Στη σύγχρονη εποχή, η συζήτηση γύρω από την ψυχική υγεία έχει πάψει να αποτελεί ταμπού, αναδεικνυόμενη σε έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της συνολικής μας ευεξίας. Η καθημερινή πίεση, οι οικονομικές αβεβαιότητες και οι γρήγοροι ρυθμοί ζωής δοκιμάζουν διαρκώς τις ψυχολογικές μας αντοχές.
Η ψυχική υγεία δεν είναι απλώς η απουσία κάποιας ψυχικής νόσου, αλλά η ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε το άγχος, να λειτουργούμε παραγωγικά και να συνδεόμαστε ουσιαστικά με τους γύρω μας. Ωστόσο, η πραγματικότητα που βιώνουν σήμερα οι πολίτες στην Ελλάδα φαίνεται να απέχει πολύ από αυτό το ιδεατό πλαίσιο, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τα πλέον πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα.
Αυτή ακριβώς την πραγματικότητα αποτυπώνει η νέα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έρευνα της qed Social and Market Research, η οποία διενεργήθηκε μέσω της πλατφόρμας People of Greece. Τα ευρήματα της έρευνας παρουσίασε στον Αθήνα 9,84, ο Γιάννης Κωνσταντινίδης, Πρόεδρος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και συντονιστής της πλατφόρμας People of Greece της εταιρείας qed.
Ψυχική Υγεία - Η σιωπηλή πανδημία
Το πιο ανησυχητικό εύρημα της έρευνας αφορά την ψυχική υγεία των πολιτών, με τον κ. Κωνσταντινίδη να κάνει λόγο για μια «σιωπηλή επιδημία» λόγω των μεγάλων διαστάσεων που λαμβάνει το φαινόμενο. «Τρεις στους τέσσερις Έλληνες δηλώνουν ότι αισθάνονται συχνά έως πολύ συχνά συναισθηματικά ή ψυχικά εξαντλημένοι από την καθημερινότητά τους. Το πρόβλημα εμφανίζεται σημαντικά οξύτερο στις γυναίκες και στους νέους» εξηγεί ο κ. Κωνσταντινίδης και προσθέτει: «Ως κύρια συμπτώματα αυτής της κατάστασης, οι ερωτηθέντες αναφέρουν σε ποσοστά μεταξύ 60% και 70%, τη μειωμένη διάθεση, την ένταση στις προσωπικές τους σχέσεις, τη δυσκολία συγκέντρωσης, τα προβλήματα ύπνου».
Τα στοιχεία αυτά κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την κοινωνική συνοχή. Η διαπίστωση ότι η πλειονότητα των πολιτών, και ιδιαίτερα οι παραγωγικές ηλικίες, λυγίζουν υπό το βάρος της καθημερινότητας, καθιστά σαφές ότι η ψυχική υγεία δεν αποτελεί πλέον ατομικό ζήτημα, αλλά μια μείζονα συλλογική πρόκληση. Για να αντιμετωπιστεί αυτή η «σιωπηλή επιδημία», απαιτείται η λήψη άμεσων μέτρων, τόσο σε επίπεδο κρατικής μέριμνας με τη δημιουργία προσβάσιμων δομών υποστήριξης, όσο και σε επίπεδο εργασιακής κουλτούρας. Η αναγνώριση του προβλήματος είναι το πρώτο βήμα. Το επόμενο πρέπει να είναι η συστηματική φροντίδα και η θωράκιση της ψυχικής ανθεκτικότητας της κοινωνίας μας.
