαδή η καλή χοληστερίνη, έχει διαφορετική σχέση με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και παραδοσιακά θεωρείται προστατευτική, αν και η HDL από μόνη της δεν αρκεί για να μηδενίσει τον κίνδυνο. «Ένα άτομο με ελαφρώς αυξημένη LDL και χωρίς άλλους παράγοντες κινδύνου μπορεί να έχει πολύ διαφορετικό προφίλ κινδύνου από κάποιον που έχει την ίδια τιμή LDL αλλά παράλληλα έχει διαβήτη, υπέρταση ή καπνίζει», υπογράμμισε η καρδιολόγος.

Πώς χρησιμοποιούν οι γιατροί τις τιμές της χοληστερίνης για να εκτιμήσουν τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο;

Ο γιατρός σας δεν αξιολογεί τη χοληστερίνη σας απομονωμένα. Αντίθετα, οι τιμές της χοληστερίνης συνδυάζονται με άλλους παράγοντες ώστε να εκτιμηθεί ο συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος.

Σύμφωνα με τη Nair, στην εκτίμηση αυτή μπορεί να λαμβάνονται υπόψη:

• Η ηλικία σας
• Το φύλο που σας αποδόθηκε κατά τη γέννηση
• Η ολική χοληστερίνη και η HDL χοληστερίνη
• Η αρτηριακή πίεση
• Το αν έχετε διαβήτη
• Το αν καπνίζετε
• Το οικογενειακό ιστορικό
• Η νεφρική νόσος
• Άλλες παθήσεις
• Η βαθμολογία ασβεστίου στις στεφανιαίες αρτηρίες, γνωστή ως CAC
• Πρόσθετοι δείκτες λιπιδίων

«Οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες συστήνουν να υπολογίζεται ο βραχυπρόθεσμος και ο μακροπρόθεσμος καρδιαγγειακός κίνδυνος κάθε ατόμου και στη συνέχεια οι τιμές της χοληστερίνης να συνεκτιμώνται μαζί με τα υπόλοιπα δεδομένα για να αποφασιστεί αν χρειάζονται αλλαγές στον τρόπο ζωής ή φαρμακευτική αγωγή», ανέφερε η Nair.

Αν κάποιος έχει υψηλή χοληστερίνη αλλά όλες οι υπόλοιπες τιμές είναι φυσιολογικές, τι πρέπει να κάνει;

Αν οι αιματολογικές σας εξετάσεις δείξουν υψηλή χοληστερίνη, δεν υπάρχει λόγος να πανικοβληθείτε. Το επόμενο βήμα είναι να δείτε μαζί με τον γιατρό σας τι χρειάζεται να γίνει στη συνέχεια.

Αν έχετε οικογενή υπερχοληστερολαιμία και ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου, μιας χρόνιας πάθησης κατά την οποία συσσωρεύεται πλάκα στο εσωτερικό των αρτηριών και προκαλεί στένωσή τους, ο στόχος συνήθως είναι να μειωθεί η χοληστερίνη σας. Η μείωσή της μπορεί επίσης να περιορίσει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας.

Ακόμη κι αν έχετε λίγους παράγοντες κινδύνου, αν η LDL χοληστερίνη σας είναι πάνω από 160 mg/dL, ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει να λάβετε μέτρα για να τη μειώσετε.

Συνολικά, η υψηλή χοληστερίνη δεν σημαίνει αυτόματα ότι κινδυνεύετε από έμφραγμα ή άλλα προβλήματα που σχετίζονται με την καρδιά. Παραμένει, εντούτοις, ένας παράγοντας κινδύνου που δεν πρέπει να αγνοείται. Συζητήστε με τον γιατρό σας για το τι σημαίνουν οι τιμές της χοληστερίνης σας για την υγεία της καρδιάς σας. Μπορεί να σας εξηγήσει ποια βήματα μπορούν να βοηθήσουν στη μείωσή της και στον περιορισμό των παραγόντων κινδύνου που ενδεχομένως έχετε.