Καθώς μεγαλώνουμε, ο φόβος της απώλειας μνήμης γίνεται όλο και πιο έντονος. Υπολογίζεται ότι πάνω από εκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη ζουν με νόσο Αλτσχάιμερ, τη συχνότερη μορφή άνοιας.
Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι τόσο συχνή που πιθανότατα μπορείτε να σκεφτείτε τουλάχιστον ένα άτομο από τον κύκλο σας που έχει διαγνωστεί. Ίσως έχετε δει από κοντά πόσο καταστροφική μπορεί να γίνει, βλέποντας έναν αγαπημένο σας άνθρωπο να ξεχνά σταδιακά ποιοι είστε, να χάνει τις πιο πολύτιμες αναμνήσεις του και να αλλάζει εντελώς ως προσωπικότητα.
Η καλύτερη καθημερινή συνήθεια για τη μνήμη, σύμφωνα με 4 νευρολόγους
Το Parade μίλησε με 4 νευρολόγους και όλοι συμφώνησαν σε κάτι πολύ απλό: το καθημερινό περπάτημα μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την υγεία του εγκεφάλου και τη μνήμη. «Υπάρχουν ισχυρά επιστημονικά δεδομένα ότι η αερόβια δραστηριότητα, όπως το περπάτημα, ενισχύει τη νευρογένεση, δηλαδή τη δημιουργία νέων νευρώνων, ιδιαίτερα στον ιππόκαμπο, που είναι κρίσιμος για τον σχηματισμό αναμνήσεων», εξήγησε ο Joel Salinas, γνωστικός και συμπεριφορικός νευρολόγος στο NYU Langone Health.
Όπως ανέφερε, το περπάτημα αυξάνει τα επίπεδα του εγκεφαλικού νευροτροφικού παράγοντα, ενός μορίου που λειτουργεί σαν «λίπασμα» για τα εγκεφαλικά κύτταρα, καθώς βοηθά τους νευρώνες να αναπτυχθούν και να ενισχύσουν τις μεταξύ τους συνδέσεις. «Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όσο μεγαλώνετε, καθώς η φυσική νευρογένεση μειώνεται», σημείωσε.
Η Sarah Buckingham, νευρολόγος με εξειδίκευση στην άνοια στο Stamford Health, τόνισε ότι το περπάτημα έχει νευροπροστατευτική δράση, κάτι που σημαίνει ότι επιβραδύνει τη γήρανση του εγκεφάλου.
Όπως εξήγησε, με την ηλικία ο εγκέφαλος φυσιολογικά συρρικνώνεται, ακόμη και σε περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη. Ωστόσο, επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι το περπάτημα αυξάνει τη ροή αίματος προς τον εγκέφαλο και ενισχύει τη νευρογένεση, δηλαδή τη δημιουργία νέων νευρώνων. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του μεγέθους του ιππόκαμπου, της περιοχής του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη μάθηση και τη μνήμη. Με απλά λόγια, το περπάτημα μπορεί να συμβάλει ακόμη και σε αύξηση του όγκου του εγκεφάλου.
«Ο ιππόκαμπος είναι μία από τις πιο σημαντικές δομές του εγκεφάλου για τη μάθηση και τη μνήμη. Λειτουργεί σαν κέντρο επεξεργασίας, βοηθώντας μας να μετατρέπουμε τις καθημερινές εμπειρίες σε μακροπρόθεσμες αναμνήσεις. Σε αντίθεση με άλλες περιοχές του εγκεφάλου, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στη ροή του αίματος», τόνισε ο Majid Fotuhi, νευρολόγος.
Αυτός είναι και ο λόγος που το περπάτημα έχει τόσο ισχυρή επίδραση. «Είναι ένας από τους πιο απλούς τρόπους να υποστηρίξετε την καλή αιμάτωση του εγκεφάλου. Το τακτικό περπάτημα βελτιώνει τη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος, μειώνει τη δυσκαμψία των αγγείων και αυξάνει την παροχή οξυγόνου και γλυκόζης στα εγκεφαλικά κύτταρα. Έτσι, ο ιππόκαμπος λειτουργεί πιο αποτελεσματικά και διατηρεί τη δομή του με την πάροδο του χρόνου», εξήγησε.
Και οι 4 νευρολόγοι συμφώνησαν ότι το περπάτημα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας και νόσου Αλτσχάιμερ.
«Η σωματική δραστηριότητα φαίνεται να περιορίζει τη συσσώρευση τοξικών πρωτεϊνών που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, όπως η αμυλοειδής και η tau. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι όσο αυξάνονται τα καθημερινά βήματα, τόσο χαμηλότερα είναι τα επίπεδα αυτών των πρωτεϊνών στον εγκέφαλο», επισήμανε ο Majid Fotuhi. Με απλά λόγια, όσο περισσότερο περπατάτε, τόσο περισσότερο ωφελείται ο εγκέφαλός σας.
Πόσο περπάτημα χρειάζεται καθημερινά για να δείτε οφέλη; Σύμφωνα με τον Majid Fotuhi, πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι άτομα που έκαναν 3,000 έως 7,500 βήματα την ημέρα παρουσίασαν μείωση των πρωτεϊνών tau στον εγκέφαλο, κάτι που αποτελεί έναν ρεαλιστικό στόχο.
Η Sarah Buckingham πρόσθεσε ότι ακόμη και άτομα που ήδη έχουν άνοια μπορούν να ωφεληθούν. Όπως εξήγησε, το περπάτημα επιβραδύνει τη γήρανση του εγκεφάλου και σε αυτές τις περιπτώσεις, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε πιο αργή εξέλιξη των συμπτωμάτων. «Τα άτομα με άνοια ωφελούνται επίσης από την κοινωνική επαφή, επομένως το περπάτημα με μια ομάδα ή με ένα ακόμη άτομο μπορεί να είναι ιδιαίτερα βοηθητικό», ανέφερε.
Πώς το περπάτημα ωφελεί τη βραχυπρόθεσμη λειτουργία του εγκεφάλου
Αν και τα οφέλη του περπατήματος για τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου είναι καλά τεκμηριωμένα, ο Masud Husain, καθηγητής νευρολογίας και γνωστικής νευροεπιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ανέφερε ότι υπάρχουν ενδείξεις πως μπορεί να βελτιώνει και τη βραχυπρόθεσμη ή λειτουργική μνήμη, καθώς και τις εκτελεστικές λειτουργίες, όπως η κατανόηση οδηγιών, η επίλυση προβλημάτων και η λήψη αποφάσεων. Αυτό σημαίνει ότι αν έχετε μπροστά σας μια απαιτητική εργασία, ένας περίπατος πριν ξεκινήσετε μπορεί να σας βοηθήσει να αποδώσετε καλύτερα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το περπάτημα μπορεί επίσης να βελτιώσει τη διάθεση, μειώνοντας το άγχος και την κατάθλιψη, ενώ ενισχύει και το κίνητρο. Ο Joel Salinas συμφώνησε, προσθέτοντας ότι συμβάλλει στη μείωση του στρες και μπορεί να βελτιώσει τον ύπνο, παράγοντες που στηρίζουν τη συνολική ψυχική υγεία. Έρευνες δείχνουν ότι όταν το περπάτημα γίνεται στη φύση ή με άλλους ανθρώπους, τα οφέλη για την ψυχική υγεία είναι ακόμη μεγαλύτερα.
«Ακόμη και ένας σύντομος περίπατος μέσα στην ημέρα μπορεί να έχει άμεσα αποτελέσματα. Μπορεί να παρατηρήσετε καλύτερη συγκέντρωση, ταχύτερη επεξεργασία πληροφοριών και πιο καθαρή σκέψη. Αυτό οφείλεται τόσο στην αυξημένη ροή αίματος όσο και σε αλλαγές σε νευροδιαβιβαστές όπως η ντοπαμίνη και η σεροτονίνη, που επηρεάζουν τη διάθεση και την προσοχή», υπογράμμισε.
Για να δείτε πραγματικά οφέλη, το περπάτημα χρειάζεται συνέπεια. «Η υγεία του εγκεφάλου επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τη συνέπεια στον χρόνο», τόνισε ο Joel Salinas. Όπως εξήγησε, αυτός είναι και ένας από τους λόγους που το περπάτημα είναι τόσο αποτελεσματικό: είναι εύκολο, προσβάσιμο και δεν κοστίζει τίποτα, άρα μπορείτε να το εντάξετε στην καθημερινότητά σας χωρίς δυσκολία.
